مللهت .. هێز و ئیرادهیه
16 ئوكتۆبهرێ بوویه وهرچهرخانهكا دیرۆكى نه تنێ د دیرۆكا باشۆرێ كوردستانێ دا، بهلكو د دیرۆكا ههموو كوردستانێدا، چونكى ئهوێ گۆتى (كهركووك دلێ كوردستانێ یه) مهرهما وى ههموو كوردستان بوویه د وێ بهروارێ دا ئهڤ باژێرێ دیرۆكى یێ كوردستانێ هاته ژ دهستدان ل گهل چهندین دهڤهرێن دن ژ ئهوێ شهڤێ و ههتانى كو نها دهمژمێر 11 سپێدێ یه ل گۆر دهمێ فریزلاند (سێ شهمب 24/10/2017) لڤینێن سیاسى و كۆڕ و كۆمبوون و دهینانا سیناریۆێین جودا جودا بهردهوامن… لێنانگهها سیاسى ل ههڤلێر ــ تههران ـ ئانكهره ـ بهغدا ـ واشینتۆن ژ سالا 2003 و هڕڤه قهت ئهڤ گهرمبوونه ب خوهڤه نه دیتیه, بوویهر وهسا بلهزن نه چاڤدێرینَ سیاسى و نهژى نڤیسهر و رۆژنامهڤان و پۆلهتیكمان دكارن كونترول بكن، یانژى پێشبینى بكن و دۆرهێلى ب درستى بخوینن مهرهما من ژ ڤێ گۆتارێ ئهو نینه شیكارهكێ بكم، یانژى چ سیناریۆ ههنه و كیژان باشه یانژى د پشت پهردان ده سهركرداتیا سیاسیا كوردى مژوولى چ پلانهكێ یه، لێ سیناریۆیا كودێ سهدێ سهد قهومه و پێكوهره و ببه دۆرهێل، ئهوه كو گهلێ كورد وێ ڤێ ژى ب ساناهى دهربازبكه و ب ئۆمێدهكا مهزنترڤه چما؟ چونكى كوردان هژیان و كارهسات و شكهستنێن گهلهك ژ ڤێ مهزنتر دیتینه، جاران كوردان هیچ نهمایه لێ ب زووترین دهم ب سهرخوهڤه هاتینه و ب هێزتر ژى هاتینه د قادێده ههما ههما بیرا من دئێت ل نسكۆیا سالا 1975 كوردان ههر تشت ژ دهستدان، لێ نهكێشا سالهكێ شۆرهشا گولانێ و شۆرشا نوو ب دووڤ خوهدا ئانین، لێ باش و باش بیرا من ل ئهنفالێن رهشێن ب گهمار تێ 5000 هزار گوند وێرانبوون ب هزاران كورد ب ساخى ل بیابانێ، (نگرهت سهلمان)، هاتنه بنئاخكرن لێ سهرهلدانا پیرۆزا بهارا 1991 ب دووڤ خوهدا ئانى ئهو سهرهلدانا كاریه د ماوێ تنێ 14 رۆژانده ههموو باژارێن سهرهكى یێن باشۆرێ كوردستانێ ب كهركووك ڤه ژ بن پوستالان رزگار بكن و ژوێ ژى باشتر تێ بیرامن دهما ئهم ب ملیۆنان و ب بێ ئۆمێدیهكا مهزن و چهنگ شكهستى ل مشهختبوونا ملیۆنى بهر ب توخیبێن توركیا و ئیرانێ چووین، لێ ل دهمهك گهلهك كورت پشتى رژدبوونا فرهنسا بریارهك دیرۆكى د بهرژهوهندیا گهلێ كورد ل نیسانا 1991 دهرچوو كو نابه ل هێلا پانیا 36 فرۆكێن رژێما عیراقێ ل سهر بفڕن و دڤیا گهلێ كورد وهره پاراستن، ئهڤ بریاره بوویه بنهسڕهكا موكم كو تهناهى و ئارامى ڤهگهره دهڤهرێ و یهكهمین ههلبژارتن ل باشۆرێ كوردستانێ هاتنهكرن و د ئهنجامدا ل گولانا سالا 1992 پهرلهمان و حوكمهتا ههرێما باشۆرێ كوردستانێ بۆ جارا ئێكهمین د دیرۆكا كوردستانێ دا هاتنه ئاڤاكرن. من مهرهم ب ئهڤێ گۆتارێ بلندكرنا مۆرالان نینه و ئهز وێ هژیانا جیۆپۆلهتیكى و سیاسى و سهربازى و سایكۆلۆژیا رۆژا 16 ئوكتۆبهرا سالا 2017 ب بچووك نابینم ههژیانهكى مهزنبوو نێزیك بوو ئۆمێدێن گهلێ كورد بگههنه مهترسیێ، لێ سوپاس بۆ خوهداى ئۆمێدێن مه مینا جاركێن جاران نههاتن سهرژێكرن. لێ دیسا دڤیا مه هیڤى ههبن وهكو ل دهستپێكێ مه ئاماژه پێ داى چهندین سیناریۆ ههنه و ئهمهریكا ب هوورى چاڤدێریا رهوشێ دكه، یهك ژ سیناریۆیێن ئۆمێدبهخش ئهڤهیه: (ئهمهریكا رژده ل سهر كو رێڤهبهریهك ههڤپشك ژبۆ دهڤهرێن كوردستانیێن دهرڤهى ههرێما كوردستانێ وهره پێكئانین و ماددهیا 140 دوباره وهره ئهكتیڤكرن، ههروههاژى سهروژنوى ژ ئالیێ رۆژئاڤا و ئهمهریكا ڤه، دیسا پێشمهرگه وهره پهروهرده و چهكداركرن و ل نێزیكترین دهم دیالۆگ د ناڤبهرا ههڤلێر و بهغدا دهست پێ بكه یا ژ ههموویێ گرنگتر بهرههڤى ل پشت پهردان دئێنه كرن كو بریارهك دیرۆكى ژ جڤاتا ئاسایشا نهتهوێن ههڤگرتى ل دۆر وهرچهرخانا ڤێ داویێ د بهرژهوهندیا كوردانده وهره دهركرن)، ئهڤه نه كو ههما سیناریۆیهكه كا سهردگره یانژى نا، بهلكو ئهڤه بۆچوونا ئهمهریكایه و تیلهرسۆن هاتیه راسپاردن كو بجه بینه خالێن دهربازبووى وێ بێنه ئهنجامدان و د ناڤ وان دا مادا 140 ئانكو نهخشه كێشانا توخیبێن د ناڤبهرا ههرێما كوردستانێ و دهڤهرێن سونهنشین ب ئهڤێ پلانا خوهرى ئهمهریكى ب رهنگهك نیمچه ئوتۆماتیكى ههرێما سونهنشین پهیدا دبه و ب رهنگهك خوهزاى عیراق دئێته دابهشكرن ژبۆ سێ ههرێمان و ل وى چاخى ئهڤ ههرێمه دكارن ههڤ بگرن ب رهنگهك نیمچه كۆنفیدرالى، یان نا ل گۆرهى پلان ژبۆ وى دهمى و دیالۆگان دمینه، ئهڤه ههموو وێ وهره پهسهندكرن ل ههمبهر مانا عهبادى وهكو سهروكوهزیرێن عیراقێ ژبۆ چار سالێن دن، ئانكو ل ههلبژارتنێن داهاتى رهنگه یهك ههبه ب پرسه پا رۆلێ ئیرانێ ل ئهڤێ سیناریۆیێ كانێ كو خوهدى ههژمۆن و باندۆرهكا ههرى مهزنه ل عیراقێ؟ ههلبهت پرسیارهك د جهێ خوهدایه چوونا عهبادى ژبۆ عهرهبستانا سعوودیێ ب ئهڤى بابهتیڤه گرێداییه ئهمهریكایه ڤى كارى دكه نهكو عهرهبستانا سعوودى دهما عهبادى خواستیه سعوودیێ بۆ وێ یهكێ بوویه كو ل كهنداڤێ نێزیك بكه و نینۆكێن ئیرانێ ل عیراقێ بتراشه و ب سیناریۆیا دهربازبووى ریچالێن وێ ژ كوردستانێ دئێنه بڕین. سیناریۆیێن ب ئۆمێد گهشبینتر ههنه، لێ نها مه ئهو گۆت یا كو كار بۆ دئێتهكرن و دێ سهرگرتژى و بلا خویندهڤانێن خۆشهڤى بزانن پلانا مالكى كو سلیمانى كهركووك و ههلهبجه ببنه ههرێمهك ئیران و توركیا پێ كهیفخۆش بوون، لێ ئهمهریكا وهناكت ئهڤ پلانه سهر بگره و عهبادی ژى پشتگیرێ ئهمهریكایه ژبۆ تێكدانا ڤى پرۆژهى، تنێ مه مایه تشتهك كو ژ ههموو پلان و سیناریۆیێن دوژمنان گرنگتر ئهوژى ئهوه ل جهێ بێ ئۆمێدێ باراندنا رۆندكێن سار و بێ مفا و تۆمهتباركرنا ههڤدو موكم دهست ل ناڤ دهستبین ب مۆرالهك و گۆرهك بلند و گهشبین یا دوژمنان ژى دڤێ ئهوه كو بێژه مه خهونێن وه بوونه پارچهیهك ژ رابردوى و ژبیر بكن، لێ خهونێن مه ل جهێ خوهنه و دهولهتا كوردستانێ نهخهونه رهنگه هنهك دوور بكهڤه و دنیا د ههژه، لێ ب سهر ههڤدا نائێ و كاڤلژى نابه.
