زەلام وەك ئـامیرێ «ATM».. نـەمانا تێگەهـێ مرۆڤـاتیێ
شیان مەهدی كانیساركی
مەزنترین قەیرانا كو زەلام نوكە تێدا دژیت، كێمكرنا بها و ڕۆلێ وی یە ل سەر گشت كار و ئەركەكێ دارایی دا. دەمێ پەیوەندیێن خێزانی ئالۆز دبن، بەرهەمێ ئەڤێ ساڕبوونێ ئەوە كو زەلام نە وەكی هەڤپشكەكێ هەستپێكری، بەلكی وەك ئامیرەیەكێ دارایی (ATM) دژیت؛ جهەك كو ب تنێ داخوازی، فاتۆرە و بەرپرسیاریاتی ژێ دهێنە كێشان، ب بێ وێ چەندێ ژی پێدڤیێن وی یێن دەروونی و سەروەریێن وی یێن ئارامیێ بهێنە دیتن.
ئەڤ بۆچوونە زەلامی دئێخیتە د چوارچۆڤەیەكێ ب تنێبوونێدا؛ چونكی ئامیرە نە پێدڤی ب بێهنڤەدانێ نە، نە دماندی دبن، هەتا كارەب ژێ دهێتە بڕین یان پاتریا وی د سۆژیت! (هەتا د مریت). ئەڤ چەندە دبیتە ئەگەرێ درستبوونا جۆرەكێ «ماندیبوونا دەروونی یا بێدەنگ» كو ڕۆژ ب ڕۆژ گیانێ مرۆڤی درزینیت.
دەرئەنجامێن وێرانكەر ل سەر جڤاكی و خێزانێ: دەمێ مال بێهنفەدانێ ژ دەستددەت، دەرئەنجامێن وێ ب تنێ ل سەر زەلامی ناراوەستن، بەلكو كاریگەریەكا نەرێنی ل سەر گشت پێكهاتەیا خێزانێ دكەن:
قەیرانا ناسنامەیێ: زەلام هەست دكەت كو بهایێ وی یێ گرێدایی بوویە ب هەبوونا پارەی، نەك وەكو مرۆڤەك، بابەك، یان هەڤژینەك. (ئانكو وەكی سێسركا «گڕیگۆر» كو فڕانس كافكا د ڕۆمانا «خەفس»دا باس لێ دكەت – ئەگەر ب ڤی دەست و داری بیت، ئەم هەمی سیسڕكین و نزانین كی دێ سپێدەهیەكێ هێت و ب نعالەكێ مە پەرچقینیت)
كۆمبوونا گازیان (ڕەڤین ژ مالێ): دەمێ مال دبیتە مەیدانا پرسیاركرن و پەستانێ، زەلام دكەڤیتە د لێگەڕیانا جهێن جێگر (وەك چایخانە، كارێ زێدە، یان ب تنێبوون.) دا كو ب تنێ نەچار نەبیت بچیتە د ناڤ وێ جەنگا دەروونی دا.
شكەستنا پەیوەندیان: هەستكرن ب ئامیرەبوونێ، هێدی هێدی هەستێن عەشق و ڕێزێ دكوژیت و جهێ وێ عاجزبوون و بێزاربوون تژی دكەت.
چارەسەری: ڤەگەڕاندنا پیرۆزیا «ماڵێ»
بۆ چارەسەركرنا ئەڤێ قەیرانێ، پێدڤی ب تێگەهشتنەكا نوی یا جڤاكی هەیە ل سەر بها و ئەركێن خێزانێ:
تێگەهشتنا ماندیبوونا ژ دەرڤە: پێدڤیە خێزان تێبگەهیت كو ڕووبەڕووبوونا ژیانێ ژ دەرڤە بارەكێ گرانە، و ژیانا ژ دەرڤە تژی شەڕ و جەنگێن دەروونییە؛ لەورا مال پێدڤیە «بەندەرێ ئارامیێ» بیت نەكو فەرماندەییا شەڕەكێ نوی بیت.
دیالۆگ ل شوینا داخوازیان: گۆڕینا زمانی ژ «دەستنیشانكرنا داخوازیان» بۆ «پشتەڤانی و گۆتوبێژا بەرهەمدار».
ڕێزگرتن ل ئەرك و شیانان: ل بەرچاڤگرتنا شیانێن دارایی یێن زەلامی و دویركەڤتن ژ هەڤڕكیكرنێن بێ مفا یێن جڤاكی (كو گەلەك جار فشارێن دارایی درست دكەن).
د ئەنجامدا دیار دبیت كو مال ب تنێ چار دیوار و دۆرپێچەكێ ئاڤاهییە، بەلكو بارەكێ دەروونی و خێزانییە. ئەگەر مال نەبیتە سیبەرا ئارامیێ بۆ ئەندامێن خوە ب تایبەتی بۆ زەلامی كو ژ دەرڤە د سەنگەرێ بەردەوامێ جەنگێ ژیانێدایە، ئەو مالە شێوازێ خوە یێ ڕاستەقینە ژ دەست ددەت. ڤەگەڕاندنا هۆشیاریێ بۆ ڤێ چەندێ، پێنگاڤا ئێكێ یە بۆ پاراستنا تەندروستیا دەروونی یا جڤاكی و دویركەفتن ژ هەلوەشینا خێزانان. دسەر وێ چەندێ ژی ڕا دێ بینی گەلەك هەدار یا ل دەف زەلامی هەی، لێ ئەڤە وێ چەندێ نا گەهینیت كو سنوور نینن! خۆدێ نەكەت تە هندیت ڕۆژەكێ خوە وەكی چێلا زەر لێكر و هەمی تشت لێكدانی چونەیێ كرن و خوە ئارام كر، ب هەر ڕێكەكا هەبیت چ درست یان شاش، هەلبەت ئەڤ هەلبژارتنا مەترسیدار پشتی وێ چەندێ دهێت دەمێ كەس چ گرنگیێ و دەستێ وی نەگریت و ل بن گوهێ وی تیر بكەت.
