ئـاشتی یـان شـاشـی؟
سـهرجـان مـهحمود
ل تورکیا گهنگهشێن ل سهر یاسایا ئاشتیێ گهرم بووینه. ههر چهنده ههتا نها ڕهشنڤیسا کو دهستههلاتا تورکیا ئاماده کریه نه گەهشتیه دهستێ کوردان و پارتێن ل پهرلهمانێ، لێ ههر ئالیهک د چارچۆڤەیێ هێڤیێن خوه دا شرۆڤهیێن جودا جودا دکهن. نڤیسهر و ڕۆژنامهڤان و سیاسهتمهدارێن سهر ب دهولهتێ و ئاکپارتیێ د ڕۆژنامه و تهلهفزیۆن و تۆرێن جڤاکی یێن نێزیکێ خوه دا دیار دکهن کو قووناغا ئاشتیێ ب تنێ بۆ بێچهککرنا گهریلایێن پەکەکێ یه، چ تشتهک ل ژێر ناڤێ چارەسەرکرنا پرسا کوردی ل خوه ناگریت و پرسهک ب ناڤێ پرسا کوردی ل تورکیا نینه. ئانکۆ ئالیگرێن دهستههلاتێ و دهولهتێ و ئالیێن نهتهوهپهرست و محافزەکار د ڕهوشا نها دا ژی کوردان و پرسا کوردی قهبوول ناکهن.
د ههمان دهمی دا رەت دکهن کو فهرماندار و بهرپرسێن گهریلایان ژی د چارچۆڤەیێ یاسایێ دا ڤهگهرنە تورکیا و سیاسهتێ بکهن. ئالیێ تورک بێ ناڤبهر بهحسێ خالێن ههستیار یێن مللهتێ تورک دکهن و خالێن ههستیار یێن کوردان ژی بنپێ دکهن.
ئالیێ کوردی ژی بهردهوام د ڕاگههاندن و تۆرێن جڤاکی دا بهحسێ چارەسەرکرنا پرسا کوردی و ڤهگهرا ب ڕومهت و ئاشتی و چارهیهکا ب ڕومهت دکهن. دهمێ مرۆڤ گوهداریا بەرپرس و سیاسهتمهدارێن کورد ل باکورێ کوردستانێ دکهت، مرۆڤ گەلەک کەیفخوەش دبیت و هیڤیێن خهلکی دگههیته ئهو پهرێ ئهسمانی. ب تایبهتی ژی سیاسهتمهدارێن دهم پارتیێ و شاندێا ئیمرالیێ بوونه وهک کۆترێن ئاشتیێ و دیمۆکراسیێ، لێ ل مهیدانێ نه ههوا ئاشتی و دیمۆکراسیێ ههیه، نه ژی یهک پلانهک بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی.
دڕاستیێ دا نه گهلێ تورک، نه ژی گهلێ کورد ههتا نها چ تشتهک ژ قووناغا ئاشتیێ نزانن. گەلێ کورد چاڤهرێی چارەسەرکرنا پرسا کوردی، قهبوولکرنا ناسنامهیا کوردی، خواندنا ب زمانێ کوردی و سهربهست بهردانا گرتیێن سیاسی یە. بهلێ ئازادکرنا ئۆجەلان، چهکبهردانا گهریلایان، نهمانا شهری ب دلێ وهلاتیێن کورده، لێ د ههمان دهمی دا وهلاتیێن کورد داخوازا ژ هۆلێ ڕاکرنا وان ئهگهران دکهن کو یێن کو وەسا کرن کورد نەچار بن دەست ب شەڕی ل دژی دەولەتا تورکیا بکەن، ئەرێ دڤێت مرۆڤ نها ڤێ پرسیارێ بکەت کا ئەو ئەگەر چ بوون کو کورد نەچار بوون شەڕی بکەن؟
1- سیاسهتا ڕهد و ئینکارا ههبونا کوردان بوو. ئەرێ نها ئەو یەک چارەسەر بوویە؟ بهرسڤ، نهخێر!
2- گوهۆڕینا ناڤێن باژێر و گوندێن کوردستانێ بوو، ئەرێ نها ئەو یەک چارەسەر بوویه؟ بێگومان نەخێر.
3- زۆرداریا ل سهر زمان، کهلتور، ناسنامه و ژیانا کوردان. ئهڤ نها چهوا یه؟ بهرسڤ، کوردی دیسا قهدهغه یه، کهلتور و ناسناما کوردی د بن گهفێ دایه و گهلهک خالێن دی.
نها پرسیار ئهڤه یه، گهلۆ ئهڤ ئاشتی بۆ پهسهندکرنا یهک دهولهت، یهک مللهت، یهک ئالا، یهک زمان و یهک وهلاتێ تورکا یه؟ ئانکۆ ژ کوردان دهێته خواستن کو ببنه پشکهک ژ ڤێ دهولهتا تورک؟ د ئهنجام دا ههر ئاشتیهک ههکه مافێن نهتهوا کورد، د وارێن زمان، کهلتور، ناسنامه و ههبونا نهتهوەیی دا گهرهنتی نهکهت، ئهو نه ئاشتیه بهلکو ژی شاشیە.
