ل گەل گەشەكرنا پەیوەندیێن سیاسی و ئابۆری د ناڤبەرا دیمەشقێ و هەولێرێ دا، و دەركەفتنا چەندین دۆسییێن هەڤپشك كو دشێن ببنە دەستپێكەك بۆ هاریكارییەكا ئابۆری یا بەرفرهەتر، دەلیڤە ب هێزتر دبن. هەڤدەم ل گەل ڤێ چەندێ ژی، كۆمپانییا ژ هەرێما كوردستانێ بەرەڤ بازاڕێن سوریێ دچن و دەست ب جهئینانا وەبەرهێنانێ د چەندین كەرتێن گرنگ دا دكەن.
مالپەرەكی سوری ژ زاردەڤێ زیاد ئەیووب عەریش، شارەزایێ ئابۆری دیار دكەت، سوریا ل بەرامبەر قووناغەكا گوهۆڕینا ستراتیجی یە، كو ل سەر چەند كۆلەكێن سیاسی ڕاوەستیایە، ل گەل هەبوونا حەزەكا ڕاستی بۆ دروستكرنا تەماكارییا ئابۆری كو ڕۆلێ سوریێ رێكدێخیتەڤە ل گەل پەیوەندیێن وێ ل گەل هەرێما كوردستانێ.
ب دیتنا زیاد عەریش، گوهۆڕینا دەلیڤەیان پەیدابووی بۆ پرۆژەیێن گرنگ، پێدڤی ب بەردەوامییا ئیرادەیا هەڤپشك هەیە. هەروەسا ئاماژێ ب وێ چەندێ ژی دكەت كو پێدڤییە هاریكاری بتنێ د لێكگۆهارتنا بازرگانی یا ئاسایی دا نەهێتە زیندانیكرن، بەلكو دشێت بهێتە پێشئێخستن بۆ تەمامكارییەكا ئابۆری یا كوورتر د چەندین دۆسییێن سەرەكی دا.
دەلیڤەیێن هاریكاریا ئابۆری د ناڤبەرا سوریا و هەرێما كوردستانێ دا د چەندین كەرتان دا دەركەفتینە كو دبنە بنەمایەكێ هەڤپشك یێ بەرفرهەتر، ژ بەر كو سوریا د قووناغا دوبارە ئاڤەدانكرنێ دایە و پێدڤی ب ئەزموون و ژێدەرێن هەرێما كوردستانێ هەیە.
زیاد عەریش د دیدارەكێ دا بۆ مالپەرێ (عنب بلدی) ئاماژێ دكەت، چەندین كەرتێن سەرەكی هەنە كو دیمەشق و هەرێما كوردستانێ دشێن ب هەڤڕا كار ل سەر بكەن، ژ وان ژی: بوارێ وزەیێ، ژێرخان، بازرگانی، ئاڤەدانكرن، چاندن و پیشەسازییا خوارنێ. هەروەسا دوپات دكەت كو وزە و ژێرخان د بەراهییا كەرتان دا دهێن، ژ بەر كو كارتێكرنا وان یا راستەوخوە ل سەر ئاسایشا ئابۆری یا هەردو ئالییان هەیە و دشێن سەرمایەی ژی ڕابكێشن. هەروەسا بوارێن بازرگانی و دووبارە ئاڤەدانكرن دو بوارێن زیندی نە كو حوكمەتا سوریێ پشتەڤانیێ لێ دكەت ب ڕێیا ئاسانكاریێن وەبەرهێنانێ. هەڤدەم ل گەل ڤەگەڕینا سوریان، پێشبینی دهێتە كرن خواستا ل سەر بكارئینانێ بلند ببیت.
وی شارەزایێ ئابۆری باس ل وێ چەندێ ژی كر كو سوریا ب بلەز پێدڤی ب كەرەستەیێن ئاڤاهییان هەیە، د پێشینەیا هەموویان دا شیش و چیمەنتۆ، ل گەل چەندین ئەزموونێن دی یێن گرێدای ئاڤەدانكرنێ كو هەرێما كوردستانێ خودان ئەزموونەكا بەرفرهەیە د ڤی بواری دا.
دهێتە گۆتن ژی بەرپرسێن سوری حەزا خۆ دیار كریە كو مفای ژ ئەزموون و شارەزاییا هەرێما كوردستانێ وەربگرن، ئەڤە ژی دەلیڤەیێ بۆ هاریكارییا زێدەتر پەیدا دكەت بۆ دروستكرن و نووژەنكرنا ژێرخانەیا سوریێ.
لێ د كەرتی چاندنێ و پیشەسازییا خوارنێ دا، ب دیتنا عەریشی هەردو ئالی دشێن مفای ژ ژێدەرێن سروشتی یێن هەڤدو وەربگرن. لێكگۆهارتنا بازرگانی ژی د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و سوریێ دا یا بەرەڤ پێش دچیت، سوریا دشێت بەرهەمێن چاندنێ ل گەل یێن ڕستن و چنینێ ب هنێریتە بازاڕێن هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ ، د بەرامبەر دا بەرهەمێن خوارنێ ژ وێرێ بینیت.
ب دیتنا شارەزایان، مفاوەرگرتن ژ هەرێما كوردستانێ بتنێ د بوارێ ئاڤەدانكرن و ماددی دا نینە، بەلكو شێوازێ كارگێڕی و ئارامی ی و دروستكرنا دەزگەهێن حوكمڕانی و كارگێڕیێ ژی دگریت.
زیاد عەریش دبێژیت» سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د داخویانییەكێ دا دیار كریە كو سوریا دەلیڤەیەكا دیرۆكی هەیە دا كو مفای ژ ئەزموونا كوردستانێ وەربگریت، ب تایبەتی د چالاكییا بەردەوام دا ل گەل هەژمارەكا كۆمپانیێن ناڤدەولەتی و ئۆرۆپی و توركی یێن كو ل هەرێما كوردستانێ كار دكەن ژ وان ژی كۆمپانییا HKN Energy كو كۆمپانییەكا ئەمریكییە و ل هەرێما كوردستانێ كار دكەت و دێ ل سوریێ ژی دەست ب كارێن خۆ كەت. زیاد عەریش د تەوەرەكێ دی دا دوپات دكەت، سوریا دشێت مفای ژ پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ ل گەل هەڤپەیمانێن نێڤدەولەتی وەربگریت، كو ب ڕێیا وان پەیوەندیان سوریا دشێت دەستێ وێ بگەهیتە بازاڕێن جیهانی».

ئەندامەكێ دەستەیا كارگێڕییا جڤاتا بلندا خەباتكەرێن پارتی دیموكراتی كوردستان دیار كر، سەرەڕای ئاریشە و ناكۆكییان، چو دابڕان د ناڤبەرا پارتی دیموكراتی كوردستان و ئێكەتی نیشتمانی كوردستان دا ڕووی نەدایە. داخواز ژی ژ ئێكەتیێ كر پەرلەمانێ كوردستانێ بهێتە كارا كرن و ئاماژە كر كو پارتی بەرهەڤە هەتاكو كەسەكێ بێلایەن ژی ببیتە سەرۆكێ پەرلەمانی، بتنێ ژ پێخەمەت چارەسەركرنا ئاریشەیان.
عارف روشدی، ئەندامێ دەستەیا كارگێڕییا جڤاتا بلندا خەباتكەرێن پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت: پەیوەندیێن د ناڤبەرا پارتی و ئێكەتیێ دا د ململانێ دانە، لێ ئەم نە دوژمنێن هەڤین و نێڕینێن مە یێن جودا هەنە، ئەڤە ژی تشتەكێ ئاساییە. پەككەفتنا پەرلەمانی بۆ دەمێ دو سالان و پێكنەئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، نیشانا ناكۆكییەكا كوورە.
عارف روشدی داخواز ژ ئێكەتیێ كر وەكو پارتی بیر ل نێزیكبوونێ بكەن و گۆت» پەرلەمانتاری بەرپرسیارەتییەكا مەزن یا نیشتمانی ل سەر ملی هەیە، چونكو خەلكی دەنگ دایێ و دڤێت ئەو پیرۆزییە ل بەر چاڤ بهێتە وەرگرتن. گرنگە وەكو ئیراقێ ل دەستپێكێ پەرلەمان بهێتە كاراكرن و ل دووماهیێ ل بن چەترا پەرلەمانی دا دانوستاندن ل سەر پێكهئینانا حوكمەتێ و بابەتێن دی بهێنە كرن، چونكو ئەڤ دەستهەلاتا یاسادانانێ شەرعییەتێ ددەتە هەرێما كوردستانێ».
دەربارەی وێ چەندێ ئایا پارتی بەرهەڤە بێ ڕێككەفتن ل سەر پۆستان پەرلەمانێ كوردستانێ كارا بكەت؟ عارف روشدی گۆت»بەلێ، بۆچی نە؟ هەكە مەبەست چارەسەركرنا ئاریشەیان بیت، پارتی بەرهەڤە و سروشتیییە كەسەكێ بێلایەن ببیتە سەرۆكێ پەرلەمانی. كارانەكرنا پەرلەمانی شاشیەكا دیرۆكییە و ئەو ئالیێ ڕێگریێ دكەت ل بەر چاڤێن خەلكی تاوانبارە».
ناڤبری ئەو گۆتنە ڕەتكرن یێن باس ل خوارنا مافێ ئێكەتیێ د حوكمەتێ دا دكەن و گۆت» ڕێگری ل چو وەزیرێن ئێكەتیێ یان گۆران نەهاتییە كرن كو كارێ خوە نەكەن، ئێكەتی پشكدارە د هەموو بڕیارێن دەركەفتین دا، لێ گەلەك جاران هندەك ئاخڤتنێن دوور ژ ڕاستیێ دهێنە بەلاڤكرن. بۆ نموونە، عیماد ئەحمەد، جێگرێ بەرێ یێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل سەر پشكا ئێكەتیێ بوو، د دەمێ خوە دا ب بەلگە بۆ سەركردایەتییا حزبا خوە ڕۆهنكرییە كو ئەو یێ ئاگەهدارێ هووركاریانە، لێ هەتا نوكە ژی ئێكەتی دبێژیت ئاگاهییا مە ژ دۆسێیا پەترۆلێ نینە».
ئەندامێ دەستەیا كارگێڕییا جڤاتا بلندا خەباتكەرێن پارتی دوپات كر كو پارتی بەرهەڤە هەر «سوبە» پەرلەمانی كارا بكەت و دەست ب دانوستاندنان بكەت و ئاماژەكر ژی كو پارتی گەلەك نەرمی دیاركرییە و مەبەستا مە خزمەتكرنا خەلكییە، نەك دێ پشكا مە چ بیت، لێ دڤێت ڕێز ل ئەنجامێن هەلبژارتنان ژی بهێتە گرتن».

پەیڤدارێ هەڤپەیمانییا نەسر یا ئیراقی ئاماژێ ب ڕۆلێ پێشمەرگەی د پاراستنا هەرێما كوردستانێ كر و ڕاگەهاند: پێشمەرگە هێزەكا دەستوورییە و خەلكێ ئیراقێ دەنگ بۆ دای، لەوما هەر داخوازییەك بۆ هەلوەشاندنا وێ، داخوازییەكا بێ بنەمایە.
د. سەلام زوبەیدی، پەیڤدارێ هەڤپەیمانییا نەسر ب سەرۆكاتییا حەیدەر عەبادی، سەرۆك وەزیرێن پێشتر یێ ئیراقێ زێدەتر گۆت» ئەوێن داخوازا هەلوەشاندنا هێزا پێشمەرگەی دكەن هەر ئەون كو گەفان ل عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ دكەن، بەلێ پێدڤییە هەموو ئالیێن ئیراقێ پشتەڤانێن عەلی زەیدی بنكو داخوازا كۆمكرنا چەكی د دەستێ لەشكەر و دەولەتا ئیراقێ دا دكەت.
د. زوبەیدی رۆهنكر ژی» پێشمەرگە هێزەكا دەستووری و نیشتمانییە و ڕۆلەكێ مەزن د ڕزگاركرنا ئیراقێ دا ژ دەستێ داعشێ هەبوو و مل ب ملێ هێزێن ئیراقی بەرگری كریە و پشكەكە ژ سیستەمێ بەرگریێ ئیراقێ، لەوما هەر بزاڤەك بۆ بەراوردكرنا هێزا پێشمەرگەی ب گرۆپێن چەكدارێن دەرڤەی یاسایێ بەهانەیەكا بێ بنەما و پووچە.