ب ڕاسپاردەیا مەسرور بارزانی د پێنج سالێن ئیدارەبوونا سەربخوە یا زاخۆ دا 355 پڕۆژە هاتینە بجهئینان
زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:
د كابینا نەهێ یا حكۆمەتا هەرێما كوردستانێ دا ب ڕاسپاردەیا مەسرور بارزانی سەرۆكێ حكۆمەتا هەرێما كوردستانێ و ب سەرپەرشتیا گوهدار شێخۆ سەرپەرشتێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ، د ماوێ پێنچ سالێن دەربازبوویی یێن ئیدارەبوونا سەربخوە یا زاخۆ دا 355 پڕۆژەیێن ستراتیژی و ئابووری و خزمەتگۆزاری ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هاتینە بجهئینان و كەفتینە د خزمەتا خەلكێ دەڤەرێ دا. د نوكە دا 90 پڕۆژە د بوارێ بجهئینانێ دانە. ڤێ هژمارا مەزن یا پڕۆژەیان زاخۆ بەرەڤ قوناغێن مەزن یێن ئاڤەدانی و پێشكەفتنەكا سەردەمیانە برینە و زاخۆ بوویە ناڤەندەكا ئابووری و گەشتوگۆزارێ. ڤان پڕۆژەیان ب هزاران دەلیڤەیێن كاری بۆ گەنجێن كۆڕ و كچێن ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ پەیدا كرینە. هەر دیسا ئەڤ پڕۆژە بووینە ئەگەرێ ئاسانكاری و خوەشكرنا ژیانا وەلاتیان.
شڤان عەبدی، بەرپڕسێ ڕاگەهاندنا ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، ئەڤ پڕۆژە د گەلەك كەرتێن گرنگ و جیاواز دا هاتینە بجهئینان بۆ نموونە د كەرتێ باژێڕڤانیێ دا چەندین پڕۆژەیێن چێكرن و قێركرنا جاددەیان و چێكرنا سۆلینێن ئاڤڕێژ هاتینە بجهئینان وەكو ب درێژاهیا 282 كیلۆمەتران جاددە هاتینە قێركرن. ب درێژاهیا 355 كیلۆمەتران جاددەیێن گۆندان هاتینە سەخبێریكرن و قێركرن. ب درێژاهیا 134 كیلۆمەتران سۆلینێن ئاڤڕێژ هاتینە چێكرن. ب درێژاهیا 494 كیلۆمەتران جاددە هاتینە بۆیاغكرن. ب ڤێ چەندێ ڕێژەیا جاددەیێن نە قێركری ل زاخۆ ژ ٦٥٪ بۆ ٥٪ كێم بوویە.
بەرپڕسێ ڕاگەهاندنا ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ، گۆت:»د كەرتێ ساخلەمیێ ژی دا پێنگاڤێن مەزن هاتینە هاڤێتن كو نەخوەشخانەكا 90 تەختی یا زاڕۆكان ل زاخۆ هاتیە ئاڤاكرن. نەخوەشخانەكا 40 تەختی یا تەنگاڤیان ل قەزا باتیفا هاتیە ئاڤاكرن. 2 بنگەهێن ساخلەمیێ ل تاخێ سێمالكا و ل ناحیا دەركارێ هاتینە ئاڤاكرن. هەموو نەخوەشخانە و بنگەهێن ساخلەمیێ ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هاتینە نووژەنكرن. دابینكرنا ئامیرێن پێشكەفتی یێن ساخلەمیێ ل سەر ئاستێ جیهانێ».
73 قوتابخانە هاتینە نووژەنكرن
شڤان عەبدی دبێژیت:»د كەرتێ پەروەردێ دا چەندین پڕۆژەیێن گرنگ هاتینە بجهئینان وەكو 12 قوتابخانە ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هاتینە ئاڤاكرن. 73 قوتابخانە هاتینە نووژەنكرن. د كەرتێ كارەبێ دا چەندین پڕۆژەیێن گرنگ هاتینە بجهئینان وەكو گەهاندنا هێلا كارەبێ بۆ 19 گۆندان و خالێن پێشمەرگەی. ڕۆناهیكرنا 92 كیلۆمەترێن جاددەیان».
شڤانی گۆت:»د كەرتێ ئاڤێ دا چەندین پڕۆژەیێن مەزن یێن ئاڤێ هاتینە بجهئینان وەكو دروستكرنا پڕۆژەیێ ئاڤا پێشابیرێ ل زاخۆ و دروستكرنا پڕۆژەیێ ئاڤێ ل قەزا باتیفا. كولانا 38 بیرێن ئاڤا ڤەخوارنێ. چێكرن و سەخبێریكرنا تۆڕێن ئاڤێ ب درێژاهیا 236 كیلۆمەتران. د كەرتێ چاندنێ ژی دا زاخۆ ژ ئەنجامدانا پڕۆژەیان بێ بەهر نەبوویە لەورا 18 باخچە هاتینە دروستكرن و نووژەنكرن. 20 خانیێن پلاستیكی هاتینە دروستكرن».
قۆناغا دووێ یا كۆڕنیشی زاخۆ ب ڕێژا 99٪ێ كار تێدا هاتیەكرن
گۆت ژی:»د كەرتێ گەشتوگۆزارێ ژی دا چەندین پڕۆژەیێن گرنگ و ستراتیژی هاتینە بجهئینان كو ئەڤ پڕۆژە بووینە جهێ سەرنج ڕاكێشانا گەشتیارێن نافخوە و بیانی وەكو ب درێژاهیا ٥ كیلۆمەتران كۆڕنیشێ زاخۆ ل سەر دوو قۆناغان هاتیە دروستكرن. قۆناغا دووێ یا كۆڕنیشی زاخۆ ب ڕێژا 99٪ێ كار تێدا هاتیەكرن و ل دەمەكێ نێزیك دێ هێتە ڤەكرن و كەڤیتە د خزمەتا خەلكێ دەڤەرێ دا. فڕەهیا هەر لایەكێ كۆڕنیشی ٨ مەترە و ب ڕێژا 50٪ یا ڤی پڕۆژەیی كەسكاتیە. ڕووبەرێ گشتی یێ كۆڕنیشێ زاخۆ 90 هزار مەترێن دووجایە. ئەڤ پڕۆژە ژ پرا ئاسنی ل تاخێ حسێنیكێ هەتا كو گەڕەكا جوهیان ل زاخۆ ب دووماهیك دهێت. ٦ بەنداڤێن نقووم د خابیرێ زاخۆ دا هاتینە دروستكرن. بازارێ كەڤن یێ زاخۆ و كەلها زاخۆ هاتینە نووژەنكرن. مۆزەخانا زاخۆ هاتیە ئاڤاكرن. نووژەنكرنا جهێن ئاینی و هاڤینگەهێن گەشتیاری».
زێدەتر ژی گۆت:»بجهئینانا پڕۆژەیێ تۆگا پۆرتۆ مارینا یێ گەشتوگۆزارێ ل سەر كۆڕنیشێ زاخۆ. ئەڤ پڕۆژە ب گۆژمێ 7 ملیۆن دولاران و ل سەر ڕووبەرێ ٨ دۆنەمێن ئەردی هاتیە بجهئینان. ئەڤ پڕۆژە ژ چەندین بەشان پێك دهێت وەكو ٥٤ دوكانێن ل سەر شێوەیێ كۆشكان و 12 كافێ و خوارنگەهێن ناڤدار. دروستكرنا یاریا داڤەڕستێ و دابینكرنا هژمارەكا بەلەمێن مەزن و بچووك ل سەر خابیری. ڤی پڕۆژەیی پتری100 دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ دەڤەرێ پەیدا كرینە».
ئەو پڕۆژەیێن ب هەلكەفتا ٥ سالیا ئیدارەبوونا زاخۆ هاتینە ڤەكرن
شڤان عەبدی، ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو كو د ڕێوڕەسمەكێ تایبەت دا مزگەفتا حەجی ئیبراهیم ل بەرامبەر كەلها زاخۆ هاتە ڤەكرن. ئەڤ مزگەڤتە ب ئێك ژ كەڤنترین و بناڤودەنگترین مزگەفتان ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ دهێتە هژمارتن. پشتی كو ب مەرەما نووژەنكرنێ ب تەمامی هاتیە خرابكرن دووبارە ب شێوەیەكێ جوان و سەردەمیانە هاتە ئاڤاكرن. د نوكە دا ژ جوانترین مزگەفتێن زاخۆیە.
گۆت ژی:»هەر ب ڤێ هەلكەفتێ پێشانگەها دووێ یا نێڤدەولەتی یا بازرگانی ل هۆلا پێشانگەهێن نێڤدەولەتی ل زانكۆیا زاخۆ هاتە ڤەكرن. پتری100 كۆمپانیایێن نافخوە و بیانی پشكداری دڤێ پێشانگەهێ دا كرن. كۆمپانیێن بیانی ب ڕێژا70٪ێ ژ 20 وەلاتان پشكداری دڤێ پێشانگەهێ دا كرن و ب ڕێژا 30٪ێ كۆمپانیێن نافخوە پشكداری تێدا كرن. ئەڤ پێشانگەهە دەرفەتەكا گرنگ بوو ژ بۆ كۆمپانی و بازرگان و سەرمایەدار و خودان كاران كو بەرهەمێن كۆمپانیێن خوە پیشانی ئامادەبوویان بدەن. ئارمانج ژ ڤەكرنا ڤێ پێشانگەهێ ناساندنا بەرهەم و خزمەتگوزاریان و دروستكرنا پەیوەندیێن نوو و ڤەكرنا دەرگەهێن هەڤكاریا بازرگانی بوو ل سەرانسەری كوردستانێ».
ئەو پڕۆژەیێن كو د پلان دایە ل ئیدارەیا سەربخوە یا زاخو بهێنە بجهئینان
بەرپڕسێ ڕاگەهاندنا ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ، گۆت:»د پلان دایە بەرێ بنیاتی بۆ پڕۆژەیێ گەلیێ زاخۆ بهێتە دانان كو ئەڤ پڕۆژە دێ بیتە مەزنترین پڕۆژەیێ گەشتوگۆزارێ ل سەرانسەری ئیراق و كوردستانێ. ئەڤ پڕۆژە ب گۆژمێ 120 ملیۆن دولاران و ل سەر ڕووبەرێ 2 هزار و 620 دۆنەمێن ئەردی ل گەلیێ زاخۆ دێ هێته بجهئینان. د ماوێ 7 سالان دا دێ ب دووماهیك هێت. ئەڤ پڕۆژە پێك دهێت ژ هۆتێلەكا ٥ ستێر و تەلەفریك و خانیێن گەشتیاری و جهێن وەرزشی وەكو جهێ بلندكرنا پەڕەشۆتان و جهێ سەركەفتنا چیایی. هەردیسا پێك دهێت ژ جهێن گەشتوگۆزاری یێن دەم بوراندنێ و كاف و خوارنگەهێن بناڤودەنگ. ئەڤ پڕۆژە دێ پتری400 دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ دەڤەرێ پەیداكەت».
گۆت ژی:»د پلان دایە پڕۆژەیێ كۆمپانیا نیسان یا تڕۆمبێلان ل زاخۆ بهێتە ڤەكرن، ئەڤ پڕۆژە دێ بیتە سەنتەرێ سەرەكی یێ دابەشكرنا تڕۆمبێلێن كۆمپانیا نیسان ل سەر ئاستێ ئیراقێ و كوردستانێ. هەر دیسا ئەڤ پڕۆژە دێ بیتە سەنتەرێ ڕاهێنانا كارمەندان بۆ هەموو بەشێن كۆمپانیا نیسان ل ئیراقێ. ئەڤ پڕۆژە دكەڤیتە ناحیا باتێلێ ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ. هەیڤانە 2 هزار تڕۆمبێلێن نیسان ب ڕێكا دەرگەهێ نێڤدەولەتی یێ ئیبراهیم خەلیل دێ گەهنە ڤی پڕۆژەیی، و ل وێرێ دێ ب سەر هەموو لقێن ئیراقێ هێنە دابەشكرن. ئەڤ پڕۆژە دێ 400 دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ دەڤەرێ پەیدا كەت».
