دویركه‌فتن ژ هزرێن خه‌له‌ت ئارامیا مەژی یه
ره‌حیما به‌رواری
هه‌ر ده‌مێ هزرێن خه‌له‌ت و نه‌رێنی د مێشكێ مرۆڤی دا په‌یدا دبن، دبنه باره‌كێ گران دكه‌ڤنه سه‌ر ده‌رۆنێ مرۆڤی و هێدی هێدی ژیانا مرۆڤی یا ڕۆژانه تێكدده‌ن و مرۆڤی به‌ره‌ڤ خه‌مۆكی و دودلیێ دبه‌ن. گه‌له‌ك جاران مرۆڤ تووشی كۆمه‌كا هزرێن نه‌رێنی دبیت كو د بنیات دا چ ڕاستی بۆ نینن، به‌لێ زیانێن وان ڕاسته‌قینه‌نه و ئارامیا دلێ مرۆڤی ناهێلن و ژ ناڤدبه‌ن.
هه‌روه‌سا هزرێن خه‌له‌ت دبینه ئه‌گه‌ر كو مرۆڤ باوه‌ریا خۆ ژ ده‌ست بده‌ت و بێ هێزو لاواز دیار دبیت. هه‌روه‌سا ئیراده‌یا خۆ راده‌ستی ترسێ دكه‌ت ل جهێ كو مرۆڤ هزر د سه‌ركه‌فتنێ دا بكه‌ت. به‌رده‌وام دێ هزرا ژ ده‌ستدان و شكه‌ستنێ داكه‌ت.
ئێك ژ مه‌زنترین ئاریشه‌یێن ئه‌ڤان هزرێن خه‌له‌ت ئه‌وه كو تێكگه‌هشتنێ د ناڤبه‌را خێزانێ و هه‌ڤالان دا ناهێلت. ده‌مێ مرۆڤ دكه‌ڤیته بن كارتێكرنا گومانێن نه‌رێنی، ئه‌و ئاخڤتنێن ده‌وروبه‌رێن خۆ دێ شاش وه‌ردگریت. بۆ نموونه، ئه‌گه‌ر دیت دو كه‌س ل سه‌ر بابه‌ته‌كێ یێن ئاخڤن كو چ په‌یوه‌ندی ب وی ڤه‌نه‌بیت و یێ تایبه‌ت بیت د ناڤبه‌را وان هه‌ردو كه‌سان دا، ئه‌و مرۆڤێ دێ وه‌سا هزر كه‌ت ئه‌و یێن به‌حسێ وی دكه‌ن و بۆ وی دێ بیته مه‌ره‌ق دا بزانیت كا ئه‌و چ دبێژن.
دبیت هنده‌ك جاران تووره‌بوونا وی یا زیده ژ كونترۆلا وی ده‌ربكه‌ڤیت و به‌رانبه‌ر وان ڕاوه‌ستیت و بێژیتێ: هین بۆچی به‌حسێ من دكه‌ن؟ و د ناڤبه‌را وان دا ئاخڤتنێن نه‌خۆش بهێنه گۆتن و دوماهیه‌كا نه‌باش په‌یدا ببیت.
ئه‌ڤ جۆره هزركرنه گه‌له‌ك یا خرابه و ئارامیا ده‌رۆنی تێكدده‌ت و دودلیێ زال دكه‌ت ل سه‌ر مێشكێ مرۆڤی.
كارتێكرنا ڤان هزران ب تنێ ل سه‌ر گومانێ ناڕاوه‌ستیت؛ ده‌مێ ئه‌م گومان دكه‌ینه پشكه‌ك ژ ژیانا خۆیا ڕۆژانه، دێ مرۆڤ به‌ر ب خه‌مۆكی و دلته‌نگیێ ڤه دچیت.
بۆ ڕزگاربوون ژ ڤێ بازنه‌یا مه‌ترسیدار، پێدڤیه مرۆڤ ب هوشیاری ڕە‌فتارێ ل گه‌ل بكه‌ت و بڕێڤه بچیت و ڕێكێ نه‌دت گومان ژیانا وی تێكبده‌ت. هه‌ر ئاخڤتنه‌ك یان ڕه‌فتاره‌ك تو دبینی كو گومانێ د مێشكێ ته دا چێكه‌ت، ب ئارامی ل گه‌ل یێ به‌رامبه‌ر خۆ دانوستاندنێ بكه بۆ پشتڕاستكرنێ ژ هزرێن نه‌رینی. هه‌روه‌سا دڤێت تو هزر بكه‌ی و بێژی: ئه‌ڤی بابه‌تی چ په‌یوه‌ندی ب من ڤه نینه.
هه‌روه‌سا هه‌ڤالینی و په‌یوه‌ندیێن جڤاكی ل سه‌ر بنه‌مایێ باوه‌ریێ و تێكگه‌هشتنێ سه‌قامگیر دبن بۆ پاراستنا ده‌رونه‌كێ ئارام و دیر ژ دودلیێ. ئه‌گه‌ر ب هۆشیاری ئه‌م بڕیارێ بده‌ین هزرێن ئه‌رێنی و گومانێن باش بكه‌ینه ڕێبازا ژیانا خۆ و خۆ دیر بكه‌ین ژ دادوه‌ریا به‌روه‌خت و تۆمه‌تباركرنا ده‌وروبه‌ران، ئه‌ڤه دێ مێشكێ مه ژ بارێ گرانێ دودلیێ ڕزگار كه‌ت.دێ بو مه بیته رێخۆشكه‌ر بو ژیانه‌كا تژی ژ ئاشتی و ته‌ناهی ببۆڕینین. ل دوماهیێ دبێژم باوه‌ری و تێكگه‌هشتن كلیلا ڕزگاربوونێ ژ هزرێن نه‌رێنی و خه‌له‌ت و زیان به‌خش.
