ههژارى و كێشهیێن جڤاكى
حكمهت خابوور
ههژارى ئێكه ژ ئاریشێن مهترسیدار ل سهر ئاسایش و سهقامگیریا جڤاكان، ههموو جڤاك چهند دپێشكهفتى و دهولهمهند بن ئهڤ كێشهیه د ناڤ دا ههیه و كارتێكرنا وێ ل سهر ئاستێ خێزانێ و جڤاكى یا بهرچاڤه. كارتێكرنا ههژاریێ ل سهر خێزان و زارۆیان ب شێوهیهكێ تایبهت و پێدڤیه ئاماژێ ب هندهك لێگهریان و زانستان بكهین ئهوێن دووپاتكرى، كارتێكرنا ههژاریێ ل سهر تاكێ وهلاتى نه یا گرێدایه ب دراڤى و خوارنێ ب تنێ ڤه، بهلكو ئهگهرهكێ سهرهكی یه بۆ نهخۆشیێن دهروونى.
پهیوهندیهك ههیه د ناڤبهرا ههژاریێ و نهخۆشیێن دهروونى دا، چهند ههژارى زێده ببیت نهخۆشیێن دهروونى ژى زێده دبن ب گهلهك شێوهیان و یا ژ ههموویان گرنگتر دامایی بوون و دلتهنگى و بهردهوامیدان ب خرابیێ، ههكه تهماشهى خێزانێن ههژار بكهین د ناڤا جڤاكی دا، دێ بینین ب تنێ ههژارى و كێمی یا داهاتیێ خێزانێ ئهگهرێ سهرهكی یه، ژێكڤهبوونا خێزانێ و نهئامادهبوونا دایك و بابان یان ئێك ژ ههردویان و لاوازییا پهیوهندیێن جڤاكى دبهردهوامن د ناڤا وێ خێزانێ دا، ئهڤه دبیته هوكارێ وێ یهكێ زارۆك تووشى پهروهردهكرنهكا لاواز ببیت، چونكه دێ یێ دوور بیت ژ چاڤدێریێ.
كارتێكرنا ههژاریێ ل سهر زارۆكى ژ لایێ رهوشتى و دهروونى ڤه ئهم دكارین بێژین زارۆك د ناڤا خێزانێن ههژار دا نه ب تنێ د بارهكێ لاواز دانه، بهلكو ژلایێ ئابوورى و جهێ ئاكنجیبوونێ ژی ڤه ب شێوهیهكێ دروست و گونجاى ناهێنه پهروهردهكرن و ژلایێ رهوشتى و دهروونی ڤه ددوورن ژ چاڤدێریا جڤاكى، لهورا ئهڤه دبیته ئهگهرێ لاوازیا شارهزایێ و ههلوهستێن نهرێنى د ژییهكێ بچووك دا و د پاشهرۆژێ دا كارتێكرنێن مهزن لێ دكهن. د تاخێن ههژار دا دهركهفتنا زارۆیان بۆ سهر جادهیان د ژییهكێ بچووك دا تا درهنگى شهڤ یا بهربهلاڤه، دوور ژ چاڤدێریا دایك و بابان یان ههستكرن ب مهترسیێ ل سهر ڤى زارۆكى وهكو جگارهكێشانێ و دزیێ و گهلهك كارێن دی یێن خراب، دیسان لاوازیا چاڤدێریكرنا دایك و بابان ب شێوهیهكێ نهرێنى كارتێكرنا خوه ههیه ل سهر ئاستێ وى یێ خواندنێ، بهردهوام رهڤینا وى ژ دبستانێ و نهسهركهفتنێن بهردهوام و قوتبوونا وى ژ خواندنێ د قووناغێن دهستپێكێ د ناڤا تهخێن ههژار یێن جڤاكی دا. لهورا ههكه زارۆك دهمێن خوه دوور ژ چاڤدێریا خێزانێ و نیشادانێ و فێركرنا دبستانێ و ههلوهستێن نهرێنى د ژییهكێ بچووك دا ببورینیت، ئهڤه وى زارۆكى تووشى ئاریشهیێن دهروونى و رهوشتى دكهن د پاشهرۆژێ دا، یا ئاشكرایه قووناغا بچووكاتیێ و زارۆكینیێ مهترسیترین قووناغه بۆ پێگههاندنا زارۆكى، بنهمایێن كهسایهتیێ د ڤێ قووناغێ دا ئاشكرا دبن چ ئهرێنى یان نهرێنى بن، لهورا زۆر یا گرنگه پویته ب ڤان زارۆیان بهێته كرن د دابینكرنا ههموو پێویستیێن وان و مهرجێن پێگههاندنا دهروون و مێشكى دا ب شێوازێن ساخلهم، داكو چ جڤاكێن لاواز و پاشكهفتى و سهرداچوویى و نهزان پهیدا نهبن، ژبهر كو ئهڤ زارۆكه بهره باب و زهلامێن پاشهرۆژێ نه.
