حوكمەتا ئیراقـێ‌ ل سـالا 1968 گوندێ‌ دەحلكـێ‌ ب ناپالمان بومبە بارانكـر

حوكمەتا ئیراقـێ‌ ل سـالا 1968 گوندێ‌ دەحلكـێ‌ ب ناپالمان بومبە بارانكـر

3

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

2-8

هەر دیسان پێشمەرگەیێ‌ شۆڕەشا گولانێ‌ حاجی حەسەن ماسێ‌ گوت: ل هاڤینا سالا 1969ی چەند كەسەكان جەلەبەكی پەزی ژ زوزانێن فەرەشینێ‌ بۆ دەڤەرا زاخۆ ئینان و ل ڕاستا تەنگا خەرزێ‌ سێ‌ لەشكرێ‌ توركیا دكەڤن، بەراهیكا ئەڤی جەلەبێ‌ پەزی و خودانێن پەزی ل دور هەرسێ‌ لەشكری دزڤڕن و ئێخسیر دكەن، و دەست پێن ئەوان هەرسێ‌ لەشكرێن توركی ئینان و هاڤێتن د ڕویبراێ‌ هیزلی دا، و پاشی ئەڤان كەسان ئەو جەلەبێ‌ پەزی ل سنوری دەربازكرن و بۆ دەڤەرا زاخۆ هاتن، بەلێ‌ دەما بابێ‌ من ئەو دیمەن دیتی كو ئەو هەرسێ‌ لەشكرێن دەولەتا توركیا هاڤێتین د ڕویبارێ‌ هیزلی دا، هەر ئێكسەر بابێ‌ من بلەز چوو ئەو هەرسێ‌ لەشكر ژ ناڤ ئاڤا ڕویبارێ‌ هیزلی دەرخستن، و هەلبەت ل وی دەمی بابێ‌ من زمانێ‌ توركی دزانی و ئەو هەرسێ‌ لەشكرە برنە قەڕەقولا گوندێ‌ بلكا ڕادەستی قەرەقولێ‌ كرن، گەلەك كەیفا ئەفسەرێ‌ ئەڤێ‌ قەڕەقزلێ‌ هات و نەهێلا بابێ‌ من و هەڤالێن خۆە ژ دەف ئەوان بهێن و گازی خەلكێ‌ گوندێ‌ بلكا كرن، و دەهول و زڕنا ئینان و كەیف و داوەت كرن و گەلەك سوپاسیا بابێ‌ من كرن، ژ بۆ ئەوێ‌ دەسپێشخەریا بابێ‌ دگەل ئەوان كری كو ئەڤ هەرسێ‌ لەشكرێن تورك ژ مرنێ‌ قورتال كرین. بابێ‌ من و هەڤالێن خۆە هەتا ئیڤاری ل ئەوێ‌ قەڕەقولا لەشكرێ‌ توركیا مان و پاشێ‌ خاترا خۆە ژ ئەوان خواستن و جارەكا دیتر بۆ ئەركێ‌ خۆە یێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ زڤڕین.
دەمێ‌ بەیانا یازدەیی ئادارا سالا 1970ی دناڤبەرا سەركردایەتیا شۆڕەشێ‌ و حكومەتا توركی ادا هاتی ڕاگەهاندن و هەر ئێكسەر مە مالا خۆە ژ گندێ‌ سەناتێ‌ بۆ گوندێ‌ خۆە تلكەبەرێ‌ هات ڤەگوهاستن، ل ئەوی دەمی بیرا من دئێت دەمێ‌ ئاهەنگا نەوروزێ‌ ل گوندێ‌ هیزاوا هاتی كرن. ئەم وەك خەلكێ‌ گوندێ‌ تلكەبەرێ‌ ب پیان بۆ گوندێ‌ هیزاوا چوون و هەر وەسا هەر ژ گوندێ‌ گرك سندی هەتا گوندێ‌ هیزاوا پێشمەرگە ب ڕێز وەك ڕێپیڤان ب ڕیكێ‌ دچون. پاشی سەركردە ل سەر لێڤا سەربانەكێ‌ ڕاوەستا و ب هەلكەفتا بەیانا یازدەیی ئادارێ‌ و بیرەوەریا جەژنا نەوروزێ‌ پەیڤەك خواندن و پاشی هەتا بەربەرێ‌ ئێڤاری ئاهەنگا نەوروزێ‌ ب كەیف داوەت و سەما ب ڕێڤەچوو و ئاهەنگ ب دومتاهیك هات و ئەمژی جارەكادیتر ب پیان بۆ مالێن خۆە ل گوندێ‌ تلكەبەرێ‌ هاتین. دەمێ‌ شۆڕەشا ئەیلۆلێ‌ ل سالا 1974ی دەستپێكری ل ئەوی دەمی ئەركێ‌ بابێ‌ من یێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ كەتە پشتا گەلیێ‌ دهوكێ‌ ل چیایێ‌ سپیڕێزی بوو، و ل ئەوی دەمی شەهید حەمید حەفزوللا سەرپەرشتیا ئەوێ‌ بەروكێ‌ شەڕی دكر, هەر وەسا برایێ‌ من ئەحمەد حەسەن دگەل هێزا هەلگورد ل دەڤەرا سەرتیزی بوو. بەلێ‌ هینگێ‌ كوڕێ‌ مامێ‌ من محەمەد سلێمان و كورخالێ‌ بابێ‌ من محەمەد شاهین ل سەرێ‌ چیایێ‌ حەسەن بەگێ‌ هاتن شەهیدكرن، و برایێ‌ من ئەحمەد بریندار بوو. ل ئەوی دەمی من دڤیا ئەز ژی ببم پێشمەرگە و ل سپێدەهیەكێ‌ ئەز و دگەل هەڤالێن خۆە سەلیم حەجی مشەختی و سەبری محەمەد سمێ‌ ژ مال بۆ دەڤەرا گوندێ‌ بامەرنێ‌ چووین، و گەهشتن بارەگایێ‌ سەلیم ئەسحەدی و مە گوتێ‌: ئەم یێن هاتین ببینە پێشمەرگە. ئەم ل ترومبێلكێ‌ سیاركرین و هەتا گوندێ‌ كەمەكا ب ترومبێلێ‌ چوین و ژ وێرێ‌ پێڤە ئەم ب پیان بۆ گوندێ‌ سندورێ‌ چوین، ئەم بۆ دەمێ‌ چوار ڕوژان ل بارەگایێ‌ گوندێ‌ سندورێ‌ ماین و ل ئەوی دەمی فڕوكەیێن جەنگی یێن ئیراقێ‌ بۆ سەر ئەوێ‌ دەڤەرێ‌ دهاتن، ل ڕۆژا پێنجێ‌ مە بەرێ‌ خۆە دایێ‌ سەركردە سەلیم ئەسحەد بۆ بارەگایی هات و گوتە من تۆ بچویكی و نەشیێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ بكەی. پاشی پرسیار ژمن كر و گوت: كەسەك ژ مالا هەوە پێشمەرگە هەیە؟ من گوتێ‌: بەلێ‌ برایێ‌ من ئەحمەد دگەل هێزا هەلگورد پێشمەرگەیە و ئەركێ‌ وی ل سەرێ‌ چیایێ‌ حەسەن بەگێ‌ یە و بابێ‌ من ژی پێشمەرگەیە و ئەركێ‌ وی ل سەرێ‌ چیایێ‌ سپیڕێزی یە، ب ڕاستی ل ئەوی دەمی دلێ‌ سەلیم ئەسحەد گەلەك ب من سۆت و گوت: یا گەنجێ‌ دەلال تۆ زاروكی و مادەم تە حەزا پێشمەرگایەتیێ‌ هەیە و ئەڤە من ناڤێ‌ تە نڤیسی و پێنج دینار دانە من و گوت: نوكە هەڕە مال ە تۆ پێشمەرگەیی هەتا تۆ مەزن دبی، ئەو بوو ئەز ب تنێ‌ دگەل هندەك پێشمەرگەیان ژ بارەگایێ‌ گوندێ‌ سندورێ‌ بۆ گوندێ‌ كەمەكا هنارتم و پاشی هەر ئەو پێشمەرگە هەتا ئەز گەهاندیم بۆ گوندێ‌ پاسێ‌ و ئەز ل ڕویبارێ‌ ئاڤا خابیری دەربازكرم، و پاشی ئەز ب تنێ‌ بۆ مالێ‌ زڤڕیم.
حەسەن حاجی پێشمەرگەیێ‌ شۆرەشا گولانێ‌ هەروەسا دیاركر، پاشی دەمێ‌ نسكویا شەشێ‌ ئادارا سالا1974 ب سەر شۆڕەشا ئەیلۆنێ‌ دا هاتی و پێشمەرگەی چەكێن خۆ ڕادەستی حكومەتا ئیراقێ‌ كرن. ل ڤێرێ‌ بابێ‌ من و برایێ‌ من ئەحمەد چەكێن خۆ ڕادەستی حكومەتا ئیراقێ‌ كرن. ل سەرێ‌ هەیڤا ئەیلۆنا سالا 1975ی حكومەتا ئیراقێ‌ بابێ‌ من و دایكا من دەستەسەركرن و بۆ ژێریا ئیراقێ‌ ڤەگوهاستن، و ل باژێرێ‌ دیوانیە ئاكنجی كرن. پشتی بورینا حەفت هەیڤان بابێ‌ من ل ژێریا ئیراقێ‌ ماین و تووشی نەخوشیەكا دژوار بوو، ئەو بوو حكومەتا ئیراقێ‌ لێبورین بۆ ئەوی خەلكێ‌ دەرخستن و بابێ‌ من و دایكا من بۆ زاخۆ ڤەگەڕاندن و جارەكادیتر ل گوندێ‌ تلكەبەرێ‌ ئاكنجی بوون. ئەو بوو جارەكادیتر ل سالا 1985ی حكومەتا ئیراقێ‌ مالا بابێ‌ من ب خێزانڤە ژ گوندێ‌ تلكەبەرێ‌ بۆ ناڤ شوڕەشێ‌ دەرخستن و دەمێ‌ بۆ ناڤ شوڕەشێ‌ هاتین ل گوندێ‌ سپیندارەكێ‌ ئاكنجی بوون. هەر وەسا ل پایزا سالا 1976ی ئەز ل سەر دەستێ‌ شەهید عەمەر لەعلێ‌ هاتم ڕیكخستن، دناڤ ڕێزێن پارتی دیموكراتی كوردستان دا و بەرپسێ‌ مە یێ‌ سەرەكی ل ئەوی دەمی كەسەك دگوتنێ‌: یونس سالح و هاریكارێ‌ نوشداری بوو و ئەركێ‌ وی ل نەخوشخانا زاخۆ بوو. بەلێ‌ ب مخابنی ڤە بەرپرسێ‌ مە یونس سالح ژلایێ‌ ڕەشەكێن ئەمنا حكومەتا ئیراقێ‌ ڤە هات دەستەسەركرن و زیندانكرن، بەلێ‌ بەرسێ‌ مە یونس سالح چ دانپێدان نەكرن و ڕەشەكێن ئەمنا زاخۆ هەمی جورێن ئەشكەنجێ‌ دانە بەر لاشێ‌ ئەوی یێ‌ نازك و هەر چ دانپێدان نەكرن، هەتا گیانێ‌ خۆە كریە قوربانێ‌ ئەڤێ‌ ئاخا پیروزكر و هات شەهیدكرن، هەر پشتی شەهیدبونا بەرپرسێ‌ مە یێ‌ نهێنی هاتی شەهیدكرن و مە بەردەوامی دا كارێ‌ ڕێكخستنا نهێنی یا پارتی دیموكراتی كوردستان و چەندین چالاكی مە دناڤ جەرگێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ ل كومەلگەها تلكەبەرێ‌ و ل ناف سەنتەرێ‌ باژێڕێ‌ زاخۆ هاتن ئەنجامدان، ل دوماهیا هەیڤا چوار یا سالا 1979ی شانا مە یا ڕیكخستنێ‌ هاتە ئاشكراكرن و من دگەل چوار هەڤالێن خۆە بڕیاردان ئەم قەستا ناڤ ڕێزێن شۆڕەشا 26ی گولانێ‌ بكەین.

کۆمێنتا تە