دلـۆڤـان ئـاكـرەیـی

هەرێما كوردستانێ چ جاران نەبوویە ئەگەرێ چو ئالۆزیان ل دەڤەرێ، بەلكو بەردەوام هەلگرێ پەیاما ئاشتیێ بوویە، بەلێ مخابن، هندەك گرۆپێن ژ یاسایێ دەركەفتی، ب بێ پاساو و ب نەحەقی، سەدان جاران ب موشەك و درۆنان هێرش كریە سەر ئاخا هەرێمێ و بارەگایێن هێزا پێشمەرگەی، پارێزگەها دهۆكێ، وەك ناسنامەیەكا نەتەوەیی و جوگرافیەكا ستراتیژی ل هەرێما كوردستانێ، بوویە ئارمانجا زنجیرە هێرشێن بەردەوام و ئەڤ هێرشە ب تنێ كریارێن سەربازی یێن دەمكی نینن، بەلكو هەگرێن پەیامێن سیاسی یێن كویرن كو ئارمانج ژێ لێدانە ل كیانێ هەرێمێ و سەقامگیریا دەڤەرێ. هێرشبەر هەوڵان ددەن پەیامەكی بگەهینن كو هەرێما كوردستانێ هەرێمەكا نەپاراستی یە و ب ئارمانجكرنا دهۆكێ، دكەڤنە د هەولا كێمكرنا سەنگا سیاسی یا هەرێمێ دا بەرامبەر بەغدا و جڤاكا نیڤدەولەتی دا كو هەرێم وەك كارەكتەرەكێ لاواز د كێشەیێن هەرێمایەتی دا دیار بكەت، دهۆك دەرگەهێ سەرەكی یێ بازرگانی و ئابووری یێ هەرێمێ یە ب جیهانا دەرڤە و هێرشبەر بەردەوام بزاڤێ دكەن، دا كو چ پرۆژەیێن مەزن ل ڤێ دەڤەرێ نەهێنە ئەنجامدان و پەكخستنا گەشتوگوزارێ كو ئێكە ژ ژێدەرێن سەرەكی یێن داهاتی بۆ خەلكێ دەڤەرێ و هێرشبەر كار ل سەر لاوازكرنا باوەریێ د ناڤبەرا وەلاتی و دەستهەلاتێ دا دكەن و ب دروستكرنا دلگرانیێ د ناڤ جڤاكا دهۆكێ دا، دڤێن جۆرەكێ نەئارامیێ دروست بكەن كو رەنگە ببیتە ئەگەرێ ئاوارەبوونێ ل گوندان بۆ باژێران یان بەروڤاژی، ژ لایێ رەوشەنبیری ڤە ژی، ئەڤ هێرشە پشكەكە ل شەرێ ئیرادێ، دهۆك ب رەوشەنبیریا خۆ یا خۆڕاگریێ و ب پاشخانەیا خۆ یا دیرۆكی یا شۆرشگێری دهێتە ناسین و هێرشبەران دڤێن ڤێ روحیا لایەنگریا نشتیمانی بشكێنن و مۆرالێ وەلاتیان نزم بكەن، بەلێ د راستی دا ئەڤ كریارە دبنە ئەگەرێ پتر ئێكگرتنا خەلكی دگەل ئاخ و نشتیمانێ خۆ چونكی گەلی كورد خوەدان ئیرادەیەكا ب هێزە و چ هەڕەشە و هێرش نەشێن وێ ئیرادێ بشكێنن یان دەستبەرداری دۆزا رەوا یا گەلێ خۆ ببن، یا دهێتە خواندن ئەوە مەبەستا هێرشبەران ژ هێرشێن ل سەر دهۆكێ، تنێ داگیركرنا خاكێ نینە، بەلكو داگیركرنا ئارامیێ و پەكخستنا پێشڤەچوونا هەرێمێ یە و پێدڤیە ئەڤ بابەتە د ئاستێ بلند یێ نیڤدەولەتی دا بهێتە گۆتۆبێژكرن و دهۆك وەك سیمبۆلێ سەقامگیریێ بهێتە پاراستن و ئیدانەكرن و پێكئینانا لیژنەیان چ چارەسەری نینن و پێدڤیە دەسهەلاتدارێن ئیراقێ هەلوێستێ خۆ یێ ئێكلاكەر جێ ب جێ بكەن؛ یان رێگریێ ل ڤان گرۆپان بكەن، یان ژی رابگەهینن كو نەشێن سەروەریا دەولەتێ بپارێزن.

دلۆڤان ئاكرەیی

ئەو كریارێن سەربازی یێن ئەڤرۆ حوكمەتا دەمكی یا سووریێ ل دژی ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ئەنجامددەت، نە تنێ پێشێلكاریێن سنوورینە، بەلكو د چارچووڤەیێ ئەجێندایەكا سیاسی و ستراتیژیا فرەڕەهەند دانە؛ بۆ ژناڤبرنا قەوارەیێ سیاسی یێ كوردان و ئەڤ هێرشە ب مەبەستا بجهئینانا كۆمەكا ئارمانجێن ژەهرینن كو دبنە هەرەشە ل سەر ئاساییشا نەتەوەیی، ژ وان ژی: كۆنترۆلكرنا جومگەیێن ئابووری و جوگرافی یە كو حوكمەتا دەمكی بزاڤێ دكەت جڵەوێ دەسهەلاتێ ل سەر وان ناڤچەیێن ستراتیژی وەربگریت یێن كو دبنە سیستەمێ بەرگریێ یێ هێزێن سوورییا دیموكرات (هەسەدە)، چونكو ئەڤ دەڤەرە ب چەقێ ئابووری یێ سووریێ دهێنە هەژمارتن، و د دەولەمەندن ب سامانێن سروشتی وەك پەترۆل و غازێ و حوكمەتا دەمكی دڤێت ب داگیركرنا ڤان ژێدەران، پێگەهێ خۆ یێ ئابووری ب هێز بكەت و د هەمان دەم دا، شەرعییەتا مەیدانی و پشتەڤییا نێڤدەولەتی ژ دەستێ كوردان دەربینیت، بەلێ فەلسەفا سیاسی و دیپلۆماسییا سەرۆك بارزانی د ناڤ ڤی گێژەلۆكێ ئالۆز یێ هەرێمی دا، بوویە رێگر ل خەونێن وان، سەرۆك مەسعوود بارزانی ب ئەقڵییەتەكا سیاسی یا لۆژیكی و دیپلۆماسییەتەكا حەكیمانە، وەك مەرجەعەكێ نەتەوەیی یێ بلند مامەڵە دگەل ڕەوشێ كریە و سەرۆك بارزانی ب ڤەخۆاندنەكا هویر بۆ بالانسێن هێزێ ل دەڤەرێ، هەردەم دووپاتی ل سەر وێ چەندێ كرییه كو ئەو دەستكەفتێن ب ڕێكا دیالۆگ و ئاشتیێ دهێنە پاراستن، گەلەك ژ وان سەقامگیرترن یێن كو ب ڕێكا شەر و گرژییان دهێنە سەپاندن، سیاسەتا جەنابێ وی یا حەكیمانە شیایە هەڤسەنگییەكا هەستیار ل سەر ئاستێ هەرێمی و دگەل دەولەتێن هەڤسنوور دروست بكەت، كو ئەڤە ب خۆ پارێزبەندییەكە بۆ مانەڤەیا ناسنامەیا كوردی، جودا ژ ڤان ئارمانجێن نێڤدەولەتی و پیلانگێڕییا هەرێمی ژی رۆل دڤان كاۆدانان دا هەنە، چونكو پێشهاتێن نوكە ل سووریێ چێدبن، پشكەكێن ژ ململانێیەكا مەزن یا جیهانی ل سەر بەرژەوەندییێن ستراتیژی و هەبوونا ڤێ هەڤڕكییا توند د ناڤبەرا زلهێزان دا، مەترسییەكا جدی ل سەر پاشەڕۆژا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ دروست كرییە، پیلانگێڕییا ل دژی دەسهەڵاتا كوردی یا فرەڕەهەندە و چەندین ئالییێن هەرێمی تێدا پشكدارن، كو ئارمانجا وان یا سەرەكی لاوازكرنا ئیرادا كوردان و ژناڤبرنا دەستكەفتێن وان یێن نەتەوەیی یە، ل ڤێرە، دبێژم ئێكدەنگی و ئێكگرتنا هێزێن سیاسی ل ڕۆژئاڤا، نەك تنێ پێتڤییەكا سیاسییە، بەلكو حەتمییەتەكا دیرۆكی و نیشتمانییە و پێدڤییە كورد ب ئێكهەڵویستی بەرەنگاری ڤان پیلانان ببن، چونكی د ڤێ هاوكێشەیا ئاڵۆز دا، تنێ ئێكڕێزی دێ بیتە كلیل بۆ پاراستنا خاك و شەكۆیا نەتەوەیی.

دلۆڤان ئاكرەیی

تیرۆر، وەك ئەكتەرەكێ توندڕەو (Radical Actor) و دژە-شارستانیەت، چ جاران جوداهیێ د ناڤبەرا پێكهاتێن ئایینی و مەزهەبی دا ناكەت و ئارمانجا وێ یا بنەڕەتی، بجهئینانا ئەجەندایێن شۆم و تێكدانا سەقامگیریا سیاسی و جڤاكی یە و ئەڤ دیاردەیە هەردەم وەك بەربەستەكێ ستراتیژی ل هەنبەر پێشڤەچوونا شارستانی و بنەماێن مرۆڤایەتیێ هاتیە بكارئینان و د دیرۆكا هەڤچەرخ دا، كوردستان و گەلێ كورد بەردەوام د بن فشار و گەفا وی دەستێ ڕەش دا بووینە و نەیاران هەول دایە ب رێكا تۆقاندنا سیاسی (Political Terrorism)، زەبرێن كوژەك ل ئیرادەیا گەلێ مە بدەن دا كو رێگریێ ل جهئینانا پڕۆژەیێ نەتەوەیی و گەشەپێدانا نیشتمانی بكەن.
كارەساتا ئێكێ سباتێ، د وی قۆناغا نازك و وەرچەرخانێ دا؛ میناكەكا زیندی و برینەكا ساڕێژنەبوویە د وژدانا هەر كوردستانیەكێ دا، كو كوردستان بەر ب سەردەمەكێ نوو ڤە پێنگاڤ دهاڤێتن و د ناڤ گوهۆڕینێن هەرێمی و نێڤدەولەتی دا بوو، ئیراق ببوو مۆلگەهێ هێزێن توندڕەو و ئەو لایەنێن كو خۆدان ئەقلیەتەكا شۆڤینی بوون و چاڤ ب پێشكەفتنا كوردستانێ و بلندبوونا ئالایێ وێ رانەدبوون، ل دەرفەتەكێ دگەریان دا كو ب رێكا كریارێن تاریكپەرستانە، دژایەتیا ئیرادەیا گەلێ مە بكەن.
ل رۆژەكا پیرۆز دا، نەیارێن ئاشتی و پێكەڤەژیان و دیموكراسیێ، دەستێن خۆ ب خوینا كۆمەكا سەركردەیێن پێگەهشتی یێن هەر دو پارتێن سەرەكی یێن كوردستانێ ل هەولێرێ سوور كرن، ئەو قارەمان بوونە قوربانیێن رێكا ئازادیێ و ئێكخستنا گۆتارا سیاسی یا ناڤمالا كوردی و تاریپەرستان د بن پەردەیا ئاشتیێ و د ناڤ عەقلیەتەكا گەنی دا خۆ ڤەشارتبوو، دا كو بێی بەرچاڤ وەرگرتنا مافێن مرۆڤی و پیرۆزیێن نەتەوەیی، گورزێن خۆ بوەشینن كو ئەگەر و رەهەندێن سیاسی یێن ڤێ كارەساتێ گەلەكن، ژ وان ژی: كوردستان بەر ب وەرچەرخانەكا پۆزەتیڤ ڤە دچوو، بزاڤا رزگاریخوازی یا كورد ب هاریكاریا هێزێن هەڤپەیمانان بەرەڤ ئەلندەكا گەش دچوون و ڤێ چەندێ دەرگەهـ ل بەر هێزێن لیبرال و دیموكراسیخواز ڤەكرن دا كو ئیراقەكا نوو بنیاد بنێن، بەلێ مخابن، نەبوونا عەقلیەتەكا مەدەنی ل ئاستێ دەڤەرێ، بوو ئەگەرێ گەشەكرنا تیرۆرێ و كوردستان وەك دەڤەرەكا ئارام (Safe Haven) و خودان ئەزموونەكا پارلەمانتاری و هێزەكا پێشمەرگەی كو ل سەر پرەنسیپێن نێڤدەولەتی هاتبوو پەروەردەكرن، ببوو جهێ مەترسیێ بۆ ئەجەندایێن نەیاران.
لدەف تاریپەرستان، ئێكڕێزیا ناڤمالا كوردستانێ و هەولێن ئێكخستنا ئیدارێ و گەشەپێدانا ئابووری، وەك هەرەشە دهاتنە دیتن، وان ڤیا ب ڤێ كریارا قیزاوەن و پڕ شەرمزاری ئیرادەیا مە تێكبشكێنن، بەلێ خەونێن وان یێن نەزۆك دگەل بیردانكا وان یا ڤالا هاتنە گۆڕكرن. ئەڤرۆ كوردستان ب ئاڤەدانی و سەقامگیری بەردەوامە ل سەر كاروانێ خەباتێ تا بجهئینانا مافێ چارەنڤیس و سەروەریا نەتەوەیی.
هزاران سلاڤ بۆ گیانێ پاكێ شەهیدێن ئێكێ سباتێ و سەروەری بۆ بارزانیێ نەمر و كاك ئیدریسێ هەردەم زیندی د هزرا مە دا.

دلۆڤان ئاكرەیی

ئیراق ل دویڤ ماددەیێ ئێكێ یێ دەستووری وەلاتەكێ فیدرالی یە و د هەمان دەم دا یێ دەولەمەندە ب سامانێ پترۆل و گازێ، ئەڤ كەرتە ب شادەمارێ ئابوورێ ئیراقێ دهێتە هەژمارتن و داهاتێ سالانە وێ نێزیكی 90%ێ ژ بودجەیا گشتی یا فیدرالی پێكدئینیت.
قانوونا پترۆلێ و گازێ گرنگیەكا تایبەت هەیە ل وان وەلاتێن دەولەمەند ب سامانێ پترۆل و گازێ، ئەڤە ژی ب مەرەما رێكخستنا شێوازێ برێڤەبرنا ڤێ سامانێ، ب تایبەت ئەو وەلاتێن سیستەمێ برێڤەبرنا وان فیدرالی یە، قانوونەكا تایبەت ب ڤێ سامانێ ل وەلاتێن فیدرالی چەند ئارمانجەك هەنە، ئەو ژی پاراستنا هەڤسەنگیێ د ناڤبەرا دەستهەلاتا فیدرالی و هەرێمان دا، هەروەسا جێگیركرنا داخوازی و خواستەكێن وان هەرێمێن دەولەمەند ب سامانێ پترۆل و گازێ د ناڤەڕۆكا قانوونێ دا.
پشتی بكاربوونا دەستوورێ كۆمارا ئیراقێ ل سالا 2005، پرسا پترۆل و گازێ خالەكا نا كۆكیێ بوویە د ناڤبەرا دەسهەلاتا فیدرالی و هەرێما كوردستانێ دا و ناكۆكی ژ ئەنجامێ خواندن و شیكاركرنێن جودا بۆ دو ماددەیێن دەستووری سەرهەلدایە كو ماددە یێن پەیوەندیدارن ب خۆدانیكرن و رێكخستنا برێڤەبرن و پێشخستنا كەرتی پترۆل و گازێ ل ئیراقێ، ئەو ژی ماددەیێن (111) و (112) یێن دەستووری نە و هەمی ئەو بابەتێن د دەستووری دا ئاماژە پێ هاتیەكرن، پێدڤی بوو قانوونەك بۆ هاتبوو دەرخستن و بابەتی پترۆل و گازێ ژی ب هەمان شێوە قانوونەدانەرێ دەستووری د بڕگەیا ئێكێ ژ ماددەیێ (112) دا ئاماژە ب دەرخستنا قانوونەكێ كریە بۆ رێكخستنا كەرتی پترۆل و گازێ.
ئەڤ ماددەیێن دەستووری یێن ئاماژێ ب رێكخستنا كەرتی پترۆل و گازێ ل ئیراقێ دكەن، پێدڤی ب دەسهەلاتێن فیدرالی و هەرێم و پارێزگەهێن بەرهەمهێنەرێن پترۆل و گازێ ل ئیراقێ، نەدرۆهنن و لێلی تێدا هەیە، لەوما د دەمێ بووری دا خواندن و شیكاركرنا جودا بۆ هاتیە كرن.
واتە ئیراق د ناڤ نەرۆهنیا دەقێن دەستووری و نەبوونا قانوونا پترۆل و گازا فیدرالی دا سالانەكە كەرتی پترۆل و گازێ برێڤە دبەت، د دەمەكێ دا دەستووری فەرز كریە قانوونەكا تایبەت هەبیت كو میكانیزما برێڤەبرنێ رێكبێخیت و دەقێن دەستووری د ناڤەڕۆكا قانوونێ دا رۆن بكەتەڤە و ئەڤە هەمی باندۆرا نەرێنی ل سەر كۆما پرۆسەیا برێڤەبرنا سامانا پترۆل و گازێ هەیە و ئەگەرەكە بۆ كویربوونا ناكۆكییان د ڤی واری دا.
هەر دو گۆتارێن جودا د یێن سەرۆك بارزانی، كو یا ئێكێ رۆژا دوماهیێ ژ بانگەشەیا هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بوو و یا دووەم ژی كۆڕبەندا مێپس 2025 بوو، رۆئیایا كوردی د چەند خالەكا دا دیاركر بۆ گۆتوبێژكرن دگەل لایەنێن ئیراقی گرێداێی ب پێكئینانا حوكمەتا فیدرالی كو ئەو رۆئیایە ژی خۆ د جێبەجێكرنا وان ماددەیێن دەستووری دا دبینیتەڤە یێن كو هەتا نوكە جێبەجێ نەبووین یان پشتگوێ هاتینە هاڤێتن، ئێك ژ وان خالان ژی دەرخستنا قانوونا پترۆل و گازا فیدرالی یە.
پشتبەستن ب گۆتارا سەرۆك بارزانی، دیار دبیت كو دەرخستنا قانوونا پترۆل و گازا فیدرالی ب سازان و رێككەفتنا لایەنان ئێكە ژ كارتێن بهێز یێن د دەستێ كوردان دا، و ژ لایێ كوردان ڤە دێ هێتە دانان ل سەر مێزا لایەنێن ئیراقی د دەمێ گۆتوبێژان دا بۆ پێكئینانا حوكمەتا نوو یا فیدرالی.
دەرخستنا قانوونا پترۆل و گازا فیدرالی دێ ب شێوەیەكی بیت كو ناڤەڕۆكا وێ ب سازان و رەزامەندیا دەسهەلاتا فیدرالی و هەرێما كوردستانێ و پارێزگەهێن بەرهەمهێنەر بیت، دێ دەرگەهی ل بەرهەڤكرنا چارەسەریێ بۆ ناكۆكیێن پەیوەندیدار ب پترۆل و گازێ ڤەكەت و دویماهیێ ب خواندنا جودا بۆ دەقێن دەستووری ئینیت.

دلـۆڤـان ئـاكـرەیی

خۆیایە سیاسەتا حەكیمانە و دویربینیا سەرۆك بارزانی بوویە؛ ئەگەر كو بەرسڤێن پڕانیا پرسێن گرێدایی كێشەیێن ل دەڤەرێ و بتایبەتی ژی یێن ب پرسێن كوردانڤە هەی ل هەر چارپارچەیێن كوردستانێ ب نێرین و بریارێن سەرۆك بارزانیڤە دهێنە خواندێن، ب ئاوایەكی كۆ سەرۆكێن وەلات و ئالییێن سیاسی یێن ل دەڤەرێ بۆ ڤەبوونا قفلا پرسێن گرتی داخوازا هەلوەستێ بارزانی دكەن، چونكو گاڤێن بارزانی ل تەڤایا پرساندا بەر ب ئاشتی و هەڤ قەبولكرنێ و هەڤپشكی و سازانێ بووینە و خۆلەكەكا ئاشتی یێ ژی ب سالێن شەری نەگۆهۆرینە و بەردەوام بۆ مافێن كوردستانیان خەبات كریە، میناك پشكداری د كۆڕبەندێ مەلایێ جزیری دا كر، كو ڤێ پشكداریێ ب خۆ گوهۆڕینەكا مەزن هەبوو، د پرسا كوردان دا ل باكۆرێ كوردستانێ، هەم شێوازێ پرۆتۆكۆلا پێشوازیێ جودا بوو، هەم ژی پەیاما سەرۆكی ل دۆر پڕۆسەیا ئاشتیێ پەیامەكا دلخۆشكەر بوو، ژبەر كو گۆت: (كەیفخۆشم ب وێ چەندێ پڕۆسەیا ئاشتیێ ب شێوەیەكێ ڕێك و پێك ب ڕێڤەدچیت).
ماوەیێ چەند حەفتیانە سەرنجا میدیایێن توركیا ل سەر گرنگییا وێ سەرەدانێ یە بۆ توركیا، هەرچەندە هندەك خەلكی هیڤی ل سەر وێ چەندێ هەلاویستبوون، كو ئەو سەرەدان دێ پەیوەندییا هەولێر و ئەنقەرە تێك دەت و دەهۆلەكا زۆر د وی واری دا هاتە قوتان، لێ چەند ڕۆژەكان پشتی وێ سەرەدانا دیرۆكی ژی، نوونەرا سەرۆك بارزانی خاتوو ئامینا زكری، ب ئامادەبوونا (رەجەب تەیب ئەردۆغان) سەرۆك كۆمارێ توركیا كۆنفرانسێ گوپیتكا نێڤدەولەتی یا سەركردایەتییا ئافرەتان د حوكمڕانییا خۆجهی دا ل ئیستەنۆلێ بڕێڤەچوو، پەیامەكا گرنگ پێشكێش كر و دوبارە پشتەڤانی ل پەیاما سەرۆك بارزانی هاتەكرن، باندۆرا پەیاما سەرۆك بارزانی هێز و وزە بەخشییە پێگەهێ كوردستانێ ل سەر ئاستێ دەڤەرێ و نێڤدەولەتی، ل سەر ئاستێ ئیراقێ هەموو لایەنێن ئیراقی ڕاگەهاندیە كو ئاخفتنا دوماهیێ بۆ پێكئینانا حوكمەتا ئیراقێ ل دەف سەرۆك بارزانی یە، فوئاد حوسێن، ل سەر زارێ لایەنێن ئیراقی ئەڤ بابەتە پشتڕاستكریە، دیارە نوكە لایەنێن ئیراقی باش گەهشتینە وێ پەیامێ، ب ڤەگەڕیان بۆ ڕێنماییێن سەرۆك بارزانی هەموو لایەك دێ قازانجێ كەت، ژ لایەكێ دی ڤە ژی ل سەر ئاستێ سووریا و ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ، یا ڕۆنە كو پشتی ڕێككەفتنا 22ـێ تیرمەهێ ل قامیشلۆ، كو ب دەستپێشخەرییا سەرۆك بارزانی د ناڤبەرا لایەنێن كوردی یێن ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ هاتەكرن، نوكە پەنتایێ گۆتارا سەرۆك بارزانی ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ، ژ لایێ هەموو حزبان ڤە ب گرنگ ڤە هاتییە وەرگرتن، باش دزانن كو سەرۆك بارزانی خەمخۆرانە سەبارەت ب پاشەڕۆژا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ نەخشەڕێیا خۆ هەیە، هاتنا مەزلووم عەبدی، وەك فەرماندەیێ گشتی یێ هێزێن سووریایا دیموكرات و سەركردایەتییا ئەنجوومەنێ نیشتمانی یێ كورد ل سووریا (ئەنەكەسە) بۆ كۆڕبەندێ مێپیس ل دهۆكێ، پەیاما عەبدی ل دۆر دەستپێشخەری و كارتێكرنا سەرۆك بارزانی ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ، وێ ڕاستیێ دیار كەت كا چاوا كارتێكرنا گۆتارا سەرۆك بارزانی بۆ ئاشتی و پێشكەفتنا دەڤەرێ یا گرنگە، ئەڤە باشترین دەلیڤەیە بۆ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ، كو مفای ژ دەستپێشخەریێن سەرۆك بارزانی وەربگرن، ب ڕێكا پەیوەندیێن باشوورێ كوردستانێ و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دەرگەهەكێ دیپلوماسی ل دەڤەرێ ببینن، و بكەنە نەخشەڕێیەكا سیاسی بۆ پاشەڕۆژا خۆ.
جودا ل ڤان د چەند ڕۆژێن بۆری دا ل دەوحەیا پایتەختێ قەتەر شاندێ هەرێما كوردستانێ پشكداری د كۆڕبەندێ ئەڤ ساڵە یێ دەوحە دا كر، كو ژمارەكا زۆرا سەرۆكێن وەلاتان، وەزیرێن دەرڤە و ئەكادیمی و ڤەكۆلەرێن نێڤدەولەتی پشكداری تێدا كربوو، بۆ چارەسەركرنا قەیرانا ڕۆژهەلاتا ناڤین، ژبلی وێ چەندێ كو هەرێما كوردستانێ ل ژێر سیبەرا سیاسەتا حەكیمانە یا سەرۆك بارزانی وەك هەرێمەكا نادەولەتی یا كارا، ڕۆلەكێ ب هێز دبینیت، د هەمان دەم دا نوكە كوردستان بوویە كلیلا چارەسەریێ ل دەڤەرێ، دشێن بۆ گەلەك پرسێن گرنگ پرس و ڕاوێژێ ب هەرێما كوردستانێ بكەن، چونكی هەرێما كوردستانێ نەبوویە پشكەك ژ جەمسەربەندییا جەنگی ل دەڤەرێ و نە ژی وەك وەكالەت ژ لایێ چ لایەنەكی ڤە قەبوویل دكەت بهێتە بكارئینان.
دیدەڤانێن ڤەكرنا مەزنترین كونسولخانەیا ئەمریكا بووین ل هەولێرێ، كو ل سەر ئاستێ جیهانێ مەزنترین كونسولخانەیە، د دەمەكی دا سیاسەتا ترەمپی، ب ئاراستەیا كێمكرنا نوێنەرایەتییا ئەمریكا یە ل هەموو جیهانێ، لێ دبینین كوردستان ژبەر گرنگی و پێگەهێ ب هێز یێ خۆ پێنگاڤێن كرداری هاڤێتینە بۆ ڤەكرنا مەزنترین كونسولخانا ئەمریكا، ل وێرێ ژی دووبارە ئەمریكا سوپاسییا سەرۆك بارزانی كرییە ل سەر وێ چەندێ ڕۆڵەكێ ب هێز و گرنگ هەبوویە د ئاشتی و پێكڤەژیانا دەڤەرێ دا، ژبلی وێ چەندێ ژی ل رۆژێن بوری سەرۆكوەزیرێن كوردستانێ مەسرۆر بارزانی ل ئیمارات دیدارەكا گوپیتكی هەبوویە ل گەل شێخ محەمەد بن زاید ئال نەهیان سەرۆكێ ئیمارات، كو نوكە ئیمارات پێشەنگا وەبەرهێنان و ئابوورییەكێ گرنگە ل دەڤەرێ، ب گشتی ئەڤ هەمی پڕۆسە دبێژن كو ڕۆڵ و كاریزمایا سەرۆك بارزانی بۆ نوكە و پاشەڕۆژا مە چەند یا گرنگە.

دلۆڤان ئاكرەیی

ئەگەر مە سەرنج دابیتە میدیایا سێبەر یا ئێكەتیی، د ڤان بۆیەرێن ل ڤان دویماهیان رویداین، دا ب رۆهنی بینین كو میدیایا ڤێ حزبێ ب راستەوخۆ ل پرسا هێرشا بۆ سەر كۆرمۆر بێ ئاگاهییا خۆ ل رویدانێ دیاردكر و هەروەكۆ هێرشا ب سەر كۆرمۆر چێ پەیوەندی ب ژین و ژیارا خەلكێ كوردستانێ ڤە نینە و چ گرنگی ب رۆمالا وێ رویدانێ نەدان مینا لدەف وان بویەر ل ل وەلاتێ موزمبیقێ رویدابیت، ژلایەكێ دیڤە ب رێكا وەشانا خۆ ب گشتی هانا خەلكی ددا ل گۆندێ لاجان نێزیكی قەزا خەبات كو هێرشی سەر هێزێن ئەمنی یێن كوردستانێ بكەن و ببنە ئاژاوە بۆ تێكدانا ئەزمۆن و ئارامی و یاسایێ، یا د نۆكە دا دهێتە خواندێن ئەوە ئێكەتیا نیشتیمانیا كوردستانێ بوویە داردەستەك د دەستێ نەیارێن كوردستانێ دا بۆ لێدانا ژێرخانەیا وزەیا كوردستانێ و هەر ڕۆژ ب ڕەنگەكێ بزاڤا زیانگەهاندنێ ب ڤێ ژێرخانا گرنگا كوردستانێ ددەت.
هەرێما كوردستانێ ژ وی دەمی وەرە یێ كار ل سەر پێشێخستنا ژێرخانا وزێ دكەت، پێشكەفتنەكا مەزن و بەرچاڤ ب خۆڤە دیتیە، هەر ئەڤ ژێرخانە ژی بوویە جهێ ئومێدا دەهان ملیۆن كوردان ل هەموو جیهانێ ب وێ چەندێ كو هاریكار بیت د ب دەستڤەئینانا پتریا مافێن گەلێ كوردستانێ ل ڤی پشكا نیشتیمانی دا، هەر ئەڤ چەندە ژی ترس خستیە د دلێ دوژمن و نەیارێن كوردستانێ دا و هەموو بزاڤێن خۆ چڕكرینە دا كو ل ژێرخانا كوردستانێ بدەن و ژ وی دەمێ كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، كو ژ لایێ پارتی ڤە سەرۆكایەتیا وێ دهێتەكرن، كار بۆ پێشێخستنا ژێرخانا وزەیا كوردستانێ دكەت، دوژمنێن كوردستانێ ژی پیلانگێریێ ل دژی وێ ژێرخانێ دكەن و د هەموو وان پیلانگێرییان ژی دا ئێكەتیێ وەك داردەستەك بكاردئینن.
هەر د ڤان چەند حەفتیێن دووماهیێ دا، ئێكەتی ب هەڕەشەیا گرتنا غازا كۆرمۆر -كو پاشی ب قودرەتا قادری زەڤی ژ لایێ میلیشایان ڤە هاتە بۆردومانكرن و چەند ڕۆژەكان ژی هنارتنا غازێ بۆ وێستگەهێن غازێ هاتە ڕاگرتن، هەروەسا ئێكەتی ب هاندانا فیتنەگەری و ئاژاوەگێریێ ل پالاوگەها لاناز كو پشكەكا گرنگە ژ ژێرخانا وزەیا كوردستانێ، بزاڤا بجهئینانا ئارمانجێن دوژمنان ددەت و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل بن سایا پشتەڤانیا پارتی دیموكراتی كوردستان، حوكمەتەكا ب هێزە و دشێت ژێرخانا وزەیا كوردستانێ بپارێزیت، خەلكێ كوردستانێ ژی جا ژ هەر پێكهاتە و عەشیرەت و باژێرەكێ بن، هەرێما كوردستانێ و ژێرخانا وێ ب یا خۆ دزانن و چێ جاران نابنە پشكەك ژ پیلانا جاشانە یا ئێكەتیێ بۆ لێدانا ژێرخانا وزەیا كوردستانێ.

دلـۆڤـان ئـاكـرەیی

ل ماوەیێ بووری ب رێكێن جودا چ سەربازی یان دیبلۆماسی یان ئابووری فشارێن مەزن ل سەر كیانێ هەرێما كوردستانێ ژلایێ دەستهەلاتدارێن ئیراقێ ڤە د بن پەردە و ئایدولۆژییێن جودا دا هاتنەكرن، ب ئاوایەكی كو ڤان فشار و دۆرپێچێن جودا باندۆرەكا سەخت ل سەر ژین و ژیارا وەلاتییێن هەرێمێ دروستكربوو، كو مەبەستا سەرەكی یا سەرانێن بەغدا ملكەچكرنا حوكمەتا هەرێمێ بوو ب خواستێن وان یێن نەیاسایی و نە دەستووری، بەلێ ب دلخۆشی ڤە خەونا نەژدەچیییان بەر ئاڤ چوو و نەگەهشتنە هیڤی و ئارمانجا خۆ، خەلكێ كوردستانێ ب وەریا پۆلاین و پەسار ل پشت حوكمەتا خۆ راوەستیان و چەپەرێ پاراستنا دەستكەڤتێن كو ب خوینا ب هزاران شەهیدان هاتیە هەبوونێ، بەرنەدان و درۆژا هەلبژارتنان دا ژی پشتەڤانییا خۆ بۆ پارتا خۆ دوپاتكرن و داخوازكرن، كا چاوا وان ل هەرێما كوردستانێ باوەری ب گاڤ و كریارێن پارتی هەیە، ب هەمان ئاوا دڤێن نوونەراتیا وان ل بەغدا ژی بكەت و پشتی وێ، هەلبژارتنێن سەركەفتی یێن بۆ جڤاتا نووینەرێن ئیراقێ هاتینەكرن و پارتی دیموكراتی كوردستان بوویە، ئێكەم حزب ل سەر ئاستێ هەرێمێ و ئیراقێ و ملیۆنەك و ١١٠ هزار دەنگێن كوردی ئیناین و چاڤێن یار و نەیاران ل سەر بابەتا ڕەوایەتیا (مەشروعیەتا) سیاسی یا كوردی ڤەكرن ئەم، دشێین بێژین هەڤكێشەیا هێزێ ب تەمامی ل كوردستانێ گوهۆڕی و نوكە پارتی زێدەتر ژ جاران دشێت خۆ ب دەمڕاستێ ڕاستەقینە و هەردەمی یێ دۆزا كورد و خودانێتیا كوردستانێ و بەردەنگێ هەر گوهۆڕینەكێ بزانیت كو بڕیارە ل دەڤەرێ پەیدا ببیت و گەشبوون و درەوشان و بەرفرەهبوونا ڕۆژ بۆ ڕۆژێ یا هەولێرێ ل سەر ئاستێ ناڤخۆیی و نێڤدەولەتی و كۆڕبەندێ مێپس ل دهۆكێ، نیشانا وێ پێگەها بلند و باوەرپێكری یا هەولێرێ یە ل سەر ئاستێ سیاسەتا نێڤدەولەتی و دەڤەرێ، د ڤێ هەڤكێشەیێ دا ب دیاركەفت كو هەولێر هەولێرە، دهۆك و زاخۆ ژی هەر هەولێرن، ئانكو سەر ب پایتەختەكی نە كو ئەو پێگەها سیاسی یا نێڤدەولەتی سازاندیە.
ڕاستە ئەڤ دو ئەگەرە بۆ داكۆكیكرن ل ئامادەبوونا كوردی مافێ تەمامێ پرسیار و دودلیا مە یا مەزن ل هەنبەر وێ پێلا مەزن نادەنەڤە، بەلێ دلخۆشكەرن ب وێ ئێكێ كو كورد بێ لڤینا مەزن نینە و پارتی سەلماند كو هێزەكا وەسا یە دشێت ڕێبەرێن هەموو كوردستانێ ل دویڤ لۆجیكێ هەڤكێشەیان د هۆلەكێ دا كۆم بكەت و نوونەراتیا خۆ بۆ خۆدان دۆزبوونا كوردی و كارتێكرنێن وێ ل دەڤەرێ بۆ هەموو بەرپرسێن ناڤخۆیی و ئیراقێ و كەسایەتیێن سیاسی و بیریارێن دەرڤە ڕابگەهینیت.
ئەڤە زێدەباری وێ چەندێ كو دەستكەفتن بۆ ماوەیەكێ كورت، لێ د درێژخایەن ژی دا دێ بەرهەمەكێ ب پیت بیت و ڕۆژ بۆ ڕۆژێ رۆخسار و دێمێ جودایێ دیموكراسیانە و پێكڤەژیانخوازیا كوردی بۆ هەموو جیهانێ زێدەتر بەرجەستە كەت، لەوڕا نوكە هەولێر د دەڤەرەكا نەئارام و شپرزە دا، بوویە ناڤەندا كۆمبوونێن كەسایەتی و سیاسەتمەدار و سەروچاڤێن زانستی و ئەكادیمی یێن ئیراقێ ل دەڤەرێ و جیهانێ، ئەڤە ب خۆ ژبلی هاوارەكا بلندا سەركەفتن و گەشانەوەیا، دەهان لایەنێن ئەرێنی یێن دی هەنە كو دشێت بەحس لێ بهێتەكرن.

دلۆڤان ئاكرەیی

سازدانا كۆڕبەندا مێپس بۆ ئاشتی و ئاسایشا ڕۆژهەلاتا ناڤین، د دەمەكی دا یە كو ماوەیەكێ كێم ب سەر ئەنجامدانا خۆلا شەشێ‌ یا پەرلەمانێ ئیراقێ ڕا دەرباز بوویە، ئەڤە ژی بوو دەلیڤەیەكا نایاب بۆ ڤەكۆلینا ل سەر ڕێرەوا سیاسی ل ئیراقێ و پەیوەندیێن نوی یێن ئیدارەیا ئەمریكا ل گەل ئیراقێ و هۆشداریێن بەردەوام یێن واشنتۆنێ بۆ ب دوماهیئینانا دەستوەردانا ئیرانێ ل ئیراقێ، هەروەسا گوهرین و پێشهاتێن گرنگ و هەستیار ل سەر ئاستێ ئیراق و دەڤەرێ و ڕۆژهەلاتا ناڤین، شەرێ ڕۆسیا و ئۆكراینا و ب تایبەتی دیاركرنا مارك ساڤایا وەك هنارتییێ تایبەتێ سەرۆكێ ئەمریكا بۆ ئیراقێ، شەرێ ١٢ ڕۆژی یێ ئیسرائیل و ئیرانێ، گوهرینێن سووریێ و پرۆسەیا ئاشتیێ ل توركیا و باكۆڕێ كوردستانێ و ئاگربەستا غەززە، ئەڤە گرنگترین ئەو بابەت بوون كو گۆتوبێژێن چڕ ل سەر هاتنەكرن. ژ بەر ڤێ چەندێ، برێڤەچوونا كۆڕبەندا ئاشتی و ئاسایشا ڕۆژهەلاتا ناڤین (مێپس) ل كوردستانێ، دەستكەفتەكێ مەزنە و د وی دەم و ساتێ هەستیار دا ڕۆل و پێگەهێ هەرێما كوردستانێ بهێزتر دكەت؛ چونكی د ڤێ كۆڕبەندێ دا و د دەمەكێ وەسا دا بەحس ل پاشەڕۆژا ڕۆژهەلاتا ناڤین دهێتە كرن و بۆ هەمی جیهانێ ژی دهێتە ڕاگەهاندن، كو هەرێما كوردستانێ د ناڤ ئیراقێ دا دەڤەرەكا سەقامگیرە و هەمی كەس دشێن ب ئاشتی و ئارامی تێدا بژین، كوردستان جهێ پێكڤەژیانا هەمی نەتەوە و پێكهاتەیێن جودایە و هەردەم گەلێ كوڕد و سەركردایەتییا وێ هێڤێنێ ئاشتی و سەقامگیرییا دەڤەرێ بوونە و دێ بن. ئەڤ كۆڕبەندە بابەتەكێ گەلەك جودابوو كو چ مۆركەكا حزبی پێڤە دیارنەبوو، بەلكو پشكەكا گرنگە ژ دیدگەها سەرۆك مەسعود بارزانی، وەك ڕابەر و كەسایەتیەكێ كارێزما، و هەروەسا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكوەزیرێن كوردستانێ كو هەردەم باوەرییا وان ب ڕێكا لۆژیكی و گۆتوبێژا ئاڤاكەر هەیە بۆ چارەسەركرنا كێشەیان، ب تایبەتی پشتی هەلبژارتنا خولا شەشەم یا پەرلەمانێ ئیراقێ ل ١١ی ١١ی ٢٠٢٥ كو ڕەوشەكا نوی یا سیاسی هاتیە ئارا و جوداهی دگەل بەری ڤێ رەوشێ هەیە، ب تایبەتی سەبارەت ب چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی و ماف و شایستەیێن خەلكێ كوردستانێ و جێبەجێكرنا ماددێ ١٤٠ یێ دەستووری. رێڤەچوونا ڤی كۆڕبەندی دەستكەفتەكێ گرنگێ سیاسی و دیپلۆماسیە بۆ هەرێما كوردستانێ كو دگەل مێڤانێن پشكداربووی گۆتوبێژ ل دۆر رەوشا ڕۆژهەلاتا ناڤین هاتەكرن و بەحس ل كێشە و چارەسەرییان و هەروەسا ئاشتی و سەقامگیرییا ڕۆژهەلاتا ناڤین و ئاسایشا دەڤەرێ و پاشەڕۆژا سیاسی یا ئیراقێ و پرسا پێكهینانا حوكمەتا نوی هاتە كرن؛ ب تایبەتی كو هەرێما كوردستانێ ئەكتەرەكێ گرنگە د هەڤكێشەیا ڕۆژهەلاتا ناڤین دا، ئەوێن پشكداری د وێ كۆڕبەندێ دا كرین، گەلەك ب گرنگی تەماشای هەرێما كوردستانێ كرینە، ب تایبەتی ئەڤ كۆنفرانسە دوپاتییێ ل سەر كێمكرنا گرژیێن دەڤەری و هەڤكاریا ستراتیژی و دەولەمەندیا ئابووری دكەت و گرنگیێ ب سیاسەت و ڕێكاران ددەت كو دبنە ئەگەرێ ئاشتی و ئاسایش و گەشەسەندنا زێدەتر یا ئابووری. بۆ ڤێ مەرەمێ، هەرێما كوردستانێ شیایە ب ڕێكا پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و دیپلۆماسیەتا سەركەفتی، باندۆر و پەیوەندیێن بهێز ل سەر ئاستێ دەڤەرێ و جیهانێ دروست بكەت، و ئەڤە ژی دەستكەفتەكێ گرنگ و سەركەفتنەكا دی بوو، بۆ گەلێ كوڕد و هەرێما كوردستانێ.

دلۆڤان ئاكرەیی

ئێكەتییا نەتەوەیی، خەونا هەمی نەتەوەیەكییە و بۆ گەلێ كورد ژی ئەڤ خەونە هێزەكا بزاڤكەر و دیرۆكی یە، دەما دبێژین (پتر ژ ئێك ملیۆن كورد) ئێك دەنگە، مەرەما مە بتنێ ژمارە نینە، بەلكۆ دەربڕینەكە بۆ وی خواست و ئیرادەیا هەڤبەش یا كو د دلێ هەر تاكەكێ كورد دا شین بوویە. ئەڤ درووشمە راستییەكە كۆر دەردبڕیت، سەرەڕای هەبوونا جیاوازییێن جیۆگرافی و سیاسی، ئارمانجێن سەرەكی ژی ب ئێكرەنگ دەردئێخیت، لەوما كورد ب رامانا نوونەراتییا گشت پێكهاتان داخوازا مافێ رەوا و ئازادی و دیاركرنا چارەنڤیسێ وێ جیۆگرافیایێ دكەت یا كو تێدا دژیت.
ئەڤ ئێكدەنگییە د دەمێ قەیران و دۆرپێچ و هەرەشەیان دا ب شێوەیەكێ دیارتر خۆ نیشا ددەت و دبیتە قەلغانەكێ پۆلایین و دیرۆك دیدەڤانێ وێ چەندێیە كو هەر گاڤا كورد ئێكگرتی بووینە، دەستكەفتێن وان مەزنتر و كاریگەرتر بووینە، سەركەفتنا شۆڕەشا ئیلۆنێ‌ نموونەیا هەرە دیارە.
زمان و فەرهەنگ و بەرژەوەندییێن هەڤپشك، وەكی پرێن بهێز رۆلێ ئێكخستنێ د ناڤبەرا تاكێ دەڤەرێن جودا دبینن و رێزگرتن ل فرەیێ و قەبوولكرنا بۆچوونێن جودا بنەمایەكێ سەرەكییە بۆ بهێزكرنا ڤێ ئێكدەنگییێ، لەوما پێدڤییە و ئەركێ سەركردە و روەشەنبیرانە كو ئەڤ ئێكگرتنە بەرجەستە بێخنە پلانا كارێ سیاسی و ئابووری و گەشەپێدانا جڤاكی د چارچووڤێ بەرژەوەندییا بلند یا نیشتمانی، ل سەر ڤیانا بەرژەوەندییا ئایدیۆلۆژییا حزبی.

ل گەل گۆهۆڕینێن دەڤەرێ و دروستبوونا قەیرانێن جودا، دەنگێ ئێك ملیۆنی، كاریگەرییا كورد وەك ئێك دەنگ د كۆڕ و كۆمەلێن نێڤدەولەتی دا مەزنتر نیشا ددەت، هێزا مرۆڤی د هەڤكێشەیا جیهانی دا ل سەر هەمی بابەتێن دیترە، مە ژبیرە ل سالا 1991 كۆچا ئێك ملیۆنی چ پەیام گەهاندنە جیهانێ، دەما ئێك ملیۆن مرۆڤی رەت كر ژێرە حوكمەكێ بژین ئازادی تێدا خەون بیت، وان ل جهێ مانێ، مرن هەلبژارت، هەر بۆ وێ چەندێ ژی وێ پەیامێ جیهان ئینایە دەنگ و حوكمەتا دیكتاتۆری یا ئیراقێ خستە بەر سێرەیا زلهێزان و هەتا رۆخاندنێ، ب بەردەوامی نینۆكێن وان دەقرچاندن و لغاڤ كربوون.
جیهانێ نوكە بتنێ قەستا وان نەتەوان ب بها دگریت كو خودانێ ئێك بڕیارێ ئێكگرتینە، ئەو ئێكدەنگییە دێ بیتە ئەگەرێ پەرەپێدانا ئابووری و سەقامگیرییا زێدەتر ل وان دەڤەران یێن كو كورد و پێكهاتەیێن دی تێدا دژین، هەر تاكەكێ كوردستانێ، چ د وەلاتی بیت یان د تاراوگەهێ، نوینەرێ ڤی ویستێ گشتی دێ بیت و بەردەوامبوونا خەبات و خۆڕاگرییا ڤی گەلی، گرۆڤەیە ل سەر پابەندبوونا وان ب ئێكەتی و ئێكگرتنا خەلك و ئاخا خۆ.
ئەڤ كۆمكرنە د دیرۆكا سیاسی و جڤاكی یا كورد دا كارەكێ ئەستەم بوویە و هەموو گاڤان ژی گلەییا نفشێن بۆری ئەو چەند بوویە كو كورد پەرتەوازەییێ پشتا وی شكاندیە، لەوما داگیركەران زەفەر ژێ بریە.

ئێك ملیۆن دەنگ بلا بۆ هەمییان ببیتە بانگەوازا سەردەمەكێ نوو د مێژوویا هەڤچەرخ دا، بلا كار بۆ وێ چەندێ بكەین كو (ئێك ملیۆن كورد ئێكدەنگە) بتنێ درووشم نەبیت، بەلكو راستییەكا حاشاهەلنەگر بیت بۆ بەرهنگاربوونا داگیركەری، هەتا كۆ گەلێ كوردستانێ پاشەرۆژەكا گەشتر بۆ خۆ مسۆگەر بكەت.

دلۆڤان ئاكرەیی

پارتی دیموكراتی كوردستان ل سالا ١٩٤٦ێ، ل ژێر ڕێنمایی و دیتنا نشتیمانپەروەرانە یا بارزانیێ نەمر هاتیە دامەزراندن، د وی دەم و وەختی دا خەلكێ كوردستانێ د ژێر ستەم و بێهیڤیەكا گراندا دژیا، لێ پەیاما پارتی، پەیاما هیڤی، ئازادی و ئێكگرتنا خەلكی بوو.
پارتی ژ ڕۆژێن دەستپێكێ یێن خەباتێ باوەری ب وێ چەندێ هەبوویە كو سیاسەت بێ خزمەتكرنا خەلكی چ ڕامانەكا خوە نینە، د چەندین سالێن بۆریدا، پارتی دیموكراتی كوردستان ب شێوەیەكێ بەردەوام بەرپرسیاریا خوە د پاراستنا ماف و ناسنامەیا نشتیمانی دا بجهـ ئینایە.
د هەمی قۆناغێن خەباتێ دا، پارتی ب تێكۆشینا خوە و ب پشتەڤانیا خەلكێ دلسۆز، ئەو دەستوورێ بەردەوامیا خەبات و خزمەتگوزاریێ پاراستیە.
پارتی دیموكراتی كوردستان د دەما حوكمرانیا خوە دا ل هەرێما كوردستانێ، شیایە بڕیارێن سیاسی بۆ خزمەتگوزاریێن ڕاستەقینە بگوهۆڕیت.
ژ ڕوویێ ژیانا ڕۆژانە، پارتی شیایە سیستەمێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ لسەر بنەمایێن ئاسایش، ژینگە، ساخلەمی، پەروەردە و ئابووریێ ئاڤا بكەت، د ماوەیێ دو دەهیێن بۆری دا، پارتی دیموكراتی كوردستان دەست ب بجەئینانا پرۆژەیێن مەزن كریە، ژ وان:
پرۆژەیێن ئاڤەدانی و ژینگەهێ: بۆ پێشخستن و پاراستنا ژینگەها كوردستانێ.
بلندكرنا ئاستێ پەروەردە و زانستێ: بۆ نشتیمانەكێ ئازاد و پێشكەفتی.
پەیوەندیدان د ناڤبەرا حوكمەت و خەلكی دا: بۆ دروستكرنا سیاسەتەكا پێشكەفتی.
پەرەپێدانا كار و بازرگانیێ: بۆ پاشەرۆژەكا ب هێز وەكو پێشخستنا هەمی كەرتێن ژیانێ.
پارتی دیموكراتی كوردستان خزمەتكرنێ وەك وێ بەرپرسیاریێ دبینیت یا كو ژ بنەمایێ باوەریا خەلكی دهێت، نەك بتنێ وەك پرۆگرامەكێ سیاسی.
كارێ پاشەرۆژێ یێ پارتی ژی دێ خزمەت و پێشكەفتن ب دلسۆزیەكا زێدەتر و پلانەكا هووربینتربیت.
پارتی دیموكراتی كوردستان دزانیت پاشەرۆژا هەرێما كوردستانێ پێدڤی ب پلانەكا درست، دلسۆز و نشتیمانپەروەرانە هەیە، پلانا پاشەرۆژێ یا پارتی ژ سێ گاڤێن سەرەكی پێكدهێت وەكو پەرەپێدانا ژیانا خەلكی ب ئارامی و ئابووریەكا سەقامگیر و ب بەرهەمئینانا كاری، پەیوەندیدانا د ناڤبەرا پارێزگەهان دا و نیشادانا كوردستانێ وەك دەڤەرەكا هەڤسەنگ و پەرەپێدان.
جودا ل وێ كار بوو نویكرنا سیستەمێ حوكمەتێ ل سەر بنەمایێ خزمەتگوزاریێن نوی دكەت وەكو كارگێریا تەكنۆلۆژیا نوی، ڕۆهنكرنا پرۆسەیا كارێ حوكمەتێ و نێزیككرنا خزمەتگوزاریێ ب وەلاتیان.
گاڤان ژی بۆ پشتەڤانیەكا بهێز ژ ئێكدەستیا نشتیمانی و ئاشتیا ناڤخۆیی دهاڤێژیت و پارتی دیموكراتی كوردستان باوەری ب ئێكگرتنا هەمی گاڤێن نشتیمانی هەیە، چونكی بتنێ ب ئێكدەستیێ ژیان و پاشەرۆژا كوردستانێ بهێزتر دبیت.
پارتی دیموكراتی كوردستان ب شێوەیەكێ بەردەوام نیشان ددەت كو دلسۆزیا بۆ خەلكی بتنێ درووشم نینە، بەلكی ڕێبازا ژیان و خزمەتكرنێ یە، چونكو پارتی د ددیروكێ دا ب خەبات و خزمەت ڕۆژ بۆ ڕۆژێ مەزن بوویە، نوكە ژی ب پشتەڤانیا خەلكی خزمەتێ دكەت و د پاشەرۆژێ دا ژی ب دلسۆزی ڤە گاڤ و خەبات و بەرخۆدانێ دكەت بۆ دروستكرنا كوردستانەكا سەربخۆ و پێشكەفتی و خۆڕاگر.
رامانا پارتی دیموكراتی كوردستان واتە دلسۆزی بۆ خەلكی، خزمەتكرنا نشتیمانی و پێشكەفتن بەر ب پاشەرۆژەكا گەش.