كێم و كاسیێن خودان پێدڤیێن تایبهت
سهرهرای ئهو ههمی مافێن كیم ئهنداما ههیه د یاسایێن نیڤدهولهتی و ناڤخۆی و رێكهفتنێن مافێن مرۆڤی دا، لێ هێشتا وان گهلهك پێدڤی ماینه نههاتینه د مهیدانا كاری دا ژ ئهگهرێ كاودانێن ههرێمێ یێ كو كار كریه سهر ههمی وارێن ژیانێ و ههمی تاكێن كۆمهلگههێ، خودان پێدڤیێن تایبهت تهخهكه گهلهك ژ مافێن خوه ب دهستڤه ئیناینه، لێ گهلهك ژ وان ژی ماینه كو ب گرنگی پێدانهكا تایبهت بچنه د وارێ بجهئینانێ دا.
ئێك ژ وان پێدڤیان كو لایهنین پهیوهندیدار و رێخراوێن گشتی ژێ بێ ئاگهه بووینه، شێوازێ ئاڤاهیێن گونجای بۆ كهسێن خودان پێدڤیێن تایبهت، ژبلی كو گهلهك ژ ئاڤاهیێن رێخراوێن حكوومی و میری ب شێوازهكی كو گونجای بیت دگهل كهسێن كو خودان پێدڤیێن تایبهتێن فیزیكینه (لهشی) ژ ڤهگوهاستنێ تێدا یان چوونا جهێن گشتی ب ساناهی، ههروهسا هندهك ژ جهێن دهستئاڤێن تایبهت بۆ وان دكارن گهلهك ب ساناهی بكار بئینن، لێ ئهگهر ئهم ب نێرینهكا هوورتر د بابهتی بنێرین دێ بینین خودان پێدڤیێن تایبهت نهبتنێ فیزیكینه، بهلكو گهلهك جۆرێن دی ههنه ژ وانا ژی كهڕ و لال یان ژی نابینا كو هاتینه بێ بهشكرن ژ ژیانهكا ئاسی (نورمال) وهك ههر تاكهكێ دی، چونكی ههكه لێ بنێرین گهلهك ژ وان جهێن گشتی نه هاتینه ئامادهكرن كو ژلایێ كهسێن نابینا یان كهڕ و لال ڤه بهێنه بكارئینان.
ئهو جادێن كو ئهم دهمێن خۆش ب پیاسهكرن تێدا دبۆرینن ههر ئهو جادهنه گهلهك ب زحمهتن بۆ نابینایان، چونكی نههاتینه ئامادهكرن بۆ خزمهتكرنا وانا ژبهركو چ ژ وان (اشاره) ئاماژاێن تیابهت ب وان تێدا نینن، ههروسا ژی د ئاڤاهیێن خزمهتگوزارێن گشتی ژی دا ناهینه دیتن، د دهمهكی دا ئهو ئاڤاهی بۆ خزمهتا ههمی كهسانه.
كهسێن كهڕ و لال ئاریشه ههنه كو كهسهكێ ئاسی دشێت ههست پێ نهكهت ژ وان نهبوونا كهسهكی كو د وان بگههیت د ناڤ دامودهزگههێن ئهو گهلهك پێدڤی دبنێ یان ژی د نهخۆشخانان یان كهرتێن ساخلهمیێ دا د ڤان جها دا شیان نینه پێشوازی ل كهسهكی بهێنه كرن شیان نهبیت دهربرینێ ژ خوه بكهت ب تنێ بێ كو وهرگێرهكێ تایبهت دگهل بیت یان ئهو بخوازیت وهربگێریت.
ئهو خالێن د سهری دا هاتینه گۆتن ئاستهنگن تووشی خودان پێدڤیێن تایبهت دبن و دبنه ئاستهنگ د ژیانا وان دا، یان ناهێلن خۆشیێ ب ژیانا خوه یا رۆژانه ببهن وهك ههر تاكهكێ دی سهرهرای كو ههمی یاسا و جێبهجێكرنا وان د خزمهتا ڤێ تهخا كۆمهڵگههێ دانه، كو دبیت ههمی پێدڤیێن وان بهێنه دابینكرن و بهرجاڤ وهرگرتن د ههمی وارێن ژیانێ دا، ژبهر هندێ پێدڤیه ب نێرینهكا كوورتر و باشتر یاسایێن مافێن مرۆڤی یان كێم ئهندامی یان ژی یێن ناڤخۆیی بهێنه بجهئینان.
