پرسا شنگالێ و بازرگانیكرن!
ههر كارهساتهكا ل جههكی روو بدهت، هندهك ئالی بۆ خوه ب دهلیڤه دزانن كو ئهجیندایێن خوه بێخنه كاری و وێ كارهساتێ بۆ بهرژهوهندیێن خوه یێن تایبهت بكار بینن، چ ل سهر ئاستێ نیڤدهولهتى بیت و چ ل سهر ئاستێ ههرێمى یان ژی ناڤخۆیی بیت. هندهك ئالی بهرژهوهندیێن خوه پێ دپارێزن و هندهك ژی بازرگانیێ پێ دكهن، بێگومان بازرگانیكرن ژی ههر بۆ ب دهستڤهئینانا بهرژهوهندیانه.
بهری دو سالان، ئانكو ل 3/8/2016 تیرۆرستێن داعش ب سهر دهڤهرا شنگالێ دا گرت و ژ ههمى ئالیان ڤه وێران كر، ههتا كو ب هزاران كچ ژن و زارۆك و گهنج و دانعهمرێن ئێزدی گرتن و ب دههان هزار ژی دهربهدهر بوون و ههتا نها ژی ب هزاران كچ و ژنێن ئێزدی دبێ سهروشوونن، ههروهسا تهڤكوژی ب سهرێ وهلاتیێن ئێزدی ئینا ههتا نها ب دههان گۆڕێن ب كۆم هاتینه ئاشكراكرن كو ب سهدان كچ و ژن و زارۆ و گهنجێن ئێزدى تێدا هاتینه بن ئاخكرن. ههكه ل گۆر ستانداردێن جیهانى تهماشه بكهین پێدڤیه ئهڤ تهڤكوژیا ئێزدیان وهكو جینوساید بهێته هژمارتن، چونكی مهرجێن جینوسایدێ ئهوه كو ژناڤبرنا ههموو یان پشكهك ل سهر پرسا نهتهوهیى، ئایینی، نهژادی تهڤكوژی ل ههمبهر بهێتهكرن یان دهست درێژیا سكسی ب زۆری لێ بهێتهكرن. لهورا وهكو یا دیار ئێزدی ل سهر ئولێ و نهتهوی و نهژادی هاتینه كوشتن و ب دههان گۆڕێن ب كۆم هاتینه دیتن و شاهدێن بوویهرێ ژی ههنه. لێ بۆچی ههتا نها وهكو پێدڤى كار ل سهر بادهكا ناساندنا جینوسایدێ نههاتیه كرن؟.
ل ڤێرێ ژ نوو دێ ل بابهتى زڤرم یێ من ئارمانج پێ ههى! مخابن گهلهك هێز و ئالیێن كوردی، كو ئێزدی ب خوه ژی ل گهلن خوه ل ڤێ پرسێ كریه خودان و بێگومان ههر ئێكی بهرژهوهندیهك ههیه، هێشتا شنگالێ یا پڕه ژ وان هێزێن رۆندكێن تیمساحان بۆ شنگالێ دبارینن و مزایدێ ب خوین و رۆمهتا قوربانیێن شنگالێ دكهن، چونكی مرۆڤ دبینیت چهندین رێكخراو و سهنتهر دبێژن ئهم ڤهكۆلینان ل سهر كارهساتا شنگالێ دكهین و دێ ڤێ بادهكێ گههیننه ئالیێن پهیوهندیدارێن نیڤدهولهتى و ڤان رێكخراو و سهنتهران ئێكى های ژ یێ دى نینه! ئهڤه وێ ئێكێ دیار دكهت كو ههر ئێكی بهرژهوهندیێن خوه ههنه!، چونكی ههكه راست دبێژن پێدڤیه ئهو ڤى كاری ب ههماههنگی بكهن، نهمازه حكوومهتا ههرێما كوردستانێ لیژنا بلندا ناساندنا جینوسایدێ و دهستهیا جینوسایدی ب رهسمى داناینه و دووڤچوون و ڤهكۆلینا ڤێ كارهساتێ دكهن و ههمى پێزانین و بهلگهیان ل سهر كۆم دكهن، كو ل سهر ئاستێ نیڤدهولهتى و دادگهها لاهای ئیعتراف ب دهسهتایا ناڤبری كریه، لهورا پێدڤی بوو ههمى رێكخراو و سهنتهر و ئالیێن ڤهكێشكانێ ب پرسا شنگالێ دكهن ب ههماههنگى دگهل حكوومهتا ههرێمێ كار ل سهر ناساندنا جینوسایدا شنگالێ كربایه، لێ بهرۆڤاژی ئهم دبینین كو ههر ئالیهك دبێژیت ئهزم خودانێ شنگالێ و رۆندكێن تیمساحان بۆ دبارینن.
ل دهمهكى كارێ ڤان سهنتهر و رێكخراوان ل سهر ئاستى نیڤدهولهتى دبیته لاوازى بۆ بادهكا شنگالێ، چونكى ههر ئالیهك ناڤی و چالاكیێ بۆ خوه حساب دكهت و رهنگه ژ دهرڤهى كوردستانێ ههر ئێك ب شێوهیهكى ڤێ پرسێ نمایش بكهت، ل دهمهكى ههكه ههماههنگیهك ههبیت بریار و گۆتن و ههلویستێن ههمى ئالیان دێ ئێك بیت و ئێكبوونا ڤێ ئێكێ دبیته فاكتهرێ ب هێزبوونا بادهكا ناساندنا حینۆسایدا شنگالێ و وى دهمى ئالیێن نیڤدهولهتى دێ پتر گرنگیێ دهنه ڤێ پرسێ و پتر دێ بیته جهێ باوهریێ.
ژ ئالیهكێ دن ڤه پشتى ل 13/11/2015 د داستانهكا دیرۆكی دا ب سهرپهرشتیا سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ هێزێن پێشمهرگهی ب پشتهڤانیا فرۆكێن ههڤپهیمانان، شیان باژێرێ (شنگالێ) رزگار بكهن و پێشمهرگه بوویه جهێ گرنگى و حێبهتیا گهلهك وهلاتان، چونكی شیایه رۆلهكێ مهزن د شكاندن و پاشڤهبرنا چهكدارێن داعش دا ببینیت، ههروهسا ناڤێ پێشمهرگهی بوویه تایتلێ میدیایێن جیهانی، لێ مخابن ههتا نها هندهك ئالی یێ ل سهر ئێك و دویا خوه و هێشتا دخوازن بۆ بهرژهوهندیێن خوه یێن تایبهت شنگالێ ب كاربینن و ناڤێ پێشمهرگهی كرێت بكهن. ئهڤه ژی دكهڤیته د كڤانێ وان مزایداتێن سهر پرسا شنگالێ دهێنه كرن.
ل دووماهیێ دبێژم پێدڤیه تهڤ ئالی خوه هشیار بكهن، ب تایبهتى گرۆپ و ئالیێن ئێزدی و ژیرانه ل سهر پرسا ناساندنا جینۆسایدا شنگالێ كار بكهن دوور ژ ههر مزایدهكا سیاسی و بازرگانى، چونكی هێشتا شنگال ب خهلكێ خوه ڤه یا برینداره و تاقهتا مزایده و بازرگانیكرنێ نینه.
