چاوانیا بکارئینان و مفایێن چارەسەریا کیمیایی بۆ نەخۆشێن پەنجەشێرێ
د. ڕەزڤان فەیسەل عەبدولجەبار، شێیرەتکارێ نەخۆشیێن گرێکان و پرۆفیسۆرێ هاریکار ل زانکۆیا دهۆک، ل دەستپێکا ئاخفتنا خۆ دیارکر کو چارەسەریا کیمیایی پێکهاتیە ژ کۆمەکا دەرمانان کو کار بۆ ڕاوەستاندنا زێدەبوون و وەرارا خانەیێن پەنجەشێرێ ل ناڤ لەشێ مرۆڤی دکەن. ئەڤ دەرمانە ب ڕێکێن جودا جودا دهێنە دان وەکی حەبک، سێلان، یان ژی ڕاستەوخۆ د ناڤ دەماران دا. ئارمانج ژ ڤێ چەندێ کوشتنا وان خانەیێن ماینە ل ناڤ لەشی دا، یانژی جاران بەری ئەنجامدانا نشتەرگەریێ ژ بوی بچووککرنا قەبارێ گرێکێ دهێتە بکارئینان داکو ئەنجامدانا نشتەرگەریێ ب ساناهیتر ببت.
دکتۆری ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کر کو چارەسەریا کیمیایی بۆ هەمی جۆرێن پەنجەشێرێ ناهێتە بکارئینان. چونکی ب سەدان جۆرێن جودایێن پەنجەشێرێ هەنە و هندەک ژ وان گەلەک ب لەز مەزن دبن کو پێدڤی ب ڤێ چارەسەریێ دبن، بەلێ هندەک جۆرێن دی زۆر هێدی گەشێ دکەن و چەندین سال پێڤە دچن تا مەزن ببن. ل سەر وان جۆرێن هێدی چارەسەریا کیمیایی باش کار ناکەت.
هەروەسا ئەگەر نەخۆش ل قۆناغێن دەستپێکێ بیت یان گرێکا وی زۆر بچووک بیت و ب ڕێکا نشتەرگەریێ هاتبتە ڕاکرن، ئەڤە پێدڤی ب دەرمانێن کیمیایی نابیت.
ل دور میکانیزما کارکرنا ڤان دەرمانان، ناڤبری دیارکر کو دەرمان دچنە سەر زانیاریێن جێنیکی یێن خانەیێ و ڕێگریێ ل دابەشبوون و زێدەبوونا وێ دکەن، هەروەسا هەوڵ ددەن ئەنزیمێن ناڤ خانەیێ ڕاوەستینن تا کو خانە بهێتە کوشتن.
ل دور جوداهیا چارەسەریا کیمیایی دگەل ڕێکێن دی یێن وەکی تیشک و هۆرمۆنی، دکتۆر ڕەزڤانی ڕوونکر کو چارەسەریا تیشکێ بابەتەکێ فیزیکییە و ب ئامیرێن تایبەت ژ دەرڤەی لەشی بۆ جهەکێ تایبەت دهێتە ئاراستەکرن و ب ژمارەیا حەفتیان دهێتە دیارکرن. بەلێ چارەسەریا کیمیایی کۆرسن کو چەندین هەیڤان ڤەدکێشن و دەرمان دچنە ناڤ هەمی لەشێ مرۆڤی دا. هەرچی چارەسەریا هۆرمۆنییە پتریا جارا ب شێوێ حەبکن و بۆ ماوەیەکێ درێژتر دهێنە بکارئینان و نیشانێن وێ یێن لایەنی گەلەک کێمترن.
سەبارەت دیارکرنا ماوەیێ کۆرسێن کیمیایی، ئەگەرێ سەرەکی ئەوە کو دەرمان کارتێکرنێ ل سەر هەمی پارچێن لەشێ مرۆڤی دکەت وەکی ڕووڤیک، مەعیدە و مەژیێ هەستی.
لەشێ مرۆڤی د دەمێ حەفتیەکێ تا دەهـ ڕۆژان دوبارە خۆ ساخ دکەتەڤە، بەلێ خانەیا پەنجەشێرێ زوی ساخ نابیتەڤە. لەورا دانانا دەمی د ناڤبەرا کۆرسان دا بۆ وێ چەندێیە دا لەشێ نەخۆشی هێزێ بگریتەڤە تا بشێت گۆرزەکێ دی ل خانەیێن پەنجەشێرێ بدەت.
سەبارەت کارتێکرنێن لایەنی وەکی وەریانا پرچێ و بێهێزیێ، دکتۆری دیارکر کو ئەڤە تشتەکێ دەمکیە و پشتی بڕین ب دووماهی هاتن، نێزیکی نۆت و نەهـ ژ سەدێ پرچا نەخۆشی دێ زڤڕێتەڤە و حەتا جار هەنە باشتر ژ بەری هینگی دهێتەڤە.
بۆ کێمکرنا ڤان نیشانان، نۆشدار هاریکاریێ ب ڕێکا ئامیران و دەرمانێن هێزدەر و ڤیتامینان دکەن.
ل دووماهیێ، دۆتووری تەکید ل سەر پاراستنا سیستەمێ بەرگریا لەشی کر و دیارکر کو نەک هەمی چارەسەریا کیمیایی بەرگریێ دئینتە خوارێ. بەلێ ئەگەر ئاستێ بەرگریێ کێم بوو، پێدڤییە نەخۆش خۆ ژ جهێن قەرەبالغ و کەسێن نەخۆش دوور بگریت، ڕاستەوخۆ دەست ب هێلانا جگاران بکەت، چونکی جگارە بوریێن هەوای بریندار دکەت و ڕێکێ بۆ میکرۆبان ڤەدکەت، هەروەسا پێدڤییە خوارنێن پڕ پرۆتین و ڤیتامین بخۆت تا هێزا لەشێ خۆ بپارێزت.
