ئێكهتی و گۆڕان ب تنێ بهلانسا ههڤكێشێ ڕاناگرن
دهما من گوهداریا ناڤهروَكا رێككهفتنا هاتیه موَركرن د ناڤبهرا ئێكهتیا نیشتیمانیا كوردستانێ و بزاڤا گۆڕان كری ئهوا د هاته خواندن ژ لایێ ئهندامهكێ مهكتهبا سیاسیا ئێكهتیێ ڤه، دوو وێنه هاتنه د هزرا من دا: من هزر كر ئهڤه بهرنامێ پارتهكا سیاسیه د خرڤهبونهكێدا تێته راگههاندن بوِ ههوا ههلبژارتنێن پهرلهمانی، یانژی گله و گازندێن ئوَپوَزسیوَنهكا بێ ئهزموونه ئارستهی دهستههلاتێ دكهت لێ یا راست دهربرینا بوَچوونێن دو پارتێن سیاسین پشكدارێن سهرهكیێن حوكمرانیا كوردستانێ بوون. د ههر دو هزران دا وینێ هاوكێشهكێ د هاته پێش، لایهنهكێ وێ یێ دیار بوو كو خودان و گوهدارێن روودانێ بوون لێ وان دزانی كو هێزهكا دی یا ههی راگرا بالانسا ههموو هاوكێشێن كوردستانێ یه ژ دوویری یا چاڤدێریا وان د كهت و دێ بهرسڤ ههبیت. ناڤهروَكا رێككهفتنێ یا پێكهاتیه ژ دیباجهكێ و (25 ) مادا د پارڤهكرینه ل سهر ( 11 ) پشكان دا. دارێژهرێن رێككهفتنێ بێی بهرچاڤكرنا تایبهتمهندیا ههر بهشهكی ماده یێن تێكههل كرین لێ ب شێوهكێ گشتی ئهو بابهتێن هاتینه ئازراندن تێنه ڤاڤارتن و پوَلینكرن بوَ پێنج تهوهران: تهوهرێ تایبهت ب ههر دوو لاڤه،ت ایبهت ب حوكمرانیێ ڤه ، گشتی، كوردستانی و سیستهمێ سیاسی. بوَ ههلسهنگاندنا ڤێ رێككهفتنێ پێدڤیه خالێن ئهرێنی و نهرێنی بێنه بهرچاڤگدكرن: پرانیا خالێن ب سهر تهوهرێن گشتی و حوكمرانیێ و كوردستانێ ڤه دوبارهكرنا هێلێن گشتینه كو دبیت د بهرنامه و پروَگرامێن ههموو لایهنێن سیاسی دا ههبن. ڤێ رێككهفتنێ ب تنێ دێ كارڤهدانهكا ئهرێنی ل سهر دهڤهرا دهستههلاتا ئێكهتی و گۆڕانێ دا ههبیت ئهوژی ئهوه كو ئهو ههڤڕكیا د ناڤبهرا ههر دو لادا ل سهر ئاستی سیاسی و جهماوهری رووی دا و د بوونه ئهگهرێ نه ئارامیێ و توَند و تێژیێ نامینت. ههر وهسا دێ هندهك داگێرانا بوَ ئێك دو كهن ل سهر ئاستێ پارڤهكرنا پلهو و پوَستان و ئهز پێشبینیێ دكهم پوَستێ پارێزگهرێ سولهیمانیێ بوَ ئێكهتیێ ب مینیت. لێ ل سهر ئاستێ كوردستانێ، ڤێ رێككهفتنێ دێ كارتێكرنهكا نهرێنێ ههبیت و دێ بیته هوكارێ پتر ئالوزكرنا قهیرانا سیاسی. هندهك خال یێن رێككهفتنێ دا ههین بارودوَخێ كوردستانێ د زڤڕینیت بوَ چوارگوشا ئێكێ. بوَ نموونه ، مادێ (2) كو پاپهندبوونا ههردو لانه ب سیستهمێ پهرلهمانی و ههلبژارتنا سهروَكێ ههرێمێ ژ لایێ پهرلهمانیڤه. دارێژهرێن ڤێ خالێ كومبوونا پهرلهمانی ل 23 خزیرانا 2015 و ههموو روویدانێن پشتی وێ روویداین یێ ژبیر كرین د دهمهكیدا ئهو بادهك ئهگهرا سهرهكیا ناكوَكیێ و قهیرانا بوو. ههر وهسا مادێ (5 ) كوَكیا وان دیار دكهت ل سهر دهستبكاربوونا بێ مهرج یا پهرلهمانی ههر چهنده ئهو د زانن كو ئهڤ گرێ یه هوسا ب ساناهی نا ئێته ڤهكرن. زمان و شێوازێ دارێشتنی یێ پره ژ رهخنێ و گازندێ و بێ ئومێدیێ ل سهر گشت دهستههلاتێ و ئهڤ چهنده ب نهرێنی بوَ ئێكهتیێ دزڤڕیتن ژ بهر ئهو خودانا نیڤهكا دهستههلاتا رێڤهبرنا ههرێما كوردستانێ یه ل ناڤهندا بریارێ ل ههڤلێرا پایتهخت و ههموو دهستههلاتێ ل دهڤهرا سولهیمانیێ. د ڤیا ئێكهتیێ خوه نه گرێدابه د دهراڤهكێ بهرتهنگ دا ل گهل گۆڕانێ كو یا بوویه ئهگهرێ نیگهرانی و نه ئامهدهبوونا هندهك ژ سهركردێن ئێككهتیێ د رێ و رهسمێن موركرنا رێككهفتنێ دا. ئهز ب باوهرم د دهمهكێ كورت دا ئێكهتی دێ ههست ب ڤان خالێن نهرێنی كهت و بوَ چارهسهریا وان شاشیا پێدڤیه ئێكهتی فشارێ بێخته سهر گۆڕان و كار بكهن بوَ دهستپێكرنا دان و ستاندنا ل سهر وان بادهكێن ههستیار ب تایبهت ئهوێن پهیوهندی ب سیستهمی ڤه. ئهگهر ههموو لایهنێن سیاسی كوَك نهبن ل سهر شێوێ سیستهمێ سیاسی ل كوردستانێ، چارهنڤێسێ كوَكیا دو لایهنا دێ خرابتر بیت ژ چارهنڤێسێ پروَژێ راستڤهكرنا یاسا سهروكاتیێ ل پهرلهمانی ئهوا شكهستن خواری ههر وهسا باشتر نابیت ژ چارهنڤێسێ كومبوونێن پێنچ قولی ئهوێن بێ ئهنجام بدووماهی هاتێن. ئهگهر هات و كوَكیا ئێكهتیێ و گۆڕان ل سهر مادێن ڤی تهوهری بوَ داكوكی، دهرئهنجامێ وێ كوردستان دێ بیته دوو پارچێن ژێك دابرایی ژ لایێ سیاسی، جوگرافی و كومهلایهتیڤه. ژ لایهكێ دیڤه ئهگهر ئهڤ رێككهفتنه بوَ پروَژهكێ دان و ستاندنێ د ناڤبهرا ههموو هێزێن كوردستانی دا و كوَكیا ئێكهتی و گۆڕانێ ببیته داگێران بتایبهت ل سهر سیستهمی و ههلبژارتنا، دهلیڤه یا ههی كو رێككهفتنهكا ههمهلایهنی بهێته موور كرن بوَ ب دوماهی ئینانا قهیرانا سیاسی و پاشی ل سهر بنهمایێن وێ رێككهفتنێ دستووور بوَ كوردستانێ بهێته دانان.
