سەرۆك بارزانی داخواز ژ حوكمەتا ئیراقێ كر، سنۆرەكی بۆ گرۆپێن ژ دەرڤەی قانوونی دابنیت، دوپاتكر ژی: خوونا شەهیدان ب هەروە ناچیت.
سەرۆك بارزانی و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پشكداری د بەهییا شەهید (وەلات تاهر) دا كر كو ل شەڤا شەمبییا بۆری ژ ئەنجامێ هێرشەكا درۆنی ل سەر فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ، شەهید بووی.
د داخویانییەكێدا بۆ دەزگەهێن ڕاگەهاندنێ، سەرۆك بارزانی ڕۆناهی ئێخستە سەر ڕەوشا ئالۆز یا دەڤەرێ و هێرشێن ڤێ دوماهیێ ل سەر هەرێما كوردستانێ و ڕاگەهاند» دەڤەر هەموو د ڕەوشەكا ئالۆز دا دەرباز دبیت، مە هەر ژ دەستپێكێ بزاڤكر كوردستان یا دوور بیت ژ شەڕ و نەخوەشییان».
سەرۆك بارزانی دلگرانییا خوە یا توند بەرامبەر هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن دەربڕی و گوت» مخابن دبینین هندەك گرۆپێن ژ دەرڤەی قانوونێ شەڕی ب مە د فرۆشن».
د پشكەكا دی یا ئاخڤتنێن خوەدا، سەرۆك بارزانی پەیامەك ئاراستەی ناڤەندا بڕیارێ ل ئیراقێ كر و ڕاگەهاند» ئەم داخوازێ ژ حوكمەتا فیدرال و جڤاتا نوونەران و هێزێن سیاسی یێن ئیراقی ل بەغدایێ دكەین، سینۆرەكی بۆ ڤان تاوانباران دابنن».
ل دوماهییا داخۆیانییا خوە، سەرۆك بارزانی پەیامەكا پشتراستیێ دا وەلاتیێن كوردستانێ و دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو دێ تاوانبار باجێ دەن و گوت» گەلێ كوردستانێ پشتڕاست دكەین، خوونا شەهید وەلاتی و شەهیدێن دی ب هەروە ناچیت».

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ وتونجر باكرهان، هەڤسەرۆكێ پارتا وەكهەڤی و دیموكراسییا گەلان (دەم پارتی) د پەیوەندییەكا تەلەفۆنیدا ڕەوشا دەڤەرێ گەنگەشەكر.
ب گۆرەی بەیاننامەیەكا نڤیسینگەها ڕاگەهاندنا (دەم پارتی)، د وێ پەیوەندییا تەلەفۆنیدا باكرهانی ئەو هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن پرۆتەستۆ كرن.
هەڤسەرۆكێ دەم پارتی سەرەخوەشییا خوە ئاراستەی كەسوكارێن وی كارمەندێ ئاسایشا فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ كو ل ڕۆژا شەمبییا بۆری د هێرشەكا درۆنیدا ل سەر فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ گیانێ خوە ژ دەستدا.
هەڤسەرۆكێ دەم پارتی ب سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند» ئەم وان هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن پرۆتەستۆ دكەین».

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دوپاتكر كو ب هیچ جۆرەكی قەبوول ناكەن هێرشێن سەر هەرێما كوردستانێ بەردەوام بن، هەروەسا داخواز ژی ژ حوكمەتا ئیراقێ كر، سینۆرەكی بۆ تاوانباران دابنیت.
سەرۆك بارزانی و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پشكداری د بەهییا شەهید (وەلات تاهر) دا كر كو ل شەڤا شەمبییا بۆری ژ ئەنجامێ هێرشەكا درۆنی ل سەر فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ، شەهید بووی.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكا ڕۆژنامەڤانیدا سەرخوەشییا خوە ئاراستەی بنەمالا شەهید وەلاتی، سەرۆك بارزانی و گەلێ كوردستانێ كر و گوت» بێگومان ئەڤە ئێكەم شەهیدێ كوردستانێ نینە و دوماهی شەهید ژی نابیت».
مەسرور بارزانی، ب توندی هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن پرۆتەستۆكرن و ڕاگەهاند» هیچ بهانەیەك بۆ وان هێرشان نینە و تنێ ژ بەر كەرب و كێنەكا مەزنە بەرامبەر كوردستانێ و گەلێ وێ».
گوت ژی» پێدڤییە ئەو شۆڤینییە وێ چەندێ بزانن كو ئەڤ هەلوەستێ دوژمنكارانەیێ نوكە بەرامبەر هەرێما كوردستانێ وەرگرتی، ژ بیرا خەلكێ كوردستانێ ناچیت».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دیاركر ژی» داخواز ژ حوكمەتا ئیراقا فیدرال و جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دكەین هەلوەست هەبیت و سینۆرەكی بۆ ڤان تاوانباران دابنن، چونكە مخابن هەتا نوكە ژی ئەو گرۆپێن ڤان كریاران دكەن، ژ ئالیێ حوكمەتا ئیراقێ ڤە دهێنە پارەداركرن و مووچە و چەك پێ دهێتە دان».
مەسرور بارزانی پتر گوت» داخوازا مە ژی ئەڤ تیرۆرستە ئێدی، هێرشی كوردستانێ نەكەن و ب نەچاری مە نەكەنە د هەلوەستەكی دا كو پێدڤی بیت ئەم هەلوەستەكێ دی وەربگرین».
دوپاتكر ژی» ب هیچ جۆرەكی قەبوول ناكەین ئەڤ هێرشە بەردەوام بن و قەبوول ژی ناكەین خوونا شەهیدێن مە ب هەروە بچیت، دێ هەموو بزاڤان ژی كەین كوردستانێ ژ شەڕی و ئالۆزییان دووربێخین، بەلێ وەكو سەرۆك بارزانی گوت هەر تشتەكی سینۆر هەیە، هیڤیدارین حوكمەتا فیدرال ژی بهێتە سەر هێل و سینۆرەكی بۆ تاوانباران دابنیت و ئێدی پشتەڤانییا وان نەكەت».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ دوپاتكر ژی» هەرێما كوردستانێ هیچ وەختەكی جهێ مەترسیێ نەبوویە ونابیت ل سەر هیچ وەلاتەكێ دەوروبەر و داخوازێ ژ جڤاكا نێڤدەولەتی دكەین هاریكار بیت بۆ پاراستنا هەرێما كوردستانێ».
سەبارەت ڕەوشا كارەبێ ژی ل هەرێما كوردستانێ، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕۆهنكر كو كێشە ل دەف وان نینە، بەلكو كۆمپانیێن بەرهەمئینانا پەترۆل و غازێ بەرهەمێ خوە كێمكریە و هیڤی خواست، پشتی ب دوماهیهاتنا شەڕی، ڕەوش بزڤڕیتە ئاستێ بەرێ و كێشە ب زووترین وەخت بهێتە چارەسەركرن.

نوری مالكی و فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، دوپاتی ل گرنگییا ئێكگرتنا هەلوەستێن نیشتمانی و ب هێزكرنا هەماهەنگیێ د ناڤبەرا هێزێن سیاسیدا كر.
نوری مالكی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا دەولەتا قانوونێ پێشوازی ل شاندەكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ب سەرۆكایەتییا فەرهاد ئەترووشی، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران كر.
د دیدارەكێدا، دوماهی پێشهاتێن ڕەوشا گشتییا وەلاتی و دەرئەنجامێن شەڕێ ل دەڤەرێ دهێتە كرن و كاریگەریێن وی ل سەر ئیراقێ هاتنە گەنگەشەكرن.
هەردو ئالییان دوپاتی ل گرنگییا ئێكگرتنا هەلوەستێن نیشتمانی و ب هێزكرنا هەماهەنگیێ د ناڤبەرا هێزێن سیاسی كر، ب وی ئاراستەی كو ئارامییا سیاسی ب هێز بكەت و تەناهیێ ل وەلاتێ بچەسپینیت، هەروەسا كاركرن ب بۆچۆنەكا هەڤپشك كو بەرژەوەندییا بلند یا نیشتمانی بێخیتە بەراهییا هەموو بەرژەوەندیێن دی.
هەر د وی چارچۆڤەیدا، هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر پێدڤییا ب هێزكرنا هاریكاریێ و تێكگەهشتنێ د ناڤبەرا حوكمەتا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا و چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی ل سەر بنەمایێ دەستووری و قانوونێ، ب جۆرەكی كو ببیتە ئەگەرێ ب هێزكرنا هەڤپشكییا نیشتمانی و خزمەتكرنا بەرژەوەندیێن هەموو گەلێن ئیراقێ.
ل دوماهییا دیدارێ، ئاماژە ب گرنگییا ب قایمكرنا ناڤمالا ئیراقی هاتە دان ل بەر ڕۆناهییا ئاستەنگێن هەرێمایەتی و نێڤدەولەتی، ل گەل پشتەڤانیكرنا وان بزاڤێن كو ئارمانج ژی چەسپاندنا ئارامییا سیاسی و ئەمنییە ل هەموو دەڤەرێن وەلاتی.

پەیڤدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ ڕەخنەیێن توند ئاراستەی دەزگەهێن فەرمی ل ئیراقێ و ب تایبەتی جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گرتن و ڕاگەهاند: بێدەنگییا وان بەرانبەر هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن جهێ حێبەتیێ یە.
دلشاد شەهاب، پەیڤدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكێدا ڕاگەاهند» دەزگەهێن فەرمی ل ئیراقێ ل پێشبەری پرسیارەكا مەزندانە، هەتا جڤاتا نوونەران ژی ب ڕاستی جهێ دلگرانیێ و حێبەتییەكا مەزنە».
سەبارەت ب دوماهی ڕوونشتنا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل ڕۆژا شەمبییا بۆری، دلشاد شەهاب گوت» ل ڕۆژا شەمبیێ ڕوونشتنەكا جڤاتا نوونەران بڕێڤەچوو بۆ هەلسەنگاندنا ڕەوشا ئەمنییا ئیراقێ، بەلێ ب ئێك پەیڤ ژی باسێ هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ نەهاتە كرن، ئەڤە ژی ئاماژەیەكا شاشە و پێدڤی دكەت دەزگەهێن فەرمی ب جدی هەلوەستێ كریاری هەبیت و ڕێكێ ل وان دەستدرێژیێن ترسناك بگرن» .
پەیڤدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ دوپاتكر ژی» سەرەرای وێ چەندێ ب توندی وان هێرشان پرۆتەستۆ دكەین، هەڤدەم چاڤەڕێبوون ژ دەستهەلاتدارێن حوكمەتا فیدرالی و ئالیێن سیاسی هەیە، ب تایبەت ئەوێن خوە ب خودانێن بڕیارا ئیراقێ دزانن، هەلوەستێ وان یێ ڕۆهن بیت بەرامبەر وان هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن».

ئەندامەكێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان ڕاگەهاند: هندەك ژ وان هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ ژ پارێزگەها نەینەوا دهێنە ئاراستەكرن و سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ژی بڕیار دایە دەڤەرێن گومانلێكری كۆنترۆل بكەت.
نەوزاد هادی، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی و بەرپرسێ مەكتەبا ڕێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل پارێزگەها نەینەوا، گوت» هندەك ژ وان هێرشێن ئاراستەی فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ ژ نەینەوا دهێنە كرن، هەروەسا سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ چەند بڕیار داینە بۆ وێ چەندێ ڕێگری ل وان هێرشان بهێتە كرن».
گوت ژی» كۆنترۆل ل سەر هندەك ژ وان گرۆپێن چەكدار نینە، لەوما سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ كو د هەمان وەختدا فەرماندەیێ گشتیێ هێزێن چەكدارە ل ئیراقێ دخوازیت ڕێگری ل وان گرۆپێن چەكدار بهێتە كرن، كو ژ دەرڤەی قانوونێ نە».
نەوزاد هادی دیاركر ژی» جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژی بڕیار دایە دووڤچوونێ بۆ وان گرۆپان بكەت، چونكە دخوازن ئیراقێ بكێشنە وێ شەڕی ل دەڤەرێ هەی و هەرێما كوردستانێ دكەنە ئارمانج كو هەرێما كوردستانێ پشكەك نینە ژ وی شەڕی».

بالیۆزێ پێشتر یێن ئەمریكا ل ئیراقێ ڕاگەهاند: باس ل وێ چەندێ دهێتە كرن كو حوكمەتا ئیراقێ بودجەیا وان گرۆپێن هێرشان ل سەر كوردان و بەرژەوەندیێن ئەمریكا دكەن، دابین دكەت.
زالمای خەلیلزاد، بالیۆزێ پێشتر یێ ئەمریكا ل ئیراقێ ل تۆڕا جڤاكییا (ئێكس) بەلاڤكر» دەنگۆباس و كەسایەتیێن باوەرپێكری ئاماژێ ب وێ چەندێ دكەن كو ئەو گرۆپێن ئیراقی كو لایەنگرین لەشكرێ پاسدارێن ئیرانێ نە و هێرشان دكەنە سەر هەرێما كوردستانێ، ژ ئالیێ حوكمەتا ئیراقێ ڤە بودجە بۆ دهێتە دابین كرن».
زالمای خەلیلزادر ئاماژە ب وێ چەندێ ژی دایە، باس ل وێ چەندێ دهێتە كرن ئەو گرۆپە ل پشت چەندین هێرشانە ئەوێن ل سەر بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل بەغدایێ و هێزێن ئەمریكی كو ل هەرێما كوردستانێ هاتینە جهگیركرن، ل بەر ڕۆناهییا ڤان پێشهاتان، دوپاتی دهێتە كرن هەكە ئەڤ تۆمەتە ڕاست دەركەڤفتن، پێدڤییە ئیدارەیا ئەمریكی بژاردەیا ب ئارمانجگرتنا وان گرۆپان گەنگەشە بكەت ب مەبەستنا ژناڤبرناشیانێن وان یێن سەربازی، هەروەسا گڤاشتنان بێخیتە سەر حوكمەتا بەغدایێ بۆ وێ چەندێ ئێكسەر هەموو جۆرە پشتەڤانییەكا دارایی بۆ وان گرۆپان ڕابگریت».

دهۆك ،لەزگین جوقی

چاڤدێرەكێ سیاسی ل پارێزگەها نەینەوا ڕاگەهاند، گرۆپێن میلیشیایێن ئیراقی دەست ب خوە ڤەكێشانێ ژ دەڤەرین گرێدای مادەیێ 140ێ كریە كو ژ دەڤەرین سەر ب نەینەوا ڤە دچن بۆ پارێزگەهێن دی یێن ئیراقێ ب تایبەت پشتی ئەمریكا وئیسرائیلێ دەست ب تۆپبارانكرنا بارەگەهێن گرۆپێن میلیشیایێن سەر ب ئێرانێ ڤە ل نەینەوا كری.
مەناف حەسەن، چاڤدێری سیاسی ل پارێزگەها نەینەوا گوت،» گرۆپێن میلیشیایێن سەر ب ئێرانێ ڤە د ناڤا ئیراقیدا هەموو بزاڤان دكەن بۆ تێكدانا ڕەوشا ئیراقێ و دخوازن ئیراقێ ببەنە دناڤا شەڕێدا ئەڤە كارەكێ خراپە ئەو گرۆپ ئەنجام د دەن هەر وەك ئەڤە چەندین جارە ئەو گرۆپە درۆنان ئاراستەی هەولێرێ دكەن و بزاڤێ دكەن كوردستانێ بكەنە پشكەك ژ شەڕێ، لێ هەرێما كوردستانێ نابیتە پشكەك ژ وی شەڕی و ئەوا ئەو گرۆپە دكەن بۆ تێكدانا ڕەوشێیە».
مەناف حەسەن ، دیاركر ژی» نوكە گرۆپێن چەكدار دەست ب خوەڤەكێشانێ ژ دەڤەرێن گرێدای مادەیێ 140ێ كریە ب تایبەت ژ پارێزگەها نەینەوا وەسا دیارە كو گرۆپێن چەكدار بەر ب پارێزگەهێن دی یێن ئیراقێ ڤە دچن كو بەری چەند ڕۆژان گەلەك ب دژواری بارەگەهێن وان گرۆپان ل نەینەوا هاتبوونە تۆپبارانكرن ئەڤە بخوە گڤاشتنەكە بۆ نەمانا گرۆپێن چەكدار د ناڤا ئیراقێدا ب تایبەت گرۆپێن گرێدای ئێرانێ».