وێنه‌یێ فوتوغرافى و شێوه‌كارى … وجڤاكێ كوردى !

وێنه‌یێ فوتوغرافى و شێوه‌كارى … وجڤاكێ كوردى !

83

ژبه‌رى هه‌یامه‌كێ ئه‌م چه‌ند هه‌ڤال ب هه‌لكه‌فته‌كا جڤاكى چوین سه‌ره‌دانا براده‌ره‌كى ل جهێ كارێ وى ,و ژكه‌ره‌ما خودێ ژوورا پێشوازیێ هه‌مو تشت ( مودێرن )بو .. و ئه‌م رونشتین نه‌رونشتین براده‌ره‌كێ مه‌ چاڤێ خو ب دیوارێ ژوورێ ڤه‌ ئیناو بر و وپشتى چه‌نده‌كێ ژ بێده‌نگیێ پسیار ژبراده‌رێ مه‌كر ئه‌رێ كا وینێ بابویێ ره‌حمه‌تى ئه‌ز نابینم ب دیوارى ڤه‌ هه‌لاویستى ؟!
ئێكسه‌ر براده‌رێ مه‌سه‌ره‌دانا وى كرى گوت هه‌ى مالا ته‌ ب خودێ هه‌ما ئه‌ڤ هزره‌ مه‌ نه‌كریه‌ !
هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌و چه‌ند ساله‌كێن كێم بو بابێ ئه‌ڤى براده‌رى وه‌غه‌ر كرى و هه‌روه‌سا ئه‌ڤ ره‌وشا ( باش ) یاكو ئه‌و تێدا دژیت هه‌مى ڤه‌دگه‌ریت بو وێ زه‌حمه‌ت و ماندیبوونا بابێ وى ب درێژاهیا سالان كێشاى هه‌تا كو ئه‌ڤ زارۆك مه‌زن كرین و پێگه‌هاندین بۆ ئه‌ڤى ئاستى ..
ئه‌ڤێ بویه‌رێ دیارده‌یه‌ك لبیرا من ئینا كو هه‌ژى هزر لێ كرن و لسه‌ر راوه‌ستانێ یه‌ ؛ ئه‌رێ بۆچى بابه‌تێ گرنگى دان ب وێنه‌ى دناڤ جڤاكێ مه‌یێ كوردى دا گه‌له‌ك لاواز بو ,یان هه‌تا راده‌یه‌كى بێژین هه‌ر نه‌بو !
ل ده‌مه‌كێ جڤاكێن دى گه‌له‌ك گرنگى و پویته‌ ب ئه‌ڤێ چه‌ندێ ددان , و گروڤه‌ ژى بۆ ئاخڤتنا مه‌ ل چه‌ند خالێن خوارێ دا دیار دبیت :
*دموزه‌خانه‌و گه‌لێرى و ئه‌رشیفا كوردى گه‌له‌ك ب زه‌حمه‌ت وێنه‌یه‌كێ شێوه‌كارى بده‌ست بكه‌ڤیت كو ژئالیێ هونه‌رمه‌ند یان شێوه‌كاره‌كێ كورد ڤه‌ هاتبیت چێ كرن .
*پترى ( یان ژى هه‌مو ) ئه‌ڤ وێنێت شێوه‌كارى ل دو سێ چه‌رخێن بورى لسه‌ر ژیار وژینگه‌ها جڤاكێ مه‌یێ كوردى و كوردستانێ هاتین چێ كرن ژئالیێ خه‌لكێ بیانى ڤه‌ هاتینه‌ چێ كرن بتایبه‌ت ژئالیێ گه‌روكان ڤه‌ ..
*هه‌تا كه‌سێن ناڤدارێن كورد وه‌ك میره‌كێن میرگه‌هان و زانا و شاعران ژى هه‌ول نه‌دایه‌ وێنه‌یه‌كێ وان یێ ب ده‌ست چێ كرى ( شێوه‌كارى ) بهێته‌ چێ كرن وسه‌رو سێمایێ وان دیار بكه‌ت ..
*و هه‌تا پشتى هاتنا ئامیرێ كامیرا فوتوگرافى ژى دناڤ جڤاكى دا , خه‌لكێ مه‌ هند گرنگى ب گرتنا وینه‌ى نه‌دایه‌ ..و بونمونه‌ پتریا ئه‌ڤكه‌سێن مه‌ یێن كو هه‌تا سالێن حه‌فتیان ژى دژیان دا مابون و كال وپیر ببون و وه‌غه‌ر كرن و ئه‌ڤرو وێنه‌یه‌كێ وان ب ده‌ست ناكه‌ڤیت !
*كێم ژ جهێن كارى ( دوكان بتایبه‌ت ) هه‌بن , كورى وێنه‌یه‌كێ بابێ خۆ یێ ره‌حمه‌تى ل هنداڤ هه‌لاویست بیت , ل ده‌مه‌كى جڤاكێن گه‌له‌ك وه‌لاتێن هه‌ڤسوى ئه‌ڤێ چه‌ندێ وه‌كو ئه‌ته‌كێت و وه‌فادارى یه‌ك بۆ ئه‌ڤى ( بابى ) وه‌كو هیمایه‌ك دپارێزن و گرنگیێ پێ دده‌ن ..
ب هزرا من وه‌كو هه‌ر دیارده‌یه‌كا دناڤ جڤاكى دا ئه‌ڤێ دیاردێ ژى ( دیاردا گرنگى نه‌دان ب وێنه‌ى ) چه‌ندین ئه‌گه‌رێن خۆ هه‌نه‌ كو هه‌تا ئه‌ڤروكه‌ دگه‌ل تاكێ مه‌یێ جڤاكى مایى ,كو هه‌تا راده‌یه‌كى گه‌هشتبیته‌ ئه‌وى ئاستى كو وینێ بابێ هه‌مى ژیانا خۆ قوربانى زارۆكان كرى ب ژوورا مال ڤه‌ نه‌هێته‌ هه‌لاویستن !دوكاندارێ ب خوها ئه‌نیا خۆ ئه‌و دوكانه‌ چێ كرى و كریه‌ ژێده‌ره‌كێ رزقى و ژیانێ بۆ زارۆكان ئه‌ڤرو ئه‌و كۆره‌ وینه‌یه‌كى وى بابێ وه‌غه‌ر كرى بهنداڤ سه‌رێ خۆ ڤه‌ نه‌هه‌لاویست!
ب دیتنا من سێ خالێن سه‌ره‌كى هه‌نه‌ بۆ ئه‌ڤێ دیاردێ :
1-هه‌ر ژكه‌ڤن دا تاكێ كورد ب ترس و گومان سه‌ره‌ده‌رى دگه‌ل وێنه‌ى كریه‌ و تێگه‌هشتنه‌كا شاش دناڤ جڤاكى دا هاتیه‌ به‌ڵاڤ دناڤ قالبه‌كێ میتولوژى دا ب گونه‌ه و تشته‌ك نه‌ڕه‌وا ( وێنه‌ ) هاتیه‌ نیشان دان , هه‌تا راده‌یه‌كى گوتینه‌ ئه‌وێ وێنه‌ى چێ كه‌ت دڤێت روحێ ژى بده‌ت به‌ر , وئه‌ڤه‌ ژى ئه‌سته‌مه‌!
2-گوشه‌گیرى ( ئینعزال ) یاجڤاكى و سنووردار بونا تێكه‌لیێ دگه‌ل جڤاكێ ژده‌رڤه‌ وجڤاكێن پێشكه‌فتى..بو نموونه‌ هه‌كه‌ر ئه‌م به‌رێ خۆ بده‌ین ئه‌وان كه‌سان وبنه‌مالێن تێكه‌لى و ئاشنابون دگه‌ل جڤاكێن ژده‌رڤه‌ ( ئه‌وروپى ) هه‌ین دێ بینین به‌ربه‌ڵاڤ بونا وێنه‌ى دناڤ چارچوڤێ ژیانا وان دا گه‌له‌ك یا سروشتى بو و یا به‌ربه‌لاڤ بو وهه‌تا ژبه‌رى یا سه‌د سالان ژنهو ئه‌وان ب شێوازه‌ك به‌ربه‌ڵاڤ و سروشتى ئه‌ڤ وێنه‌ گرتینه‌ , نموونه‌ ژى بنه‌مالێن ناڤدارێن ( به‌درخانیا , جه‌میل پاشایێ دیاربه‌كرى , حاجو ئاغایێ هه‌ڤێركى , مالا شه‌مدین ئاغا …) .
3-هه‌ژارى و نه‌خوینده‌وارى و ژیانا نه‌جهگیر ..فاكته‌ره‌كێ دى بو یێ كو ئه‌ڤ تشته‌ ( وێنه‌ ) نه‌بیته‌ ژ بابه‌تێن گرنگى پێ دانا جڤاكى ..

کۆمێنتا تە