ئێک حوکمەت.. ئێک پێشمەرگە.. ئێک قەوارە و گوهۆڕینا ڕەشنڤێسا دەستوورى وەکو مەرجێن پارتی بۆ پێکئینانا حوکمەتێ
نایف مەحموود
پشتی ئەنجامدانا هه‌لبژاردنێن خولا دەهێ یا په‌رله‌مانێ كوردستانێ، هەرێما کوردستانێ کەفتە قۆناغەكا نوو و هەستیار یا ژیوارێ سیاسی، ژبەرهندێ یا ڤەمەشارتی نینە کو پرۆسەیا پێکئینانا حوکمەتا نوو ل هەرێمێ بۆ ماوەیەکێ درێژە بڕیار ب ئاڕاستەیێن بەرفرەهـ دا برن، لێ د ڤێ قۆناغێ دا پارتی دیموکراتی کوردستان وەک هێزا ئێکێ یا سیاسی ل هەرێمێ و خودانا سەنگێ خۆ یێ جەماوەری و نیشتمانی، نەخشەڕێیا خۆ یا ستراتیژی و نشتیمانی بۆ پێکئینانا کابینا نوو یا حوکمەتێ دیار کر. ئەڤ نەخشەڕێیە نەکو بتنێ کۆمەکا مەرجێن حزبییە، بەلکو کۆمەکا بنەمایێن نەتەوەیی و دەولەتداریێ نە کو ئارمانجا وان یا سەرەکی پاراستنا قەوارەیا دەستووری یا هەرێما کوردستانێ و بڕێڤەبرنا وێیە ب شێوەیەکی کو ل گەل بەرژەوەندێن بلندێن خەلکێ کوردستانێ بگونجیت. ئەڤ مەرج و بنەمایێن پارتی دیموکراتی کوردستان ل سەر چەند ستوونێن سەرەکی ڕادوەستیت کو پێکتهاتینە ژ ئێک حکومەت: بڕیارا نیشتمانی یا ئێکگرتی و دوماهیکئینان ب دوو زۆنییێ ئێک ژ ئاریشەیێن هەرە مەزن یێن دەربازبووی هەرێما کوردستانێ نە، نەبوونا ئێکپارچەییا ڕاستەقینە د بڕێڤەبرنا کارگێری و دارایی دا بوو، کو هێشتا ژی پاشماڤەیێن سیستەمێ دو زۆنییێ ل هندەک جهان هەنە، لەورا مەبەستا پارتی ژ «ئێک حکومەت» ئەوە کو دەستهەلات و خزمەتگوزاری ب تمامی بێنە ئێکگرتن، و کابینا نوو نەهێلیت چ دەڤەرەک ژ خزمەتگوزارییان یان پڕۆژەیێن پێشکەفتنێ د بێ بەهر بن. حوکمەتا بهێز حوکمەتەکە کو بڕیارا وێ ل هەموو هەرێمێ یا ب ئێکدەست و بەربەلاڤ بیت، داهات و دارایی د چارچووڤەیەکێ شەفاف دا بۆ خزمەتا وەلاتییان بهێنە مەرجدارکرن، نە بۆ بەرژەوەندیێن بەرتەنگ یێن حزبی یان ناڤچەیی. هەروەسا ئێک پێشمەرگە: هێزا چەکدار یا نیشتمانی د ژێر چاڤدێریا وەزارەتێ دا پێشمەرگە سیمبۆلا نەتەوەیی یا گەلێ کوردستانێیە؛ سەرکەفتنێن مەزن یێن مێژوویی ب خوونا پاک یا پێشمەرگەی هاتینە تۆمارکرن، لێ مانەڤەیا هێزێن پێشمەرگەی ل دەرڤەی دەستهەلاتا فەرمی یا وەزارەتا پێشمەرگەی و د ژێر کۆنترۆلا حزبی دا، مەترسییەکا هەمیشەیی یە ل سەر ئارامی و ئاسایشا هەرێمێ. ل ڤێرێ، پارتی جەخت ل سەر وێ دکەت کو پێدڤییە پێشمەرگە ب ڕاستی بێتە ئێکگرتن و ببیتە هێزەکە نیشتمانی، بێلایەن، د ژێر چاڤدێریا دەولەتێ و بێی دەستتێوەردانا حزبی. ئەڤە نەک بتنێ بۆ پاراستنا قەوارەیا هەرێمێ گرنگە، بەلکو بۆ زامنکرنا ئاسایشا جڤاکی و دەروونی یا خەلکێ کوردستانێ ژی پێدڤییەکە حەتمی یە. هەردیسا ئێک قەوارە: پاراستنا قەوەرەیا دەستووری یا هەرێمێ ل بەرامبەری مەترسییان قەوارەیا سیاسی و دەستووری یا هەرێما کوردستانێ بەرهەمێ خەباتەکا دژوار، قوربانیدانەکا مەزن و خوینا سەدان هەزار شەهیدانە. د قۆناغەکێ دا کو ئاریشەیێن ناڤبەرا هەولێر و بەغدا نەهاتینە چارەکرن و هەر جاروبارا هەلکێشان و داکێشانان ل پەی خۆ د ئینن، و هندەک ئالی د ناڤخۆ دا ب لاوازکرنا قەوارەیێ رابووینە، پارتی دیموکراتی کوردستان وەک داکۆکیکارا سەرەکی یا ئەڤی قەوارەیی، وێ چەندێ دکەتە مەرجێ سەرەکی کو چ ئالییەک نەشێت ب بەرنامە یان لێدوانێن سیاسی سازشێ ل سەر قەوارەیا فەرمی یا هەرێمێ بکەت. پێکئینانا حکومەتێ ل سەر بنەمایێ بهێزکرنا پەیوەندییێن هەرێمی و نافخوییە ب ڕەنگەکی کو پێگەهێ دەستووری و قانوونی یێ هەرێمێ بهێزتر لێ بکەت، نه کو لاواز. مەرجێ دن یێ دوماهیێ ئەوژی گوهۆڕینا ڕەشنۆسا دەستوورێ هەرێمێ: ئەڤە پێدڤییەکە بۆ سازانا نیشتمانی و ڕێکخستنا مافان، چونکی دەستوور ناسناما فەرمی و دەولەمەندیا یاسایی یا هەرێمێ یە، یا خۆیایە کو ڕەشنڤیسا دەستوورێ هەرێما کوردستانێ کو سالێن چوویی هاتبوو ئامادەکرن، پێدڤی ب پێداچوونەکا واقیعی و گوهۆڕینان هەیە دا کو ل گەل گوهۆڕینێن سیاسی، جڤاکی و ئابووری یێن نها بگونجیت. مەبەستا پارتی ژ گوهۆڕینا ڕەشنۆسا دەستوورێ ئەوە کو دەستوورەکە هەڤسەنگ و دیموکراتی و گشتگیر بهێتە ئامادەکرن کو مافێ هەموو پێکهاتە و ئالییەکێ تێدا بێتە پاراستن، و سیستەمێ سیاسی ل هەرێمێ ڕۆنتر لێ بکەت، ب ڕەنگەکێ کو ئاریشەیێن دەستهەلاتێ د ناڤبەرا سەرۆکاتی، پەرلەمان و حکومەتێ دا ئێدی دووبارە نەبنەڤە و بنەمایێن دیموکراسییێ بهێنە پەیرەوکرن. سەرئەنجام ب ئەگەرێ جێبجێکرنا ڤان مەرجان کو د قازانجا هەموو لایەنێن سیاسی یێن هەرێمێ دایە، ئەڤ مەرج و خالێن پارتی دیموکراتی کوردستان، پەیامەکا ڕۆهن و ئاشکرانە بۆ هەموو هێز و لایەنێن سیاسی کو د ڤێ قۆناغێ دا ڕەنگە هەرێمێ بەرەڤ ئاراستەیێ پێشڤەچوونەکا ئەرێنی ڤە ببەت، ئەڤ قۆناغەکا لاوازکرنا دەستکەفتان نینە، بەلکو یا گوهۆڕینێ یە بۆ بەرەف خۆ بەرهەڤکرن و بهێزترکرنا ناڤخویی یە ل. ل ڤێرێ هەلوەستا پارتی نیشانەک دیارە کو حوکمڕانی ل کوردستانێ نە خزمەتا بەرژەوەندێن بەرتەنگە، بەلکو ئارمانجا وێ پاراستنا دەستکەفتێن نەتەوەیی یە و ژ بەر ڤێ چەندێ قەبوولکرن و پشکداریکردن ل سەر ڤان بنەمایان، تاکە رێکا زێڕینە بۆ پێکئینانا حوکمەتەکا بهێز، ئێکگرتی و سەقامگیر کو شایستەی خەبات و قۆربانیدانا گەلێ کوردستانێ بیت.
