كی ئهگهرێ سهرهكیێ كارهساتا شنگالێ بوو؟
ل سالا 2010 سونا گڤاشتنهكا مهزن ئێخسته سهر پێشمهرگهی كو مووسل چۆل بكهن و بهردهن و ههر تاوانهكا ل مووسل هاتبا روودان دكرنه ستۆیێ پێشمهرگهی و دهم بوو دهمی ناڤێ پێشمهرگهی د مووسل دا و د ناڤ عهرهبان دا دهاته كرێتكرن بێ چ راستی بۆ هندێ ههبیت. دیسان راگههاندنا سونی ژلایهكی و یا شیعی و یا دهولی ژ لایهكی، وهسا روویێ پێشمهرگهی نهشرین دكر. كورد نهچاركرن پێشمهرگه ل ناڤ مووسل تنێ بارهگایێن حزبی و هندهك بهرپرسان بپارێزیت. دگهل هندێ هێزێن ئهمریكی ژی ژبهر كریارێن تیرۆرستی و دژاتیا عهرهبێن سونه و شیعه بۆ وان كو ژ عیراقێ دهركهڤن هێزێن خوه ڤهكێشانه ههرێمێ و هێدی هێدی وهك یهكهیێن سهربازی نهمانه ل ناڤ عیراقێ و ههرێمێ ههمیێ. ل سالا 2011ێ سهرۆكێ ههرێمێ مهسعود بارزانی بریار دا خهندهكهكێ د ناڤبهرا ههرێمێ و سووریێ دا ب كولن حهتا شنگالێ و دهردوڕێن شنگالێ بێخنه د خهندهكێ دا، ژبهر مهترسیێن بارودوخێ سووریێ كو داعش بهێته د موسلێ دا، و بارزانی مهترسیا داعش گههانده مالكی و وی وهختی، كو شانێن تیرۆری و خوهكوژی و داعش یێ ل ناڤ مووسل سهر هلدهن. لێ سهرۆك وهزیرێن عیراقی یێ وی سهردهمی نوری مالكی دژاتیا كولانا خهندهكێ كر و پێشبینیێن بارزانی ب ههبوونا شانێن تیرۆری ل ناڤا مووسل ب شاشی ل قهلهم دان و ئاشكرا ژی كر كو مووسل گهلهك باش هاتیه كونترۆلكرن.
ئێكهتی نشتیمانی كوردستان و بزاڤا گۆڕان ههلویستهك سهیر نیشا دا و دگهل عاتیفا نهتهوهی كار كرن و د داخویانیێن خوه دا ئهڤ پڕۆژێ بارزانی كره برینا كوردی ژ كوردی و كره عهیب كو د ناڤبهرا ههرێما كوردستانێ و خووشك و برایێن مه یێن كوردستانا رۆژئاڤا دا بهێته كولان و دابڕین. دیسان ژلایێ خوهڤه سهركردێن پهكهكێ و راگههاندنا وان و هندهك هێز و لایهنێن سیاسی ل رۆژئاڤا مینا پهیهدێ و هێزێن وێ یهپهگێ و یهپهژێ و ژ باكوور ههپهگێ و هێزێن پهكهكێ دژاتیهكا مهزن ههمبهر پرۆژێ بارزانی دیار كر و رێ دا خهلكێ رۆژئاڤا بهێنه سهر خهندهكێ دژاتیا پرۆژێ بارزانی بكهن و نههێلن ههرێما كوردستانێ خهندهكێ ب كولن. كو بارزانی ل بهربوو دهردورێن شنگال ههمیێ خهندهكێ لێ بدهن، لێ پاش دوژمن و ئهوێن دژاتیا پرۆژێ بارزانی كری شیان ڕاگههاندنا دهولی و عهربی ژی هشیار كهن ههمی بوونه دژ و كرنه دیدار و مێزگهرده دژی پرۆژێ سهرۆكێ ههرێمێ كو نهچار بوو ههرێم خهندهكێ تهمام نهكهت و نهشیان شنگالێ كونترۆل كهن د ناڤا خهندهكهكێ دا. كو ئهو دژاتیا هندهك لایهنێن و حزبێن كوردی دژی ڤی پرۆژێ مهزن و مهزنتر بوو ژ یا مالكی و راگههاندنا عهربی یا هێرشبهر، چونكی ئهوان سهر عاتیفا كوردی كوردی كار كر. و بارزانی نهدشیا دروستی ل وی دهمی مهرهما خوه ئاشكرا بكهت و گهفێن وان بوونه مهترسیهكا مهزن ل سهر ههرێمێ، بارزانی نهچار كر جارێ خهندهكێ نهكولن و گهلهك لایهنێن سونی و كوردی گهلهك دهرگههـ ڤهكرن و خهندهك شكاند دا تیرۆرست بهێنه د ناڤ مووسلێ دا. دهمێ داعش كونتڕۆلا مووسل كری هێدی هێدی فهلوجه و رمادی و ئهنبار كونتڕول كرن و بهرهف بهغدا و كهركووك، لێ ژ نشكهكێڤه بهرف شنگالێڤه هاتن. كو دگوتارا منا بهێت دێ ب بهلگ بهلاڤكهم بوو داعش هاته رهخێ شنگالێ و پیڤانا خوه بۆ بهغدا تمام نهكر. ب كورتی دا درێژ نهكهم نههێلان ل وی دهمی ل بهرفرههیێ خهندهك بهێته كولان حهتا كارهسات شنكالێ روو دای و ئهڤه ب سهرێ خهلكێ شنگالێ هاتی، ل دهمهكی حكوومهتا عیراقێ دهست ب لێدانا خهندهكێ كر ل دهردورێن بهغدا سالا 2013 – 2014ێ و چ لایهنان خوه نهرازی نهكر، پاشی سالا 2014 خهندهك رهخ و دۆرین كهركووك هاته كولان چ لایهن و حزب و راگههاندنێن عهرهبی و سونی و شیعی و ئێكهتی نشتیمانی و بزاڤا گۆڕان خوه نهرازی نهكرن، ل سالا 2015 كانتۆنا جزیرێ ل كوبانێ خهندهك كولان كهسێ ج نهگۆت و كهسێ خوه نهرازی نهكر. تونس د ناڤبهرا خوه و لیبیا دا كولا و سعودی د ناڤبهرا خوه و یهمهن و مسر بهینا خوه و فلستین و رهفح دا كولا. ههمی هاتنه كولان كهسێ چ نهگۆت بهس پرۆژێ بارزانی بۆ شنگالێ دا ئهڤ كارهساته روو نهدهت، دونیا رابوو و رینشت ههمی دژ بوون. یا ههڕێمێ و رهخ و دورێن شنگال پڕۆژی بارزانی یێ سالا 2011ێ بوو، نوكه ههمی وهلات یێ نهسهقامگیری ههی، یێ ژ نوو وهك بارزانی هزر دكهن و خهندهكا دكولن. بۆچی مهسعود بارزانی سهرۆكێ ههرێمێ خهندهك دكولا؟ بۆچی دژاتیا بارزانی هاته كرن ب كولیت؟ كی بوون دژ؟ بۆچی دژ بوون؟ و كینه ئهگهرێ كارهسات شنگالێ گهلو؟ ئهو بوون یێن دڤیا خهندهكێ ب كولن یان یێن نههێلاین خهندهك بهێته كولان. كینه ئهڤرۆ ناهێلن شنگال سهقامگیر بیت و بهێته ئاڤهدانكڕن. كینه كچ و لاوێن ئێزدیان درهڤینن و ب تهعدایی ب چهك دكهن و یهپهشا ژێ چێ دكهن. بۆچی چێ دكهن. ئهڤان پرسیارا ههمیان پێدڤیه خهلك بهرسڤێ بزانن ب تایبهت خهلكێ شنگالا شهوتی!.
