ڕاگەهاندنا پارتی ژ هێزا شۆڕشێ بۆ پاراستنا ناسنامەیا نەتەوەیی
رەمەزان زەكەریا
ژ ڕۆژا دامەزراندنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل ١٦ ئابا ١٩٤٦ ب ڕێبەرایەتیا بابێ نەتەوەیی مستەفا بارزانی، ڕاگەهاندن وەكی چەكێ سەنگەری و قوتابخانەیا هشیاركرنا جەماوەری هاتیە دیتن، ڕاگەهاندنا پارتی د درێژاهیا سالێن خەباتێ دا، خودان مێژوویەكا پر سەروەرییە كو شیایە دەنگێ گەلێ كورد بگەهینتە جیهانێ.
قۆناغێن دەستپێكێ ١٩٤٦ – ١٩٥٨ ڕاگەهاندنا پارتی د ڕەوشەكا دژوار و نهێنی دا ژ دایك بوو، ڕۆژنامەیا رزگاری وەكی ئێكەمین ئۆرگانا فەرمی یا پارتی هاتە ناسین ل وی دەمی ڕاگەهاندن ب ڕێكا بەیاننامە و نامیلكەیێن بچوویك دهاتە ئەنجامدان كو ب رەنگەكێ نهێنی ل ناڤ جەماوەری دهاتنە بەلاڤكرن ئارمانجا سەرەكی چاندنا تۆڤێ كوردایەتیێ و ڕێكخستنا ڕێزێن شۆڕشگێڕان بوو دژی زۆلم و زۆرداریێ.
سەردەمێ زێڕین یێ ڕۆژنامەگەریا پارتی ١٩٥٩ – ١٩٧٤ بوو پشتی شۆڕشا ١٤ تەممووزێ و ڤەگەڕیانا بارزانیێ نەمر، ڕاگەهاندنا پارتی پێنگاڤێن مەزن هاڤێتن ل ٤ نیسانا ١٩٥٩ ڕۆژنامەیا خەبات وەكی ئۆرگانا ناڤەندی یا پارتی دەست ب وەشانا خۆ كر، ڕۆژنامەیا خەبات مینبەرەك بوو بۆ هەموو ڕۆشەنبیرو ئازادی خازێن كوردستانێ، هەروەسا ڕۆژنامەیا التێخی ب زمانێ عەرەبی ڕۆلەكێ كاریگەر گێڕا بۆ گەهاندنا پەیاما كوردان بۆ نەتەوەیێ عەرەب و دەولەتێن دەوروبەركو شیابوو ببیته ئێك ژ پر تیراژترین ڕۆژنامەیێن ئیراقێ ل وی سەردەمی.
دامەزراندنا ئێزگەهێ دەنگێ كوردستانا ئیراقێ ل سالا ١٩٦٣ دا د دەمێ شۆڕشا ئیلۆنێ دا ئەڤ ئێزگە بوویە ئێكانە ژێدەرێ ڕاستیێ و مۆرالا پێشمەرگەی، بارزانیێ نەمر ئەمر كرو گۆت: دەنگێ كوردستانێ ب هێزا لۆژیكێ بەرسینگێ تۆپ و تەیارێن دوژمنی دگریت. ئێزگەهـ بوو پرەكا پەیوەندیێ د ناڤبەرا سەركردایەتی و گەل دا هەتا ل دەمێن هەرە تەنگاڤ ژی دا دەنگێ وێ نەهاتە بڕین.
پشتی سەرهلدانا سالا ١٩٩١ ڕاگەهاندنا پارتی چوو ناڤ قۆناغەكا نوو گەهاندن تنێ ل سەر ڕۆژنامە و ئێزگەهان نەما كەنالێن تەلەڤزیۆنی یێن ناڤخۆیی ل هەولێر، دهۆك و زاخۆ هاتنە ڤەكرن، ل سالا ١٩٩٩ كەنالێ ئاسمانی یێ كوردستان تیڤی دەست ب كار بوو، وەكی ئێكەمین كەنالێ پارتی ب ڕێكا سەتەلایت پەیاما ئاشتی و پێكڤەژیانێ گەهاندە مالێن هەموو كوردان ل سەرانسەری جیهانێ.
د بیست سالێن دووماهیێ دا ڕاگەهاندنا پارتی ب سەرپەرشتیا ڕاستەوخۆ یا سەرۆك مەسعوود بارزانی، شیایە ببیته خودان سیستەمەكێ پێشكەفتی یێ مەدیایێ ئەڤڕۆ پارتی خودان دەهان كەنالێن ئاسمانی، ڕادیۆ، ڕۆژنامە، و گۆڤارێن بسپۆر ل بوارێن جوداجودایە.
میدیایا ئەلكترۆنیی مالپەڕێ فەرمی یێ پارتی (KDP.info) و ئاژانسێن دەنگوباسان یێن وەكی پەیامنێر و زاگرۆس، ڕۆلەكێ گرنگ د ئێكلاكرنا ڕاستیان دا دگێڕن.
ڕاگەهاندنا لق و ڕێكخراوان هەر لقەكێ پارتی و ڕێكخراوێن جەماوەری (قوتابیان، لاوان، ئافرەتان) خودان كەنال و گۆڤارێن خۆ یێن تایبەتن وەكی گۆڤارا نۆژەن، تیشك… هتد كو تایبەتمەندیا هەر تەخ و چینەكێ دپارێزن.
ئەڤڕۆ ڕاگەهاندنا پارتی هەر بەرەڤانیێ ژ پارتیا خۆ ناكەت، سەرەڕای بەرەڤانیێ ژ كیانێ هەرێما كوردستانێ و دەستكەفتێن نەتەوەیی دكەت د سەردەمێ شەڕێ سۆشیال مەدیایێ دا، ڕاگەهاندنا پارتی ب بەرپرسیاریەتی بەرسینگێ هەموو وان پیلانان دگریت كو دخوازن ناسنامەیا نەتەوەیی یا كوردان لاواز بكەن.
مێژووا ڕاگەهاندنا پارتی مێژووا قوربانیدانێ یە ژ ڕۆژنامەڤانێن شەهید هەتا وان كادرێن ئەڤڕۆ ب شەڤ و ڕۆژ ل سەر شاشە و مالپەڕ و رۆژنامە و گۆڤاران كار دكەن كوئارمانج كوردستانەكا ب هێز و پەیامەك كو چ جاران سەر بۆ دوژمنان نەچەماندیە، ڕاگەهاندنا پارتی دێ هەر مینیت ئەو ڕۆناهیا ڕێكا ئازادیێ نیشا نڤشێن پاشەڕۆژێ ددەت.
بۆ تەمامكرنا وتارێ مفا ژ پەرتووكا (ڕاگەهاندنا پارتی دیموكراتی كوردستان ١٩٤٦-٢٠٢٤) ژ بەرهەڤكرنا (هەلات سەمەد باكرمانی و سنەوبەر تەیب ئاكرەیی) هاتیە وەرگرتن.