دەستكەفتێن كـوردان د سووریـا یا نـوو دا
زاگـرۆس بـەرواری
هەلبەت ژ بەر قوربانیێن ١٢سالێن تێكۆشینا تەڤگەرا ئازادیخوازیا كوردی ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ نەتەوەیا كورد چاڤەرێی دەستكەفتیێن مەزن بوو، د سووریا نوی دا، لێ مافێن نەتەوەیی یێن گەلێ كورد ل ڕۆژئاڤا و سووریا و ب تایبەتی پشتی ٢٠١١ حەتاكو ئەڤرۆ، ٢٥ی تەباخا ٢٠٢٦ ڕەوش یا هاتیە گوهارتن.
گرنگترین دەستكەفتێن كوردان
هەبوونا كوردان وەكو پێكهاتەیەكا ڕەسەن و یا سەرەكی ل سووریا هاتنە ناسكرن.
د ڕێككەفتنا ١٠ ئادارا ٢٠٢٥ ئەوا د ناڤبەرا ئەحمەد شەرع و مەزلۆم عەبدی دا، حوكمەتا سووریا ب فەرمی مافێ كوردێن سووریا بۆ هەڤوەلاتیبوونێ و مافێن دەستووری دانپێدان كر. ئەڤە د دیرۆكا نوی یا وەلاتێ سووریا دا خالەكا گرنگە.
ئەزموونا رێڤەبەریا خوەسەر و مافێن گەلێ كوردستانێ
ل ٢٠١٢ حەتا ٢٠٢٥، كورد و هەڤپەیمانێن خوە، ل باكوور و ڕۆژهەلاتێ سووریا سیستەمەكێ خۆەسەر و یێ خوەرێڤەبرنێ د چارچووڤێ مەدەنی و سیاسی دامەزراند؛ ئەڤە بوو ئێك ژ مەزنترین ئەزموونا سیاسی یا گەلێ كورد د دیرۆكا سووریا دا.
دەستكەفتێن نوو یێن سیاسی د ناڤ پرۆسەیا سووریا نوو دا؟
كورد شیان هەبوونا خوە بدەن قەبوولكرن و ڕاستەوخۆ ل گەل حوكمەتا نوو یا دیمەشقێ دانوستاندنێ بكەن و پرسگرێكا كوردی داننە سەر مێزا دانوستاندنێ د سووریا نوو دا. ڕێككەفتنا سالا ٢٠٢٥ تەگەزیێ ل ڤێ مژارێ دكەت.
زمان و ناسنامەیا كوردی
زێدەتر ئاشكرا بوو
پشتی سالێن ٢٠١١، بكارئینانا زمانێ كوردی، خوێندن و بیرەوەریێن نەتەوەیی وەك نەورۆز ل دەڤەرێن كوردنشین بێی ئاستەنگ دهاتنە پیرۆزكرن. راپۆرتێن میدیای ل سالا ٢٠٢٥ ئاماژێ ب وێ چەندێ دكەن كو كورد شیان جەژنا نەورۆزێ ب ئاشكرا ل دیمەشقا پایتەخت، عەفرینا داگیركەری و هندەك دەڤەرێن دی پیرۆز بكەن.
لێ مەزنترین ئاستەنگ ئەوە رێڤەبەریا خوەسەر ل ڕۆژئاڤا ب ئاوایەكی گشتی نەمایە. ل سالا ٢٠٢٦دا ل گۆرەیی ڕێككەفتنا نوو، هندەك ژ سازیێن رێڤەبەریا خوەسەر، پێدڤیە د ناڤ سازیێن دەولەتا سووریا تێكەل بكەن و HSD ژی د گەل هێزێن سووریاد ا ئێكبگرن. هەلبەت نێزیكی ٨٠٪ێ ژ دەڤەرێن ژێر دەسهەڵاتا HSD یا ژ دەست هاتیەدەر و داخوازیێن سەرەكی یێن كوردان بۆ دابەشكرنا دەستهەلاتێ و بجهكرنا مافێن كوردی د دەستووری دا، هێشتا ب نەچارەسەركری یێن ماین.
لئ ئەڤرۆكە ٢٥ی تەباخا ٢٠٢٦ێ، مەزلۆم عەبدی ل دیمەشقا پایتەخت، ل هۆلا گەل ڕاگەهاند كو HSD ب تەڤاهی ل گەل سۆپایێ سووریا تێكەل كر و وەكو هێزەكا سەربەخۆ داوی ب ئەركێ خوە ئینا. ئانكو ئەڤە دهێتە وێ واتایێ رێڤەبەریا خوەسەر یا پێشتر ئەوا ب سایا هێزێن HSD پشتگیری لێ دهاتە كرن، د نۆكە دا یا چوویە د قووناغەكا نوو یا سیاسی دا و مەزلوم عەبدی ژی دێ بیتە شێورمەندێ سەرۆكێ سووریا.
ئەگەر ب كورتی مرۆڤ نرخاندنەكێ بۆ بكەت.
پێناسەكرنا كوردان وەك پێكهاتەیا سووریا وەك دەستكەفتەكێ مەزن و یێ دیرۆكی یە.
مافێ هەڤوەلاتیبوونێ و مافێن مەدەنی
كو دانپێدانەكا فەرمی ب زمانێ كوردی و ناسنامەیێ ئەڤە ب سەرێ خوە پێشكەفتنەكا مەزنە. لێ د هەمان دەم دا ئەزموونا رێڤەبەریا خوەسەر پڕانیا وێ هاتیە گوهارتن، مخابن فیدرالی و دابەشكرنا دەستهەلاتێ هێشتا ب دەستڤە نەهاتیە.
ئەزموونا خوەرێڤەبرنێ و مافێن كوردان د دەستوورێ نوو دا هێشتا نەهاتیە چارەسەركرن.
دیسان HSD وەكو هێزەكا سەربەخۆ ل ٢٥ی تەباخا ٢٠٢٦ دوماهی پێهات.
ب گشتی: مەزنترین دەستكەفتێن ڕۆژئاڤا كوردستانێ ئەوە كو دۆزا كوردی ل سووریا ژ بابەتەكێ ناڤخۆ و یێ نەدیار بوو بابەتەكێ سیاسی و دەستووری كوو دیمەشق نەچارە ل گەل دانوستاندنێ بكەت؛ بەلێ خوەبرێڤەبرن و فیدرالیەت و گەرەنتیا دەستووریی مافێن كوردان هێشتا ب تەڤاهی نەهاتینە مسۆگەر كرن. ئەڤ چەندە ژی د پاشەرۆژێ دا گەلەك یا مەترسیدارە و ئەگەر وەلاتەكێ وەكو ئەمەریكا كو ئەڤ بادەكە د دەستێ وێ دابوو سەرپەرشتیا ڤێ پرۆسەسێ نەكەت دبیت ل پاشەرۆژێ كورد ببنە قوربانیێن نەخشەرێكا ئەمەریكا بۆ سووریایەكا ئێكگرتی..
