ئحسان ئامێدى
بارزانیێ نه‌مر ئه‌و رابه‌ر و سه‌ركرده‌ بوو، یى روودان چێكرین و چارچووڤه‌ داناین و ئامانج ده‌ستنیشانكرى و مرۆڤ پێگه‌هاندین و هانداین كو خه‌باتێ بكه‌ن ژبوونا رزگاركرنا وه‌لاتى و ئازادكرنا ملله‌تى. هه‌ر ئه‌وبوو هیڤى زێندى كرین و پارتى چێكرى و شۆره‌ش به‌پاكرین و سه‌ركه‌فتن تۆماركرین و ملله‌ت سه‌رفرازكرى.
ل دووڤ فه‌رمۆده‌یا بارزانیێ نه‌مر: هیچ شۆره‌شه‌ك بێى پارته‌كا رێخستى سه‌رناكه‌ڤیت، و ل سه‌ر راسپاردا وى سه‌ركردێ نه‌ته‌وه‌یى ل 16 ته‌باخا سالا 1946 ێ چه‌ند رێخستن و كه‌سانێن سیاسیێن كوردستانا عیراقێ ل گه‌ل نایردێ بارزانى نه‌مر ل به‌غدا ل مالا كوردپه‌روه‌ره‌كى كۆمبوون و بریاردا پارتى دیمۆكراتى كورد دامه‌زرینن وه‌كو پێدڤیه‌كا مێژوویى بۆ خه‌باتا رزگاریخوازا كوردستانێ و هه‌ر ل وێ كۆنگرێ هه‌یكه‌لێ سه‌ركردایه‌تیێ دانا و بارزانیێ نه‌مر وه‌كو سه‌رۆكێ پارتى هه‌لبژارت و هندى یێ ل ژیانێ بۆ هه‌ر ب هه‌لبژارتن بارزانى ماڤه‌ سه‌رۆكێ پارتى.
پارتى هه‌ر ژ دامه‌زراندنا خوه‌ ب دیدا بارزانیێ نه‌مر ناسناما خوه‌ ئاشكرا كر كو پارته‌كا نه‌ته‌وه‌یا نشتیمانیا دیمۆكراتیا كوردستانیه‌، یا هه‌مى خه‌لكێ كوردستانێ یه‌ ب جوداهیێن خوه‌ یێن ئاینى و نه‌ته‌وایه‌تى و چینایه‌تى ڤه‌، ڤێ چه‌ندێ خوه‌ د ناڤێ وێ دا دیت كو پارتى دیمۆكراتى كورد بوویه‌، پاشى ل كۆنگرێ سێ ل سالا 1953 ناڤێ كوردستانێ ل جهێ كورد دانا، و بوو پارتى دیمۆكراتى كوردستان ـ عیراق، ب مه‌به‌ستا رۆنتر ده‌ربرینێ ژ هه‌بوونا خوه‌یا نه‌ته‌وه‌یى و نشتیمانى و دیمۆكراتى و جه‌ماوه‌رى بكه‌ت و ڤێ هه‌بوونێ هه‌ر ل به‌راهیێ خوه‌ د ئامانج و درووشمێ وێ دا دیت كو دیمۆكراتى بۆ عیراقێ و ئۆتونۆمى بۆ كوردستانێ بوو، و ب ڤى ناسنامێ پارتى كه‌فته‌ د قادا خه‌بات و به‌رخودانێ دا و بوو نوونه‌را راسته‌قینه‌یا گه‌لێ كوردستانا عیراقێ و ب ناڤێ وى خه‌بات دكر و ب ناڤى وى سه‌ره‌ده‌رى دكر و سه‌ركه‌فتن و شكه‌ستن پارتى یێن ملله‌تى بوون.
ژ به‌ركو بارزانیێ نه‌مر سه‌ركرده‌یێ نه‌ته‌وه‌یى بوو و سه‌ركێشیا چه‌ندین شۆره‌شێن رزگاریخوازێن كوردستانێ بوو، له‌وا به‌رنیاستر بوو ژ پارتى و هێزێن سیاسیێن كوردستانێ، و ملله‌تێ كورد و پارتى ب وى هاتنه‌ نیاسین.
پارتى دیمۆكراتى كوردستان ب درێژاهیا 73 سالان و ب به‌ستنا 13 كۆنگره‌یان و ب په‌رپاكرنا سێ شۆره‌ش و سه‌رهلدانان، زێده‌بارى شه‌رێن رزگاركرنا عیراقێ و روخاندنا دكتاتۆریه‌تێ و سه‌پاندانا قانوونێ و شه‌رعیه‌تێ و پاراستنا هه‌رێما كوردستانێ ژ داگیركرنێ و زێده‌گاڤیان و مایتێكرنان، مه‌زنترین كاروانێن شه‌هید و گۆریان دان، و ب وێ خه‌بات و قوربانیدانێ هه‌رێما كوردستانێ بوویه‌ قه‌واره‌كێ سیاسیێ فیدرالیێ ده‌ستووریێ دانپێداى.
هێزا پارتى ب هێز و باوه‌ریا دامه‌زرێنه‌ر و سه‌رۆكێ وێ بارزانیێ نه‌مر بوویه‌، كو خودان دیتنه‌كا رۆن و ئاشكرا بوویه‌، بۆ دۆزا ره‌وایا كوردستانێ و ئیراده‌كا ب هێز هه‌بوویه‌ كو رژدیێ و داكۆكیى ل مافێن ملله‌تى بكه‌ت و به‌رده‌وامیێ بده‌ته‌ رێبازێن خه‌بات و به‌رخودانێ هه‌تا بده‌ستڤه‌ئینانا مافێن ره‌وایێن ملله‌تى، هه‌روه‌كو فه‌رمووى (ئامانجا من ئازادى و سه‌ربه‌خۆیا كوردستانا عیراقێ یه‌ و پاشى ئازادیا وان كوردانه‌ یێن بن ده‌ستێ بیانیان و دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا كوردى یه‌).
بارزانیێ نه‌مر خودان سه‌ربۆره‌كا خه‌بات و تێكۆشینێ بوویه‌ ل شۆره‌شا بارزان یا ئێكێ و یا بارزان یا د وێ و كۆمارا كوردستان و كاروانێ مێژوویێ چوون بۆ ئێكه‌تیا سۆڤیه‌تى زێده‌بارى میراتگرێ ریبَازا كوردپه‌روه‌ریێ و دادپه‌روه‌ریا شێخ عبدولسه‌لام بارزانى و شێخ ئه‌حمه‌دێ بارزانى بوو، كو ڤان هه‌میان سه‌ربۆره‌كا به‌رفره‌ها سیاسى و له‌شكرى و جڤاكى و دووربینى بۆ چێكر و ب باوه‌رى ڤه‌ فه‌رموویه‌ (سروشتێ كوردان وه‌كو سروشتێ عه‌رد و وه‌لاتى یه‌، ئه‌وى چیایێن مه‌زن و بانى و ده‌شت و دۆلێن كویر تێدا هه‌ین، و كورد پێدڤى ب سه‌ركرده‌كى نه‌ شاره‌زاى ڤان ئاسته‌نگ و زه‌حمه‌ت و نالینێن كوردان بیت و سه‌ركرده‌ دڤێت وه‌كو رێیێن كوردستانێ بیت ب ئه‌ڤرازى و نشیڤى و چه‌ب و زڤرینان ڤه‌) و ب راستى بارزانى ئه‌و شاره‌زایێ بلیمه‌ت بوو، له‌وا سه‌ركرده‌كێ سه‌ركه‌فتى بوو.
و سه‌باره‌ت ب رژدى و داكۆكى و به‌رده‌وامیا وى ل سه‌ر خه‌باتێ پێناڤى مافێن ملله‌تى فه‌رموویه‌ (ئه‌ز سه‌رێ خوه‌ ل به‌رامبه‌ر دوژمنێن گه‌لێ كورد ناچه‌مینم و ئه‌ز ناهێلم وه‌لاتێ من ببیته‌ كیڤه‌چه‌رى دوژمن و داگیركه‌ران لێ بگه‌رن).
بارزانیێ نه‌مر پشتى ململانه‌كا درێژ ل گه‌ل دوژمن و هه‌ڤركێن خوه‌، وه‌كو سه‌ركرده‌كێ بێ هه‌ڤرك شیا ب سه‌ركه‌فتیانه‌ سه‌ركردایه‌تیا پارتى بكه‌ت و شۆره‌شا ئه‌یلۆلا نشتیمانى ل 11/9/1961 به‌رپابكه‌ت و پرۆسا سیاسى و دیپلۆماسى و له‌شكرى و دانوستاندنان ب باشى برێڤه‌ببه‌ت و ب ئه‌نجام بگه‌هینیت و حوكمه‌تا عیراقێ نه‌چاركه‌ت رێكه‌فتنا مێژوویا 11 ئادارا سالا 1970 مۆركه‌ت و دانپێدانێ ب مافێن ئۆتونۆمى بۆ كوردستانێ بده‌ت. و د ڤى بیاڤى دا فه‌رموویه‌ (ده‌مێ ملله‌ت پشته‌ڤانێ مه‌بیت دوژمن نه‌شێت مه‌ بشكێنیت خوه‌ هه‌كه‌ چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نیا وان هزار جاران ژ یا مه‌ پتر بیت).
پشتى مالئاڤاهیا بارزانبێ نه‌مر ل 1/3/1979 به‌رپسیارى و میراتێ وى یێ هزرى و سیاسى و نشتیمانى و له‌شكرى و دیپلۆماسى و جڤاكى ب ئه‌مانه‌ت هاته‌ ڤه‌گوهاستن بۆ سه‌رۆك مسعود بارزانى و جه‌نابێ وى ژى وه‌كو میراتگر و پێشمه‌رگێ وێ رێبازێ ب هه‌مى شیان و دلسۆزى و وێره‌كى درێژى دا وێ رێبازێ هه‌تا گه‌هاندیه‌ ڤێ قووناغا هه‌رێما كوردستانێ یا دستوورى و دانپێداى و سه‌قامگیر.
پارتى ل سه‌ر ده‌مێ دووماهیهاتنا جه‌نگێ جیهانیێ د وێ و گه‌شه‌بوونا كۆمبه‌ستا سۆسیالزمى هاته‌ دامه‌زراندن، لێ رێبازا وێ یا نه‌ته‌وه‌یى و نشتیمانى و دیمۆكراتى خوه‌ باشتر د پرۆگرامێ وێ و سیاسه‌تا سه‌رۆكێ وێ بارزانیێ نه‌مر نیشا ددا وه‌كو فه‌رمۆى (گه‌لێ كورد د خۆزه‌یا خوه‌دا لایه‌نگیریا دیمۆكراتیه‌تێ و رێزگرتنا قانوونێ دكه‌ت)، سه‌ره‌راى هه‌ولدانا هنده‌ك سه‌ركردێن وێ یێن داخبار ب هزروبیرێن سۆسیالزمى كو دڤیا ئاراسته‌یا پارتى یا هزرى به‌ر ب وێ تیۆرێ ڤه‌ ببه‌ن و هنده‌ك به‌ندێن تایبه‌ت ب وێ تیۆرێ ڤه‌ بكه‌نه‌ د پرۆگرامێ وێ دا گۆره‌ى گورانكاریێن بارودۆخى!، لێ پارتى هه‌ر ما پارتیا نه‌ته‌وه‌یى و نشتیمانى و دیمۆكراتى یا گه‌لێ كوردستانێ یا كو بارزانى ڤیاى، هه‌ر وه‌كو بارزانیێ نه‌مر فه‌رمۆى (ئه‌ز شیوعى نینم و ئه‌ز دكتاتۆر نینم و من باوه‌ریا ب دیمۆكراتیه‌تێ هه‌ى و من دڤێت ملله‌تێ من ب ئاشتیێ و ئازادیێ بژیت و ل هیڤیا وێ رۆژێ مه‌ كو ببینم ئالا كوردستانێ ل سه‌ر هه‌ر گوپیتكه‌كا چیایێن كوردستانێ ل عیراقێ و ئیرانێ و سووریایێ و تركیایێ بهژیێت).
ناكۆكى ل سه‌ر تیۆرا هزریا یا پارتى یا به‌رده‌وام بوو ب شێوازێن ژێكجودا هه‌تا ب ئێكجارى ل كۆنگرێ ده‌هێ ل سالا 1989 ێ ئێكلا بووى، و د پرۆگرامێ په‌سه‌ندكریێ كۆنگرێ ده‌هێ دا ب رۆن و ئاشكرا، خوه‌ نیشا دا كو پارتى، پارته‌كا دیمۆكراتیا نه‌ته‌وه‌یا نشتیمانى یه‌ باوه‌رى ب مافێ مرۆڤى و دادیا جڤاكى و ئازادیا تاكى و مافێ چاره‌نڤیسێ گه‌لێ كوردستانێ هه‌یه‌…هتد” و سه‌رۆك بارزانى ب رۆنى گۆت (كێشا مه‌ كێشا ملله‌ته‌كێ بنده‌سته‌ یێ دهێته‌ ژناڤبرن نه‌ كێشا چینه‌كێ یه‌ یان تۆێژه‌كێ یه‌ و ب ڤى ره‌نگى دێ باشتر شیێن خزمه‌تا گه‌لێ كوردستانێ كه‌ین).
سه‌باره‌ت ململانێ ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ د ناڤ پارتى دا هه‌ر ل كۆنگرێ سیێ ل سالا 1953 دیاربوو كو باله‌كێ د سه‌ركردایه‌تیێ دا هه‌ى دڤێت ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ ل سه‌ر پارتى بسه‌پینیت ب دووركرنا ئێكه‌مین سكرتێرێ پارتى و ل سالا 1956 ێ هه‌وله‌كا نه‌سه‌ركه‌فتیانه‌ دا كو ده‌ستهه‌لاتا سه‌رۆكێ پارتى كێم بكه‌ت ده‌مێ نوونه‌رێ خوه‌ ب رێیا كۆنگرێ جیهانیێ لاوان هنارتیه‌ مۆسكۆ داكو ڤى بابه‌تى ل گه‌ل بارزانیێ به‌حس بكه‌ت، لێ نوونه‌ر به‌روڤاژى ب كه‌یفپێهاتن ب كه‌ساتیا بارزانى زڤرى ڤه‌!.
پشتى ڤه‌گه‌ریانا بارزانیێ نه‌مر ژ ئێكه‌تیا سۆڤیه‌تیا به‌رێ، بارزانى ده‌ستپێكر نافمالیا كوردستانێ ئێكبێخیت و هه‌ڤگرتنه‌كا باش پێكبینیت، جاره‌كا دى هه‌مى سه‌ركردایه‌تیا پارتى كۆمكرنه‌ڤه‌ و د ماوێ دو سالان دا دو كۆنگره‌ به‌ستن، لێ وه‌كو دیار بالێ پیلانگیر یێ به‌رده‌وام بوو ل سه‌ر هه‌ولێن خوه‌ بۆ سه‌پاندنا ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ و دووركرنا هنده‌ك ژ هه‌ڤركێن خوه‌ كو كه‌سانێن به‌رنیاسێن سه‌ركردایه‌تیا پارتى بوون، و ل به‌رپابوونا شۆره‌شا ئه‌یلۆلێ كارێ ڤى ره‌وتێ پیلانگیر به‌رده‌وامبوو هه‌تا وێ راده‌ى خوه‌ وه‌كو باله‌ك د ناڤ پارتى دا، خوه‌ ئاشكراكرى و نیازا خوه‌ دیاركرى و د گه‌ره‌وا وێ دا دوبه‌ره‌كیا 1964 لێكه‌فت و دژى شۆره‌ش ل كودستانا عیراقێ چێبوو و گه‌هشته‌ وێ راده‌ى دژى شۆره‌ش ل سالا 1966 به‌ر ب حوكمه‌تا عیراقێ چوون و چه‌كێ دژمنى دژى شۆره‌شێ بكارئینان.
ل كاره‌ساتا ئادارا 1975، بالێ دژى شۆره‌شێ خوه‌ هه‌لێخست وه‌كو رێخستنه‌كا كوردستانى دژى پارتى و ژێكڤه‌بوونه‌كا دیتر ژى كه‌فته‌ د ناڤ سه‌ركردایه‌تیا پارتى دا، هه‌ر ل وى ده‌مى لدووڤ ئامۆژگاریێن بارزانیێ نه‌مر و ب هه‌ول و هیمه‌تا جه‌نابێ سه‌رۆك مسعود بارزانى و ئدریسێ جانه‌مه‌رك جاره‌كا دى پارتى خوه‌ نووكره‌ڤه‌ ل بن ناڤێ سه‌ركردایه‌تیا كاتیا پارتى دیمۆكراتى كوردستان و رێبازا بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ و به‌رنامێ نوویێ پارتى دیمۆكراتى كوردستان راگه‌هاند و داكۆكر ل سه‌ر درێژه‌دانا خه‌باتێ ل ژێر درووشمێ دیمۆكراتى بۆ عیراقێ و ئۆتونۆمیێ راسته‌قینه‌ بۆ كوردستانێ.
ل 26 گولانا 1976 پارتى شۆره‌شا گولانا نشتیمانیا پێشكه‌فتنخواز به‌رپاكر و درێژى دا خه‌باتا خوه‌ یا سیاسى و چه‌كدارى، د وى بارودۆخى دا چه‌ند گرۆپێن دى یێن سیاسى و چه‌كدارى ل كوردستانا عیراقێ په‌یدابوون و شه‌ره‌كێ ناڤخوه‌یێ خویناوى به‌رپاكر پێناڤى سه‌پاندن و به‌رفره‌هكرنا ده‌ستهه‌لاتێن خوه‌، د هه‌مان ده‌م دا ململانێ ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ ل ناڤ پارتى دا سه‌رهلدا ڤه‌ هه‌تا ل كۆنگرێ نه‌هى 1979 سه‌رۆك مسعود بارزانى ئه‌ڤ ململانێ یه‌ ئێكلاكرى، ئێدى پارتى كه‌فته‌ سه‌ر رێبازا خوه‌ یا سروشتى یا نه‌ته‌وه‌یى و نشتیمانى و دیمۆكراتى بێى هه‌ڤركیا ناڤخوه‌یى و سه‌قامگیریا كارگێرى و رێخستنى د ناڤ دا جێگیربوو، لێ هه‌ڤركیێ ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ ل كوردستانێ درێژى پێدا د ناڤبه‌را هێزێن سیاسیێن كوردستانێ.
رۆنى و زه‌لالیا ئارمانجێ و هێز و ئیرادا بارزانیێ نه‌مر و سه‌رۆك بارزانى وه‌كر كو پارتى هه‌رده‌م یا سه‌رفراز بیت د مه‌یدانا خه‌بات و ململانێ دا و هه‌مى ده‌ستكه‌فتیێن گه‌لێ كوردستانێ ل سه‌ر ده‌ستێ پارتى و سه‌رۆك بارزانى ب ده‌ستڤه‌هاتینه‌.
ل سه‌ر ده‌ستێ پارتى هشیاریا نه‌ته‌وه‌یى چیبوو و شۆره‌شا سه‌رتاسه‌رى كوردستانا عیراقێ به‌رپابوو و ئۆتونۆمى بۆ كوردستانێ بجههات و فیدرالیه‌ت بۆ ژیوار و دكتاتۆریه‌ت رۆخیا و عیراقا دیمۆكراتیا فیدرالیا دستوورى دامه‌زرا و هه‌رێما كوردستانێ بوو قه‌واره‌كێ سیاسیێ نه‌ته‌وه‌یێ دستووریێ دانپێداى.
سه‌ربۆرا پارتى یا شۆره‌شگیرى و یا حوكمرانى یا سه‌ركه‌فتى بوویه‌ و هه‌رده‌م پارتى خوه‌ ب خوه‌گۆریكه‌ر و خزمه‌تكارا ملله‌تى زانیه‌، هه‌روه‌كو بارزانیێ نه‌مر فه‌رمۆى (شانازیه‌ بۆ مرۆڤى، مرۆڤ خزمه‌تكارێ ملله‌تێ خوه‌ بیت)، له‌وا ل هه‌ر جهێ پارتى لێ بالا ده‌ست ئیداره‌كا باش دكر و ئاسایش و ئارامى و خوه‌شگۆزه‌رانى لێ دابین دكر و خزمه‌تكرنه‌كا زێده‌تر پێشكێش دكر.
سه‌ربۆرا سه‌ركه‌فتیا حوكمرانیا هه‌رێما كوردستانێ بۆ رێبازا پارتى و بارزانى و سه‌رۆك بارزانى و نێچیرڤان بارزانى و مه‌سرۆر بارزانى و په‌یره‌وێن وێ رێبازێ دزڤریته‌ ڤه‌ و دهێته‌ چاڤه‌رێكرن ل قووناغا بهێت ب حیكمه‌ت و هیمه‌تا جه‌نابێ سه‌رۆك و رابه‌رێ كوردستانێ مسعود بارزانى و ب سیاسه‌ت و دیپلۆماسیه‌تا سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ به‌رێز نێچیرڤان بارزانى و ب پلان و به‌رنامێ هۆستایێ ئاسایشێ به‌رێز مه‌سرور بارزانى سه‌رۆكێ ئه‌نجوومه‌نا وه‌زیران هه‌رێما كوردستانێ ره‌وشه‌كا باشتر و گه‌شه‌بوونه‌كا دیتر بخوه‌ڤه‌ ببینیت و ئاسایش و ئارامى و خوه‌شگۆزه‌رانى جێگیر بیت و سه‌روه‌ریه‌كا دیتر ل سه‌ر مێژوویا پر سه‌روه‌ریا رێبازا پیرۆزا پارتى و بارزانى زێده‌ ببیت.
بارزانى و پارتى ب درێژاهیا خه‌باتا خوه‌ پیشه‌نگ بووینه‌ ب ئینانا هزرێن پێشكه‌فتى و ره‌وشه‌نبیریا نوى و راگه‌هاندنا مۆدیرن و شارستانیه‌تا هه‌ڤچه‌رخ، و سوود ل سه‌ربورێن جیهانى یێن سه‌ركه‌فتى دیتینه‌ بۆ هندێ ل هه‌رێما كوردستانێ ژى كارپێبكه‌ن.
بارزانى و پارتى خه‌لك فێركرینه‌ پارتى چیه‌، و پێشمه‌رگایه‌تى چیه‌، و خه‌بات چیه‌، و خۆگۆریكرن چیه‌، و دیمۆكراتیه‌ت چیه‌، و كوردستان چیه‌، و مافێ مرۆڤى چیه‌، و مافێ چاره‌نڤیس چیه‌، و ئۆتونۆمى چیه‌، و فیدرالیه‌ت چیه‌، پێكڤه‌ژیان چیه‌، و لێبۆرین چیه‌، و كارێ به‌ره‌یى چیه‌، و ریفراندۆم چیه‌ و سه‌رخوه‌بوون چیه‌، و دادیا جڤاكى چیه‌، رۆژنامه‌ و كۆڤار و ئێزگه‌ و تلفزیۆن چنه‌ و ب سه‌دان زاراڤێن دى ئیناینه‌ د فه‌رهه‌نگا سیاسیا كوردستانێ دا و كارپێكرینه‌، و ئاسته‌كێ باشێ هزرى و ره‌وشه‌نبیرى و سیاسى ل كوردستانێ چێكرینه‌.
بارزانى و پارتى كوردستانێ ب جیهانێ داناسین و ب بارزانى و پارتى كوردستانێ جیهان ناسكر.
بارزانى و پارتى ناسنامه‌ و كه‌ساتیا كوردستانى چێكر و ب هێزكر و سه‌رفرازكر. له‌وان شانازیه‌ بۆ هه‌ر كورده‌كى ئه‌ندامێ پارتى بیت و ل سه‌ر رێبازا بارزانى بیت و شانازیێ ب پارتبوونا خوه‌ بكه‌ت.
هونه‌رێ سه‌ركه‌فتن و به‌رده‌وامیا پارتى ڤه‌دگه‌ریت بۆ هێز و ئیراده‌ و دووربینى و رژدى و دلسۆزى و وێره‌كى و به‌رده‌وامیا دامه‌زرێنه‌ر و سه‌رۆكێ پارتى بارزانیێ نه‌مر و درێژه‌پێده‌رێ وێ رێبازێ سه‌رۆك مسعود بارزانى.
بیره‌وه‌ریێن پارتى بیره‌وه‌ریێن بارزانى نه‌، پارتى و بارزانى قه‌واره‌ك و گیانه‌كن، دا ل بیره‌وه‌ریا حه‌فتێ و سێ سالیا خه‌بات و به‌رخودانا پارتى و ژ دایكبوونا سه‌رۆك بارزانى، ب شانازى و سه‌رفرازى ڤه‌ بێژین ئه‌م پارتینه‌ و پێشمه‌رگه‌یێن بارزانى نه‌ و ب دله‌ك خۆش و ب نیازه‌ك پاك و زه‌لال پیرۆزباهیێ ل سه‌رۆك بارزانى و جێگرێ وى و سه‌ركردایه‌تیا پارتى و هه‌ڤالێن خوه‌یێن پارتى و گه‌لێ كوردستانێ بكه‌ین و بێژین پێكڤه‌ به‌ر ب كوردستانه‌كا ئازاد و گه‌له‌كێ سه‌رفراز.
نه‌مرى و سه‌روه‌رى بۆ گیانێ پاكێ شه‌هیدێن پارتى و كوردستانێ و سه‌روه‌رێ وان بارزانیێ نه‌مر و ئدریسێ جانه‌مه‌رگ.

باوه‌رنامێن نه‌ته‌وه‌یێن ئێكگرتى جێگیردكه‌ت كو نابیت مرۆڤ ژ مافێن خوه‌ یێن بنه‌كى بێ به‌هر بیت و په‌سه‌ندا مافێ چاره‌نڤیسێ هه‌مى گه‌لان و ئازادیا دیاركرنا ناڤه‌ندا خوه‌ یا سیاسى دكه‌ت.
لێ ماف دهێن ستاندن و ناهێنه‌دان، هێز فاكته‌رێ سه‌ره‌كیێ سه‌ركه‌فتنێ یه‌، هێز پێدڤیه‌ هه‌بیت دا بشێت مافێن خوه‌ ب ده‌ستڤه‌بینیت و سه‌ربۆرا سیاسیا گه‌لێ كوردستانێ خۆیا كریه‌ كو هه‌رده‌مێ ب هێزكه‌فتى دژمن و داگیركه‌را گفتوگو و دانوستاندنێن كرین و دانپێدان ب مافێن كورستانێ یا ئینایى و هه‌رده‌مێ لاواز بووى یێن پاشگه‌زبووین ل وان رێكه‌فتن و سۆز و په‌یمانان و درێژى یا دایه‌ سیاسه‌تا سه‌ركوتكرن و ویرانكرنێ.
پشتى دابه‌شكرن و لێكڤه‌كرنا د وێ یا كوردستانێ ژ ئه‌نجامێ ریكه‌فتنێن سایكس ـ بیكو، و سان ـ ریمۆ، و سیڤه‌ر، و لۆزان، ئه‌و پارچا كوردستانى یا ل ژێر ده‌ستهه‌لاتا ده‌وله‌تا ئوسمانلى بوو سێ پارچه‌ و هه‌ر پارچه‌ك ب ده‌وله‌ته‌كا نوو چێكرى ڤه‌ هاته‌ گرێدان (داگیركرن) توركیا و عیراق و سووریا، ئێدى بزاڤا سیاسیا كوردستانێ ژى ژیكڤه‌بوو و هه‌ر بزاڤه‌كێ تایبه‌تمه‌ندیا پارچا وێ ده‌وله‌تێ وه‌رگرت یا كو پێڤه‌ هاتیه‌ گریدان.
د مێژوویا بزاڤا رزگارخوازیا كوردستانێ ل باشۆرێ كوردستانێ هه‌ر ژ دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا عیراقێ هه‌تا نوكه‌ گه‌له‌ك ئیستگه‌هێن گرنگ و گورانكاریێن جۆرى په‌یدابووینه‌، ژ به‌ركو ئه‌ڤ پارچا كوردستانێ ب خورتى و بێى حه‌زكرنا خه‌لكێ وێ ب ده‌وله‌تا عیراقێ ڤه‌ هاته‌ گرێدان، له‌وا خه‌بات و به‌رخودان به‌رده‌وام بوون پێناڤى سه‌رخوبوونا كوردستانێ.
ل ئه‌نجامێ خه‌بات و شۆره‌شێن شێخ مه‌حموودێ حه‌فید، حوكمه‌تا به‌ریتانیا دانوستاندن ل گه‌ل شێخى كرن و دانپێدان ب مافێن كوردان كرن، پاشى كۆمه‌لا نه‌ته‌وه‌ین هه‌ڤگرتى ل سالا 1925ێ لژنه‌ك دروستكر بۆ دووڤچوونا ره‌وشا كوردان ل ویلایه‌تا مووسل و لژنێ د راپۆرتا خوه‌دا دانپێدان ب وێ كو راستیا بارێ ئاكنجیا ل ویلایه‌تا مووسل به‌ر ب دانپێدانێ ب دامه‌زراندنا ده‌وله‌ته‌كا كوردى یا سه‌ربه‌خوه‌ دبه‌ت، چونكى كورد 5/8 خه‌لكێ مووسل پێكدئینن، لێ كۆمه‌لا نه‌ته‌وه‌یان ئه‌و پێ به‌س بۆ كو كوردان مافێ پشكداریێ د رێڤه‌به‌ریێ و دادوه‌ریێ و ده‌زگه‌هێن زمانى دا هه‌بیت.
ده‌مێ عیراق ل 3/10/1932ێ ل كۆمه‌لا نه‌ته‌وه‌یان وه‌رگرتى ئه‌ڤ وه‌رگرتنه‌ یا مه‌رجدار بوو ب رێزگرتنا عیراقێ ب مافێن مرۆڤى و ره‌وشه‌نبیرى و كارگێرى یێن كوردان ل لیوایا مووسل. و ل ئه‌نجامێ بزاڤ و شۆره‌شێن بارزان ل سالێن 1932 و 1943 و 1945 حوكمدارێن عیراقى چه‌ندین جاران دانوستاندن ل گه‌ل سه‌ركردایه‌تیا شۆره‌شێ كرن و دانپێدان ب مافێن ئیدارى و ره‌وشه‌نبیریێن كوردان كرن، تاكو رژێما شۆره‌شا 14ى تیرمه‌ها 1958 شه‌راكه‌تا كوردان و عه‌ربان د عیراقێ دا قه‌بوولكرى و ئه‌و ماف د دستوورێ عیراقێ دا جێگیركرى.
ژ به‌ر پاشگه‌زبوونا حوكمه‌تا عیراقێ بجهئینانا ناڤه‌رۆكا دستوورى و باوه‌رنامێن نێڤده‌وله‌تى و سۆزێن خوه‌ ل به‌رامبه‌ر كوردان ل 11/9/1961 شۆره‌شا ئه‌یلۆلا مه‌زن سه‌رهلدا وچه‌ندین گه‌رێن دانوستاندنا د ناڤبه‌را حوكمه‌تا عیراقێ و سه‌ركردایه‌تیا شۆره‌شێ هاتنه‌ كرن ل سالێن 1963 و 1966ێ و ل دووماهیێ ریكه‌فتناما 11ى ئادارا 1970ێ هاته‌ مۆركرن كو حوكمه‌تا عیراقێ دان ب مافێن نه‌ته‌وه‌یێن كوردان دا. و ل ئه‌نجامێ شۆره‌شا گولانا نشتیمانى به‌ره‌یێ كوردستانى و سه‌رهه‌لدانا 1991ێ لێ كه‌فت، و ل ئه‌نجامێ كۆچره‌وا ملیۆنى بریارا 688 یا جڤاتا ئاسایشا نیڤده‌وله‌تى لێ ده‌ركه‌فت و هه‌رێما كوردستانێ هاته‌ پیكئینان و ژ ئه‌نجامێ بزاڤا پیكئینانا هه‌رێما كوردستانێ هه‌لبژارتنێن گشتى و دامه‌زراوێن حوكمرانیێ و فیدرالزم هاتنه‌ بجهئینان و ل ئه‌نجامێ بزاڤ و خه‌باتا هه‌رێما كوردستانێ رژێما دكتاتورى هاته‌ روخاندن و عیراقا دیمۆكراتیا دستوورى هاته‌ پێكئینان و ژ ئه‌نجامێ كار و چالاكیێن هه‌رێما كوردستانێ گه‌شه‌دانا سیاسى و ئابوورى و ره‌وشه‌نبیرى و جڤاكى ب به‌رهه‌مهات و ژ ئه‌نجامێ خۆراگرى و به‌رگریا هێزێن پێشمه‌رگه‌یێ كوردستانێ ده‌وله‌تا ئیسلامیا داعش ژ ناڤچوو و ده‌ڤه‌رێن داگیركریێن كوردستانێ هاتنه‌ رزگاركرن، نها ژى ل ئه‌نجامێ پێكه‌یێ ب هێزێ هه‌رێما كوردستانێ ژ لایێ سیاسى و له‌شكرى و ئابوورى و دیبلوماسى ڤه‌ ده‌رفه‌تا ده‌ربرینا رایا گشتى بۆ چاره‌نووسێ خه‌لكێ كوردستانێ هاته‌ پێش و پرۆسا ریفراندۆمێ ل 25/9/2017 هاته‌ ئه‌نجامدان و چاڤه‌رێینه‌ به‌رهه‌مێ وێ پروسێ ژى ببینین.!!
هه‌مى ئه‌و قووناغێن نافلێئیناى به‌رهه‌مێ خه‌بات و قوربانیدان بوون، ره‌نج و زه‌حمه‌ت و قوربانیدان و شه‌هیدبوون و ژ ده‌ستدانا عه‌ردى و ده‌ربه‌ده‌ركرن تێدا هه‌بوون، كاره‌سات و وێرانكارى ب سه‌ردا دهاتن، سه‌ركه‌فتن و شكه‌ستن ژى هه‌بوون، لێ ئه‌نجام گرنگه‌، هه‌ر جاره‌كێ ده‌ستكه‌فتیه‌كێ باشتر ب ده‌ستكه‌فتیه‌، ژ مافێن ره‌وشه‌نبیرى و ئیدارى بو نه‌ ناوه‌ندیى پاشى بۆ ئوتونومى تاكو گه‌هشتینه‌ قوناغا پێكئینانا هه‌رێما كوردستانێ یا فیدرالیا دستوورى و به‌ر ب سه‌رخوه‌بوونێ.
نها هه‌رێما كوردستانێ یێ ل قوناغه‌كا گرنگا ژیانا خوه‌ یا سیاسى، فیدرالزم ده‌ربازكر و چاڤه‌رێ یه‌ سه‌رخوبوون بجه بهێت و چ پێنه‌ڤێت ئه‌ڤه‌ دێ بجههێت! به‌لێ كه‌نگى و چاوا!؟ ئه‌ڤه‌ وى ده‌مى هه‌كو هه‌مى لایه‌نێن سیاسى و سه‌ركردایه‌تیا هه‌رێمێ خوه‌ پێگیر دكه‌ن ب ئه‌نجامێ ریفراندۆمێ و ب ئێك هه‌لویست سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل هه‌مى لایه‌نێن ململانێ بكه‌ن، و كاربكه‌ن بۆ دابینكرنا توخمێن هێزێ د هه‌مى بیاڤان و ئاستان دا وان شیانان بكاربینن بۆ گه‌هشتن ب ئارمانجا ملله‌تى یا كو ب ریفراندۆمێ بریار ل سه‌ر داى. هه‌وه‌كو ئه‌ڤ ئارمانجه‌ ژى وه‌كو هه‌مى قوناغێن دى یێن بده‌ستڤه‌ئینانا ئارمانجان یا بێ قوربانیدان نابیت. ریفراندۆم مافه‌كێ سروشتى و ره‌وایێ خه‌لكێ كوردستانێ یه‌ و دگونجیت ل گه‌ل یاسایێن ئاینى و مرۆڤایه‌تى و پرانسیبێن نه‌ته‌وه‌یێن هه‌ڤگرتى، له‌وان ژى هه‌رێما كوردستانێ ئه‌ڤ پرۆسا دیمۆكراتى ئه‌نجامدا و ملله‌تى بریارا خوه‌ دا، ب به‌لێ بۆ سه‌ربخوه‌یێ و دۆست و دوژمن پێ ئاگه‌داربوون كو ڤى ملله‌تى دڤێت ب ئاشتیانه‌ ب سه‌ربه‌خوه‌یێ شاد ببیت.
لێ ژیوارێ سیاسى و جیۆپۆلیتیكیێ ڤێ ده‌ڤه‌رێ هه‌میشه‌ سیاسه‌تا شه‌ڕى و دژمنكاریێ د سه‌پینیت له‌وان خوه‌ به‌رهه‌ڤكرن بۆ ریبریبوونێ و دابینكرنا توخمێن هیزێ ژ لایێ سیاسى و له‌شكرى و ئابوورى و دیبلۆماسى ڤه‌ ل ئاستى ریبریبوونێ زۆرا پێدڤیه‌ بۆ بده‌ستڤه‌ئینانا سه‌ركه‌فتنێ.
ل قوناغێن شكه‌ستنێن بزاڤێن به‌رێ نوویبوونه‌ڤه‌ ب شیوازه‌ك باشتر و بهێزتر هۆكارێ سه‌ركه‌فتن و ده‌ستكه‌فتیا بوویه‌ و ئه‌ڤه‌ بێى قوربانیدان نه‌بوونه‌، له‌وان یا سروشتیه‌ بۆ گه‌هشتن ب ئه‌نجامێ ریفراندۆمێ ئه‌م قوربانێن زێده‌تر بده‌ین، خۆشبه‌ختانه‌ ئه‌ڤرۆكه‌ توخمێن هێزێ و شیانێن ریبریبوونێ ل هه‌رێما كوردستانێ ل ئاسته‌ك باشن و ئیراده‌ك ب هێز هه‌یه‌ هه‌رێم ب سه‌ركه‌فتن ژ ڤێ ته‌نگاڤیێ ده‌رباز ببیت.
دهێته‌ پێشبینیكرن كو شه‌ڕ و ئالۆزیێن مه‌زنتر ب شیوازێن جۆراوجۆر ل ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤین سه‌رهه‌لده‌ن، و ئه‌ڤان روودانان دێ كاتێكرنه‌كا راسته‌وخوه‌ ل سه‌رده‌ستودارێ عیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ هه‌بیت و ئه‌ڤه‌ دێ بنه‌ هانده‌ر بۆ رێخستنا نافمالیا كوردستانێ، چونكى مه‌ترسى ل سه‌ر هه‌بوونا نه‌ته‌وه‌یى و ناسناما ملله‌تى و بارێ ژیانا هه‌میان هه‌یه‌، و تنێ هه‌ڤگرتن و رێخستنا نافمالیا كوردستانێ كو هۆكارێ سه‌ره‌كیێ دابینكرنا توخمێن هێزێ نه‌ دێ هه‌رێما كوردستانێ ب هه‌مى پێكهاتێن خوه‌ڤه‌ پاریزیت. دوبه‌ره‌كى و خۆفرۆشى و داگیركرنا هه‌رێمێ و شه‌ر و كوشتن و ده‌ربه‌ده‌رى و قه‌یرانێن ئابوورى و سیاسى و له‌شكرى ب زیانا هه‌مى لایه‌نان ته‌واو بوو، له‌وان ژ هه‌مى لایه‌نان دهێته‌ خواستن هه‌ست ب به‌رپسیاریا خوه‌یا مێژوویى بكه‌ن، و به‌ر ب چاره‌سه‌ریێن بنره‌تى بچن و هه‌ڤدو قه‌بوولكه‌ن وه‌كو برا و شریك و هه‌ڤچاره‌نڤیس، ببن ئێك و هه‌ڤبگرن بۆ پرسێن چاره‌نڤیساز و ب ئێك به‌ره‌ بچنه‌ گڤتوگۆیان دا بهێز بكه‌ڤن و سه‌ربكه‌ڤن، بێگومان خه‌باتا ریفراندۆمێ دى یا به‌رده‌وام بیت تا ب ئه‌نجام دگه‌هیت، چونكى ده‌ربرینه‌ ژ ئیرادا ملله‌تى و سه‌ركه‌فتن هه‌ر بۆ ئیرادا گه‌لێ كوردستانێ یه‌.

ژ به‌ركو هه‌رێما كوردستانێ خودان دۆزه‌ك ره‌وایه‌ و ئیراده‌ك ب هێز هه‌یه‌ و سه‌رۆكه‌ك هشیار و زانا و بسپۆر و وێره‌ك هه‌یه‌ و شیانێن سیاسی و له‌شكری و ئابووری و دبلۆماسیێن باش هه‌نه‌، هه‌رێما كوردستانێ قه‌واره‌ك سیاسی دستووری دانپێدایه‌ له‌وان ب چ ره‌نگان نابیت هێرشێن له‌شكری بهێنه‌ سه‌ر. هه‌روه‌سا هێزا پێشمه‌رگه‌ی شیانێن رویبریبوونێ یێن باش هه‌نه‌ زێده‌باری هه‌بوونا تێركرنا خوه‌یی ژ لایێ ئاڤێ و خوارنێ سوته‌مه‌نیێ و كاره‌بێ كو ئه‌ڤه‌ پێدڤیێن گرنگن و هه‌رێمێ تێرا خوه‌ پتر هه‌نه‌ تایبه‌تی ئاڤ و گه‌نم و فێقی و سوته‌مه‌نی كو هه‌می ده‌وله‌تێن ده‌وروبه‌ران پێدڤی پێ هه‌یه‌، له‌وان ل وێ باوه‌رێ مه‌ گه‌ف و گوشار و ئابلوقێن وان باندۆره‌كا خراب دروست ناكه‌ن و جڤاكێ نێڤده‌وله‌تی دێ ناڤبژیێ كه‌ت و دێ دانوستاندن و گفتوگۆ ده‌ستپێكه‌ن و چاره‌سه‌ریێن گونجاێ هێنه‌ دیتن. ریفراندۆم مافه‌كێ ئاسایی و یاسایی و سیاسیێ هه‌ر تاكه‌كی و ملله‌ته‌كی یه‌ و نه‌ یا ره‌وا و د جهێ خوه‌دا بوو ئه‌ڤ هه‌لایه‌ و دژاتیه‌ بۆ كری، ئه‌ڤه‌ تنێ ده‌ربرینا ره‌ئیێ بۆ نه‌ بریار بوو، هه‌می جیهان ب داگیركه‌ر و دژمن ڤه‌ دزانن كو كوردستانێ سه‌رخوه‌بوون دڤێت و هه‌رێما كوردستانێ قه‌واره‌ك سیاسی ب وی ره‌نگی یه‌ ئه‌ڤرۆ نه‌ سباهێ دێ ب وێ ئارمانجێ را گه‌هیت، ژ به‌ر هندێ ژی یا باشتر بۆ هه‌میان دیالۆگه‌ و دووركه‌فتنه‌ ژ توندره‌ویێ و توخم په‌رستێ و دانپێدانه‌ ب مافێن سروشتی و ره‌وا یێی هه‌می پێكهاتێن جڤاكی ل ده‌ڤه‌ری داكو ئاشتی و سه‌قامگیری جێگیر ببیت. خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ ب ئاهه‌نگ و گوڤه‌ند و سه‌ما ده‌ربرینه‌كا ئاشتیانه‌ بۆ مافه‌كێ ره‌وا و ئاسایی كر ژ به‌ر هندێ ناهێته‌ قه‌بوولكرن ب گه‌ف و هه‌ره‌شا سه‌ره‌ده‌ری ل گه‌ل بهێته‌ كرن، دڤێت لۆژیكێ ئه‌قلی و حیكمێ بكاربینن و شاشیێن د دیرۆكێ راستڤه‌كه‌ن و مافان بۆ خودانان بزڤرینن، پشتراستم سه‌ره‌رای گه‌فوگورا ئه‌ڤ ره‌وشه‌ دێ ئارام بیت و كێشه‌ دێ چاره‌سه‌ر بن..

دۆزا كوردستانێ ل گه‌ل هه‌بوونا كوردستانێ هه‌یه‌ و هه‌رده‌م خودانێن ڤی وه‌لاتی بزاڤ و چالاكیێن خوه‌ كرینه‌ دا كو رزگاربیت و سه‌روه‌ریا خوه‌ ڤه‌گه‌رینیت، لێ داگیركه‌ر و دوژمنان ئه‌و ده‌لیڤه‌ بۆ نه‌دهێلا و ب فاكته‌رێن هێزێ سه‌ركوتكرن! و چ جاران كاودانێن ناڤخوه‌یێ و یێن ده‌ره‌كێ پێكڤه‌ دگونجای نه‌بوون بۆ سه‌ركه‌فتنا ئیرادا خه‌لكێ كوردستانێ كو خوه‌ ب شۆره‌ش و سه‌رهلدانان نیشا ددا، لێ ئه‌ڤرۆكه‌ پتر ژ هه‌ر سه‌ده‌مه‌كی كاودانه‌كێ ناڤخوه‌یی و یێ بابه‌تیێ گونجای هه‌یه‌ بۆ بدستڤه‌ئینا ئارمانجێن نه‌ته‌وه‌ یێن خه‌لكێ كوردستانێ، ب رێیا ریفراندۆمێ ژبه‌ركو ئه‌ڤه‌ مافه‌كێ ره‌وایێ گه‌لێ كوردستانێ یه‌ و ب رێیه‌كا ئاشتیانه‌ ده‌ربرین ژێ دهێته‌كرن و دگونجیت ل گه‌ل باوه‌رنامه‌ و یاسایێن نێڤده‌وله‌تی زێده‌باری هندێ كو ئه‌ڤه‌ خواسته‌كا ته‌ڤایى یه‌، دوژمن و داگیركه‌ر ژی نوكه‌ بخوه‌ڤه‌ دشه‌پلینه‌ و شیانێن جاران نه‌ماینه‌ روی ب روی گه‌لێ كوردستانێ ببن، ئیراق یا هه‌لوه‌شیایه‌ و سووریا یا ژبه‌ر ئێكچووی، توركیا و ئیرانێ هند كێشه‌ و گرفت ل گه‌ل هه‌ڤسنوور و جڤاكێ نێڤده‌وله‌تی هه‌نه‌ نه‌شێن به‌رۆكه‌كێ دی یێ ململانێ ل خوه‌ ڤه‌كه‌ن، بۆ كوردستانێ ده‌رفه‌ته‌ك زێرینه‌ بریارا خوه‌ یا چاره‌نڤیسی بده‌ن و ب رێیێن ئاشتیانه‌ بریارا خوه‌ بجهبینن، ئه‌و ژی ب پشكداریكرنێ د ریفراندۆمێ دا و ب ده‌نگێ ئه‌رێ بۆ سه‌رخوه‌بوونێ ده‌نگ بده‌ن. راسته‌ ل كوردستانێ كۆمه‌كا كێشه‌ و ئارێشێن سیاسی و ئابووری هه‌نه‌ و ژ هێزێن سیاسی و ده‌ستهه‌لاتدار دهێته‌ خواستن، هه‌ر زوى چاره‌سه‌ر بكه‌ت، لێ ئه‌ڤه‌ نابیت ببته‌ رێگر ئه‌ڤ ده‌رفه‌ته‌ نه‌هێته‌ خواستن بۆ دامه‌زرامدنا ده‌وله‌تا سه‌ربخوه‌یا كوردستانێ، نه‌مازه‌ ئه‌ڤ كێشه‌ و گرفته‌ هه‌ر په‌یدادبن و ب هه‌بوونا ده‌وله‌تێ دا چاره‌سه‌ر دبن، ئه‌ڤجا یا باشتر ئه‌وه‌ ئارێشه‌ و ناكۆكیێن ناڤخوه‌یی ڤه‌ده‌ن ره‌خه‌كی و ب هه‌ڤرا كاربكه‌ن بۆ سه‌رخوه‌بوونێ و بلا گازیا چاكسازیان و خۆشكرنا ره‌وشا ژیانا خه‌لكی هه‌را بلندبیت، چونكی ده‌وله‌ت هه‌ر بۆ ئازادیێ و ئاسایشێ و خۆشگوزه‌رانیا ملله‌تی یه‌، ده‌وله‌تبوونا كوردستانێ پرسه‌ك كه‌ڤنه‌ ب سه‌دان ساله‌ ملله‌ت قوربانیان بۆ دده‌ت و نوكه‌ ده‌رفه‌ت هاتیه‌ و كاودان دهاریكارن ئه‌ڤ ئارمانجه‌ بجهبهێت ب رێیا گشتپرسیێ، هه‌رده‌مێ ئیرادا ملله‌تی سه‌ركه‌فت دێ جڤاكێ نێڤده‌وله‌تی رێزێ لێگرت و سه‌ره‌ده‌ریه‌كا ئه‌رینی د گه‌ل دا كه‌ت و دانپێدان پێهێته‌كرن و دێ ئاشتی و سه‌قامگیری ل ده‌ڤه‌رێ چێبت و كێشه‌ و گرفتێن ناڤخوه‌ی ژی دێ چاره‌سه‌ربن.

دیرۆكا سیاسیا كۆمه‌لێن مرۆڤان وێ نیشا دده‌ت كو سه‌ركه‌فتن بۆ یێ ب هێز و وێره‌ك بوویه‌ و ماف هاتینه‌ ستاندن و نه‌ هاتینه‌دان، پتریا جاران هه‌بوونا سه‌ركرده‌یێ وێره‌ك هۆكارێ دروستكرنا وێ هێزێ بوویه‌ یێ كو شیایى هۆكارێن هێزێ په‌یدا بكه‌ت و سه‌ركه‌فتنێ بده‌ستڤه‌ بینیت و گوهۆرینا رێره‌وا بزاڤا مرۆڤان بكه‌ت، و هه‌مى ئه‌ڤ هه‌بوونه‌ سه‌ر ده‌ستێ كه‌سانێن لێهاتوو چیبووینه‌ و به‌رپه‌رێن دیرۆكێ ل سه‌ر ناڤێن وان تۆمار بووینه‌.
هه‌ر ژ دروستبوونا قه‌وارێن جڤاكى و سیاسى كوردان ململانا خوه‌ كریه‌ ل دژى هه‌مى دژمن و داگیركه‌ران داكو ب مافێن خوه‌ یێن سروشتى شاد ببن و ببنه‌ خودان قه‌وارێ خوه‌، لێ مخابن كوردستانى نه‌شیان ببنه‌ هیزه‌ك كارا كو بشێن وى قه‌واره‌ى بۆ خوه‌ چێكه‌ن یێ كو هه‌مى وه‌لاتێ بخوه‌ڤه‌ بگریت، لێ شیان قه‌وارێن بچووك ل ناوچیێن ژێكجودا بخوه‌ڤه‌ دروستكه‌ن.
هه‌ر ژ كه‌ڤندا كوردان گازنده‌ ژ بابوباپیران كریه‌ كو وان تشته‌ك وه‌سا نه‌كر كو كورد ببن ده‌وله‌ت هه‌ر هه‌مان گازنده‌ ژ دژمنان ژى دكرن كو ئه‌وان ژى ده‌لیڤه‌ نه‌ دایه‌ كوردان كو سه‌ربخوه‌ ببن و پتریا جاران گازنده‌ ئه‌و بوو كو كورد هه‌ڤگرتى نه‌بووینه‌ له‌وان نه‌شیان ببنه‌ هێزه‌ك كارا كو بشێت قه‌واره‌كى بۆ خوه‌ چێكه‌ن!.
ل دیرۆكا هه‌ڤچه‌رخا كوردستانێ ژى سه‌ربۆرا به‌رێ چه‌ندباره‌ بووڤه‌،كورد هه‌ڤگرتى نینن ناكۆكن و هه‌ڤدژن و دژمن ژى ناهێلیت ب ئاسایترین ماف شادببن، هه‌ر تایبه‌تمه‌ندیه‌كا نه‌ته‌وه‌یى تا جلوبه‌رگ و ئاخفتنا كوردى لێ هاته‌ قه‌دغه‌كرن.
داگیركه‌رێن كوردستانێ دژمنێن سه‌ره‌كى یێن كوردستانێ نه‌، وان كوردستان داگیركر و دابه‌شكر و لێكڤه‌كر، ملله‌تێ كورد ته‌په‌سه‌ركر و چه‌وساند و تیرۆركر و سیاسه‌تا به‌هژاندن و ژناڤبرنا نڤشێ كوردستانى دژ بكارئینان، لێ كورد و كوردستان ب ڤى شێوێ هه‌یى هه‌بوونا خوه‌ پاراست و به‌رخودان كر.
بزاڤا سیاسیا گه‌لێ كوردستانێ ب ناڤێ رێخستنێن سیاسى بزاڤ و خه‌بات و شۆره‌ش و سه‌رهه‌لدان پێناڤى ماف و ئارمانجێن ملله‌تى كرن، لێ داگیركه‌ران ب ئاسن و ئاگرى و ژه‌هر و كیمیایێ سه‌ره‌ده‌رى دگه‌لداكرن و ژناڤبرن.
كوردان هه‌ر داخوازه‌كا نه‌ته‌وه‌بى كربیت ژ داخوازێن مافێن ره‌وشه‌نبیرى و ئیدارى و نه‌ناڤه‌ندیى و ئوتونومى و فیدرالزمێ، داگیركه‌ر هه‌ر دژبوون و گونه‌هباردكرن ب بزاڤێن جوداخوازیى و ب هۆڤانه‌ سه‌ركوتكرن و ئه‌ڤه‌ ره‌وشا كوردان بوویه‌ ب درێژاهیا دیرۆكێ.
ل سه‌رهلدانا بهارا سالا 1991ێ ل باشۆرێ كوردستانێ جاره‌كا دى كوردستان كه‌فته‌ به‌ر هه‌مان شیوازێ ژناڤبرنێ له‌وان ب جاره‌كێ خه‌لكێ باشۆرێ كوردستانێ مال و وارێن خوه‌ بجههێلان و كۆچا ملیۆنى كر و به‌ر ب چاره‌نڤیسه‌كێ نه‌دیار چوون و كاره‌ساته‌كا دى یا مرۆڤى ژێ چێبوو ئێدى جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى د هه‌وارێ هات و بریارا جڤاتا ته‌ناهیا نێڤده‌وله‌تى ژماره‌ 688 ل 5/4/1991ێ ده‌رئینا ئێدى هه‌رێما كوردستانێ هاته‌ پێكئینان و بریارا فیدرالزمێ هاته‌ راگه‌هاندن و هه‌ر ئه‌ڤ قه‌وارێ فیدرالى ژى هاته‌ره‌دكرن ژ لایێ داگیركه‌ران ڤه‌ و دژایه‌تیا وێ هاته‌كرن.
سه‌ربۆرا هه‌ریما كوردستانێ پشتى رۆخاندنا رژێما دكتاتۆرى و ئاڤاكرنا عیراقا نوو ل سالا 2003 دیاركر كو نه‌شێن حوكمه‌ته‌ك پیكهاتى و هه‌ڤپشك و هه‌ڤسه‌نگ پیكبینن و جاره‌كا دى عیراق كه‌فته‌ ژێر گه‌فێن بهێزبوونا ده‌ستهه‌لاتا عه‌ره‌بى ل به‌غدا و ئه‌و باوه‌رى هه‌بوو هه‌رده‌مێ حوكمه‌ته‌ك ناڤه‌ندى ب هێز ل به‌غدا دروست بیت جاره‌كا دى دێ ده‌ستهه‌لاتدار ل به‌غدا سیاسه‌تێن دژایه‌تیكرنا مافێن كوردستانێ په‌یره‌وكه‌ن، له‌وان ژی پێنگاڤ پێنگاڤ گڤاشتنێن حوكمه‌تا به‌غدا ل سه‌ر هه‌ریما كوردستانێ پتر لێ هاتن تا گه‌هشتیه‌ برینا بودجێ هه‌رێمێ و گه‌فێن بكارئینا هێزا له‌شكرى، ئه‌ڤجا ژی سه‌رهه‌لدانا ریكخراوا داعش و دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا ئیسلامى و هیرشێن وێ بۆ داگیركرنا كوردستانێ، بێى كو حوكمه‌تا عیراقى رۆله‌كى ببینیت بۆ پاراستنا هه‌رێما كوردستانێ.
ژ سه‌رهلدانا داعش تا نوكه‌ هه‌ریما كوردستانێ وه‌كو وه‌لاته‌ك سه‌ربه‌خوه‌ سه‌ره‌ده‌رى ل گه‌ل بارودۆخێ نوو چێبووى كر و شیا بارودۆخه‌كێ سیاسى و له‌شكرى و دیبلۆماسى یێ باش پێكبینیت بۆ به‌سینكگرتن و ژناڤبرنا ده‌وله‌تا ئیسلامى، نها ژی كو بارودۆخ ل رۆژهه‌لاتا ناڤین هه‌میێ ئالۆزه‌ و به‌ر ب شه‌رێن مه‌زنتر دچیت زه‌مینه‌ یا هاریكاره‌ هه‌رێما كوردستانێ وه‌كو وه‌لاته‌ك سه‌ربه‌خوه‌ خوه‌ رابگه‌هینیت و خوه‌ دووربێخیت ژ شه‌ر و ململانا تایفه‌گه‌رى و هه‌رێمایه‌تى و نێڤده‌وله‌تى.
سه‌یره‌ داگیركه‌رێن كوردستانێ هه‌مى دژى رێكه‌فتنا سایكس پیكۆ نه‌ هه‌روه‌كو كوردستان ژى دژ ژبه‌ركو ل گۆره‌یى وێ ریكه‌فتنێ ئه‌ڤ وه‌لاته‌ هاتینه‌ دابه‌شكرن!، لێ هه‌رده‌مێ به‌حسێ نه‌خشه‌كیشانه‌كا نوو یا جوگرافیا ده‌ڤه‌رێ دهێته‌ كرن و كوردستان ژی تێدا ده‌وله‌ت بیت داگیركه‌ران هه‌مان هه‌لویست دژ هه‌یه‌، ئه‌ڤه‌ عه‌قلیه‌ت و سیاسه‌تا ده‌ستهه‌لاتدارێن وه‌لاتێن ده‌ڤه‌رێ یه‌ و ناهێت چاڤه‌رێكرن ئه‌و بشێن هه‌لۆیسته‌ك باش نیشا بده‌ن، لێ ئه‌ڤرۆ هۆكارێن هێزى ل ده‌ف كوردان هه‌نه‌، (هێز، ده‌ستهه‌لات ره‌وایى سه‌ركرده‌ك وێره‌ك)، ئه‌ڤه‌ تێرا هندێ هه‌یه‌ هه‌رێما كوردستانێ به‌ر ب سه‌ربخوه‌یێ ڤه‌ بچیت و بده‌ستڤه‌ بینیت.
پرۆسا ریفراندۆمێ ژی ژبۆ سه‌ربه‌خوه‌یێ مافه‌كێ ره‌وایێ خه‌لكێ كوردستانێ یه‌ و دگونجیت ل گه‌ل باوه‌رنامه‌ و سۆزێن نیڤده‌وله‌تى، له‌وان ژی دهیته‌ خواستن هه‌مى خه‌لكێ كوردستانێ ب دامه‌زراوێن خوه‌یێن سیاسى و جڤاكى و كارگیرى و ره‌وشه‌نبیرى هه‌ماهه‌نگیه‌كا باش بكه‌ن بۆ سه‌رێخستنا ڤێ پرۆسێ و ل وى ده‌مى دى جڤاكێ نیڤده‌وله‌تى ژی رێزێ ل ئیرادا گه‌لێ كوردستانێ گریت و دێ دانپێدانێ پێكه‌ت و ده‌وله‌تێن هه‌رێمایه‌تى ژی دێ ژیوارێ نوو قه‌بیلكه‌ن و سه‌ره‌ده‌ریێ ل گه‌ل كه‌ن هه‌روه‌كو نها دكه‌ن.
رژدى و داكۆكیا كوردستانێ ل سه‌ر مافێن خوه‌ یێن سروشتى و گرێدانا وى ب دۆزا وێ یا ره‌وا ڤه‌ گه‌هاندیه‌ قووناغێن بلند و به‌ر ب گۆپیتكا سه‌ركه‌فتنێ دبه‌ت و ل نێزیك به‌رهه‌مێ وێ قوربانیدانێ دێ بده‌ستڤه‌هێت.
بلا عیراق بۆ عیراقیا بیت و كوردستان بۆ كوردستانیا بیت و ئه‌ڤه‌ ژێكڤه‌بوونه‌كا سروشتیه‌ یا لیكدانه‌كا نه‌سروشتى یا پێكئینانا ده‌وله‌ته‌كا چێكرى ب خورتى، ب ڤێ چه‌ندێ هه‌ر پیكهاته‌ك د وه‌لاتێ خوه‌ دا ئازاد و سه‌ربه‌ست بیت.
مخابن نها ل هه‌ریما كوردستانێ هنده‌ك لایه‌نێن سیاسى و ره‌وشه‌نبیرى هه‌مان مه‌ترسى و گه‌فێن داگیركه‌ر دبێژن دوباره‌دكه‌ن هه‌روه‌كو بووینه‌ ده‌هۆل قوتێن داگیركه‌را و ئه‌ڤه‌ ناگۆنجیت ل گه‌ل بهایێن نه‌ته‌وه‌یى و سیاسى و جڤاكیێن كوردستانێ!.
گشتپرسى بۆ مافێ چاره‌نڤیسێ هه‌رێما كوردستانێ ئارمانجا گه‌لێ كوردستانێ یه‌ و ده‌لیڤه‌كا زێرینه‌ دڤێت هه‌مى لایه‌ن ب هه‌مى شیانێن خوه‌ دگه‌لدا بن و خو بخودان بزانن دا سه‌ركه‌فتن یا ب هیز بیت و هه‌مى تێدا هه‌ڤپشك بن.
بهیڤیمه‌ پرۆسا ریفراندومێ ل 25\9\2017 ب سه‌ركه‌فتیانه‌ بریڤه‌بچیت و سه‌ركه‌فتنه‌كا مه‌زن تۆماربكه‌ت و هه‌ریما كوردستانێ ببیت ده‌وله‌ته‌ك سه‌ربخوه‌.

هەر ژ دەمێ کوردان هەست ب چەوساندنێ و تەپەسەرکرنێ و داگیرکرنێ کرى هەستا نەتەوایەتى ل دەف پەیدا بوویە و خەون ب ئازادیێ و سەرخوبوونێ ڤە دیتیە و بزاڤ و خەبات ژ بۆ وێ ئارمانجێ کریە، شۆرەش و سەرهلدانێن کوردان پێناڤى سەربەخوویێ ژ مێژووەرە دەست پێ کریە و د گەلەک قووناغان دا کوردستان نێزیکى وێ ئارمانجێ بوویە و ل هندەک جاران بۆ ماوەیەکى ژى هندەک دەڤەر هاتینە رزگارکرن و ئالایێ سەربەخویێ لێ بلندکریە، بەلێ ل دووماهیێ کەفتیە بەر هیرَشێن دوژمنان و ب هەڤکاریا هندەک لایەنێن ناڤخۆیى ئەو قەوارێن خۆمالى ژناڤبرینە!. ل ڤى سەردەمى گوپیتکا خەباتا کوردایەتیێ ب سەرهلدانا پیرۆزا سالا 1991ێ ب ئەنجام گەهشت کو پتریا باشوورێ کوردستانێ رزگار کر و هەرێما کوردستانا فیدرالى دامەزراند و دامەزراوێن حوکمرانیا دیموکراتى لێ هەلبژارتن و دامەزراندن و هەولێر کرە پایتەخت و لێڤەگەر و هیڤى و ئومێد گەشبوون، کو باشوورێ کوردستانێ یا پێنگاڤا درانیت بەرەڤ سەرخوبوونێ، مخابن سەربۆرا هەریما کوردستانێ هەر زوو کەفتە بەر مەترسیا کودەتایەکا لەشکرى دەمێ لایەنەکێ سەرەکى یێ دەستهەلاتێ ل بهارا 1994ێ هەولداى تاکرەویێ ب سیستەمێ دەستهەلاتێ بکەت و ئێدى بۆ ئەگەرێ شەرەکێ ناڤخۆیێ خویناوى و دابەشکرنا باشوورێ کوردستانێ بۆ دو دەڤەرێن دەستهەلاتێ و ئیدارەکرنێ و ئەگەر پشتەڤانیا ئەمریکا و هەڤپەیمانا نەبا بۆ پاراستنا هەرێما کوردستانێ مەترسیێن داگیرکرنا هەریمێ ژلایێ دوژمنان ڤە د ئارا دا بوون، واتە پێناڤى بەرژەوەندێن بەرتەنگێن حزبى نێزیک بوو سەربۆرا هەرێما کوردستانێ هەمى ببیتە قوربانی. ل ژێر گڤاشتن و ناڤبژیکرنا ئەمریکا رێکەفتنا واشنتون ل سالا 1998ێ هاتە مۆرکرن و ل سالا 2003 رژێما دکتاتۆرى هاتە رۆخاندن و عیراقا دیموکراتیا فیدرالیا دەستوورى هاتە دامەزراندن ئێدى دەرفەتەکا دیتر بۆ پێشڤەبرنا هەرێمێ هاتە پێش، لێ مخابن سەرەراى کۆمەکا رێککەفتن و لێکتێگەهشتن و سۆز و پەیمانان تا نوکە سیمایێ دو ئیدارەیێ و دو دەستهەلاتداریێ هەرێ زالە ل باشوورێ کوردستانێ و ژیوارێ تەعەدودیا سیاسى وەکو بنەمایەکێ دیموکراتیەتێ نەبوو دیاردەکا ساخلەم بەلکو هەڤرکى ل سەر دەستهەلاتێ بۆ دژایەتیکرن ژبۆ ژناڤبرنا هەڤدو، زانا ژ کەڤندا گۆتیە ژبۆ دامەزراندنا دەولەتێ مللەت پێدڤى ب سەرکردەکێ ب هێز و هەڤگرتنا مللەتى یە و ئەڤرۆکە کو بارودوخ یێ گونجایە بۆ سەرخۆبوونێ پتریا ستوونێن ئاڤاکرنا دەولەتێ هەنە تنێ نەخۆشیا مێژوویا کوردا نەبیت کو ناکۆوکى و دوبەرەکیا هێزێن سیاسینە کو ئەڤرۆ ژى ب شێوەکێ مەترسیدار خوە نیشا ددەن، د وەختەکى دا کو شەر ل سەر دەمیە کا کى دى زووتر دەستکەفتیەکى ب دەست خوە ئێخیت لایەنێن هەڤرک وەکو ئەمریکا و رۆسیا، تورکیا و رۆسیا، هەروەسا تورکیا و ئیسرائیل و دەولەتێن دی یێ ناکۆکیێن خوە دەنە لایەکى و ئاشبوونێ پێک دئینن ژبۆ بدەستڤەئینانا بەرژەوەندێن وەلاتێن خوە، ژ نوو کوردستانى یێ خوە ژیکڤە دکەن و دوبەرەکیێ چێ دکەن و خوە دهاڤێژنە د کوشا ڤى دوژمنى و دوژمنێ هە ژ کەربێن هەڤدا و ژبیرا خوە دبەن کو دۆزەکا نەتەوەیى چاڤەرێى گۆتن و کریارا وانە، و د شەرەکێ چارەنووسى دانە دژى دەولەتا ئیسلامى و هەڤپەیمانێن وان و ئاسوویێن پشتى شەرێ داعشێ دتاڕینە و نیشانێن باش تێدا دیار نینن!، د ڤان ئالۆزى و شەرەنیخان دا سەرۆک بارزانى دەستپێشخەریەکا دى ژ بۆ ریکخستنا ناڤمالیا کوردستانێ پێشکێش کر و د پەیاما خوە دا بۆ کۆمڤەبوونا لایەنیێن سیاسى ل سەر پرسا ریفراندومێ و سەرخۆبوونێ و ڤەدەرکرنا کێشە و ناکۆکیێن ناڤخۆیى، ئەڤ پەیامە زۆرا گونجایە دگەل بارودوخێ ناڤخۆیى و دەرەکى بۆ سەرخۆبوونێ، و ئەڤە دەرفەتەکا زیرینە بۆ هەمى لایەنێن سیاسى کو دەمى ژخوە نەبەن و ب زووترین دەم کۆم ببن و بریارا چارەنڤیسى بدەن. یا سەیرە ئەم ببینین هەردو جەمسەرێن هەڤڕک ئەمریکا و رۆسیا ل سەر کۆما کێشەیان و ناکۆکیان و بەرژەەوەندان رێک بکەڤن و دو دەولەتێن هەڤدژ تورکیا و ئیسرائیل پێک بهێن و رێکەفتنا بکەن و سەرۆکێ تورکیا لێبورینێ ژ رۆسیا بخوازیت و پێک بهێن و رێک بکەڤن بۆ بەرژەوەندێن مللەتێن خوە و ئەڤان دەولەتان راستەوخۆ پەیوەندى ب شەرێ کوردستانێ و داعش و ئالۆزیێن دەولەتێن رۆژهەلاتا ناڤین ڤە هەیە، لێ سەرێن کوردان ژبیرا خوە دبەن کو هەولێر پایتەختە و لێڤەگەرە، ل جهێ سلاڤێ ل هەڤدو بکەن و لێبورینێ ژهەڤ بخوازن و پێکڤە برینن کا چ پێدڤیە بهێتەکرن بۆ بەرژەوەندا مللەتى ژنوو پەنایێ بۆ شوینگرێن دکتاتۆریەتێ و ئەنفالکرنێ و نانبرینێ ببەن داکو خوە وەکو هێزەکا کاریگەر بۆ رێگرتن ل پرۆژەیێن نەتەوەیى نیشا بدەن و ناکۆکى و دوبەرەکیا ناڤمالیا کوردستانێ خراپتر نیشا بدەن.
ئەڤ هەلسوکەوتێ سیاسى دێ باشوورێ کوردستانێ بەرەڤ کیڤە بەت!؟.. ژیکڤەبوون بەس نەبۆ شەرێ ناڤخۆیى دیفدا ئینا!،دو ئیدارەیى بەس نەبۆ نوکە بەرەف دو هەرێمیێ یە!، یا پێدڤیە ئەو لایەنێن پیلانێن دەرەکى بجه دئینن و هەوارا خوە دگەهینە بیانیا و سەرێ خوە بۆ دچەمینن و کەربوکین و رکاتیا میژوویى دژى هەڤسەنگەرێ خوەیێ کوردایەتیێ بکار دئینن بیرەکێ ل خوە بکەن و ب خوە دا بچنە ڤە و پرسیارەکێ ژخوە بکەن: ئەو درووشم و پروگرام و ئارمانجێن وان راگەهاندین و ل دووڤ وى ب هزاران قوربانى هاتینە دان ژ بۆ چ بوو؟، و کى بەرپرسیارە ژ وێ سەردابرنێ؟ سەر ڤێ چەندێ هەمیێ را هێشتا کوردستان ل نیڤا رێکێ یە و دەلیڤا ل خوە ڤەگەریانێ هەیە و پێدڤیە لایەنێن سیاسى پێکهاتنا ڤان دەولەتێن پر بەرژەوەندێن هەڤدژ ل بەرچاڤ دانن و مەترسیا پیلانێن دەرەکى دژى بەرژەوەندێن کوردستانێ ب گرنگى وەرگرن و ڤێ دەرفەتێ بکاربینن بۆ لێبۆرینێ و پێکهاتنێ و رێکەفتنێ و بەرەف سەخۆبوونێ درێژیێ بدەنە کار و خەباتا خوە.
هەولێر پایتەخت و لێڤەگەرا کوردستانێ یە و سەرۆک بارزانى ئەو سەرکردێ ب هێز و ب شیان و هشیارە و هەمى هیڤى ب وى ڤە دگرێداینە بۆ سەرخۆبوونێ و هەر ئەوە یێ شیای سەرکردایەتیا مەزنترین هەڤپەیمانیا جیهانى دژى داعش ل سەر عەردى بکەت و دۆزا کوردستانێ بگەهینیتە پایتەختێن جیهانا بریاربدەست و دەرگەهێ خوە بۆ دانوستاندنا ئاڤاکرنا کوردستانێ ڤەکرینە، لەوا وەکو ئەرکەکێ نەتەوەیى و نشتیمانیێ پیرۆز ژ هەمى لایەنێن سیاسى دهێتە خواستن ل بانگا پەیاما سەرۆک بارزانى بچن و ل مالا کوردستانێ دانوستاندنا بکەن و بریارا خوە یا چارەنڤیسى بدەن و تنێ ئەڤەیە رێیا راست و دروست.

ناڤونیشان دو زاراڤێن هه‌ڤدژن د ژیانا سیاسیا كوردستانێ دا هه‌بوونا خوه‌ نیشا دده‌ن. ئه‌نفالكرن مه‌زنترین كاره‌ساتا كوشتن و وێرانكرنا كوردستانێ بوویه‌ ب چه‌ندین قووناغێن مێژوویى دا ب سه‌ر كوردستانێ بجه ئیناینه‌ كو دووماهیترینا وان كاره‌ساتا شنگالێ ل ته‌باخا 2014ێ بوویه‌ و چاڤه‌رێ دهێته‌كرن ئه‌ڤ جۆره‌ كاره‌ساتێن تراژیدى یێن دیتر ژى ب سه‌رێ كوردستانێ بهێن بۆ هندێ كوردستان ب ئارمانجا خوه‌ یا نه‌ته‌وه‌یى را كو سه‌رخۆبوونه‌ نه‌گه‌هیت!.
سه‌رخۆبوون ئه‌و ئارمانجا هیڤیا هه‌ر كوردپه‌روه‌ره‌كى یه‌ كو ب درێژاهیا مێژوویا كوردستانێ خه‌بات و به‌رخودان بۆ كرى و ب باوه‌رێن ئه‌و ئارمانج دێ بجه هێت بۆ هندێ گه‌لێ كوردستانێ ئازاد بیت و ئێدى دووماهى ب كاره‌سات و مه‌رگه‌سات و ئه‌نفالكرنا كوردستانێ بهێت.
سه‌ربۆرا سیاسیا كوردستانێ و بزاڤا وێ یا رزگاریخواز یا هه‌ڤچه‌رخ وێ نیشا دده‌ت كو هه‌رده‌مێ ملله‌تێ كوردستانێ و هێزێن وێ یێن سیاسى هه‌ڤ بگرن سه‌ركه‌فتن مسوگه‌ره‌ و ده‌ستكه‌فتیێن مه‌زن هه‌نه‌ و به‌رۆڤاژى هه‌ر ده‌مێ ژیكڤه‌بوون و پرچه‌كرن هه‌بیت سته‌م و زۆرى و بن پێكرن و وێرانكرن ب ساناهیتر بجه دهێت!.
ل سه‌رده‌مێ قووناغا شۆره‌شا گولانێ ل سالا 1976ێ ژیواره‌كێ ته‌عه‌دودیا سیاسى یا نه‌رێنى چێ بوو و شه‌رێ چه‌كداریێ ناڤخۆیى د ناڤبه‌را هێزێن سیاسى دا سه‌ر هلدا و هه‌ر لایه‌نه‌كى دڤیا كونترۆلا پتریا ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ بكه‌ت و زیانێن مه‌زن گه‌هشتنه‌ هه‌مى لایه‌نان، ب تنێ دوژمنێ زۆردار مفا ژێ دیت!، ئه‌و ب خوه‌ ته‌عه‌دودیا سیاسیا ئه‌رێنى بنه‌مایه‌كێ دیموكراتیه‌تێ یه‌، له‌وا ملله‌ت چاڤه‌رێ بوو دووماهى ب وێ ململانا خویناوى بهێت و هه‌مى لایه‌نێن سیاسى یێن كوردستانى د به‌ره‌یه‌كى كوردستانى دا كۆمڤه‌ ببن و ل دووڤ به‌رنامه‌كی و باوه‌رنامه‌كا نه‌ته‌وه‌یى خه‌باتێ بكه‌ن، ئه‌و بوو وه‌كو پێدڤى بۆ خه‌باتا سیاسى یا وى سه‌رده‌مى چه‌ندین لێك تێگه‌هشتن و هه‌ڤپه‌یمانى و به‌ره‌یێن نشتیمانى د ناڤبه‌را لایه‌نێن سیاسى دا هاتنه‌ پێكئینان و ل سالا 1978ێ ئاشتبوونا نشتیمانى د ناڤبه‌را پارتى دیمۆكراتى كوردستان و ئیكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ دا هاته‌ پێكئینان و دووماهى ب شه‌رێ ناڤخۆیى ئینا و هیڤى و ئومێد بۆ گه‌لێ كوردستانێ و هێزێن وێ یێن سیاسى خۆرتبوون كو سه‌ركه‌فتن مسوگه‌ره‌.
ل سالا 1988ێ وه‌كو درێژه‌دان ب سیاسه‌تا وێرانكرنێ باشوورێ كوردستانێ كه‌فته‌ به‌ر لێمشته‌كا پرۆسێن ئه‌نفالێن ره‌ش و د گه‌ره‌وا وێ دا پتر ژ 4500 گوند و باژێرك و ده‌ڤه‌ر و ناوچێن كوردستانێ هاتنه‌ سۆتن و وێرانكرن و پتر ژ(180) هزار كه‌سان بوونه‌ قوربانى و ژیان ل پتریا گوند و ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ نه‌هێلا، د هه‌مان كاودانێن سه‌خت و دژوار دا هێزێن سیاسى هه‌ڤگرتن پێك ئینا و به‌ره‌یێ كوردستانى دامه‌زراند و هیڤى و ئومێد زیندى هێلان و خوه‌ به‌رهه‌ڤكرن بۆ قووناغا دى یا خه‌باتێ، ئه‌و بوو ل بهارا سالا 1991ێ گه‌لێ كوردستانێ ب سه‌ركردایه‌تیا به‌ره‌یێ كوردستانى سه‌رهلدانا پیرۆز ده‌ست پێ كر و د ماوه‌یه‌كێ كێم دا پتریا باشوورێ كوردستانێ رزگار كر و ئالا ئازادیێ بلند كر، هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌ڤ سه‌رهلدانه‌ كه‌فته‌ به‌ر لێمشته‌كا دى یا ئه‌نفالكرنێ، لێ ژبه‌ركو ملله‌تێ كورد بریارا خوه‌ دابوو ئێدى بن ده‌ستیێ قه‌بیل نه‌كه‌ت و ب هه‌ڤرا به‌ره‌ڤ چاره‌نڤیسه‌كێ نه‌دیار چوو كو ب ناڤێ كۆچا ملیۆنى هاته‌ ناسكرن و د ئه‌نجام دا مایتێكرنه‌كا نێڤده‌وله‌تى چێ بوو و بریارا 688 ل 5/4/1991ێ یا جڤاتا ئاسایشا نێڤده‌وله‌تى ده‌رئینا بۆ نه‌هیلانا سیاسه‌تا سه‌ركوتكرنێ و پێشێلكرنا مافێن مرۆڤى ل كوردستانێ و عیراقێ و د گه‌ره‌وا وێ دا ده‌ڤه‌را ئارام و هه‌رێما كوردستانێ هاته‌ دامه‌زراندن، ل 19/5/1992ێ بۆ یه‌كه‌مین جار خه‌لكێ كوردستانێ شاد بوو ب مه‌زنترین پرۆسا دیمۆكراتیكرنا هه‌رێما كوردستانێ ب هه‌لبژارتنا په‌رله‌مانێ كوردستانێ و سه‌ركردێ بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ، و ئه‌ڤێ پرۆسێ سه‌رنجا جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى بۆ هه‌رێما كوردستانێ راكێشا و سه‌ره‌ده‌ریه‌كا مرۆڤى و سیاسى دگه‌لدا كر و ره‌وش و بارودوخ به‌ره‌ڤ پێشڤه‌ چوو، وه‌سا هاته‌ هزركرن ئێدى هه‌رێما كوردستانێ به‌ره‌ف مه‌ده‌نیه‌تێ بوونه‌ و ململانێ ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ دێ ب رێكا سندۆقا ده‌نگا و ملكه‌چ بوون بۆ ئیرادا گه‌لى بیت.
ته‌عه‌دودیا سیاسى و هه‌ڤركى ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ ب شێوازێن مه‌ده‌نى ژ بنه‌مایێن سیسته‌مێ سیاسیێ دیمۆكراتى یه‌، ئه‌ڤى سیسته‌مى ل هه‌رێما كوردستانێ به‌راهیه‌كا جوان و گه‌شبین نیشا دا، به‌لێ مخابن هه‌ر زوو لایه‌نه‌كێ سه‌ره‌كیێ ڤێ پرۆسێ كوده‌تا ل سه‌ر ڤێ سه‌ربۆرێ كر و هه‌لدا ب هێزا شه‌رى ئیرادا خوه‌ ل سه‌ر ئیرادا ملله‌تى ب سه‌پینیت و شه‌رێ ناڤخۆیى به‌رپا بووڤه‌ و هه‌رێما كوردستانێ و سه‌ربۆرا وى یا سیاسى ئێخسته‌ د مه‌ترسیێ دا.
نها بارودوخ ل باشوورێ كوردستانێ گونجایه‌ بۆ سه‌رخۆبوونێ هه‌روه‌سا رۆژئاڤا ژى پێشكه‌فتنێن باش ب ده‌ست خوه‌ ئێخستینه‌ و بزاڤا چه‌كداریا رزگاریخواز ل باكور و رۆژهه‌لات د گه‌شه‌یێ دایه‌ و پتریا وه‌لاتێن داگیركه‌رێن كوردستانێ د ئالۆزیان دانه‌ و عیراق و سووریا هه‌ر ژ به‌رئێك چووینه‌ و د هه‌لوه‌شیاینه‌، و جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى باش د ره‌وش و دۆزا كوردستانێ گه‌هشتیه‌، و زه‌مینه‌ ل باره‌ بۆ ده‌ستكه‌فتیێن نه‌ته‌وه‌یى و سه‌ركه‌فتنێن مه‌زنتر، لێ ب مخابنى ڤه‌ چ جاران وه‌كو نوكه‌ ژى لایه‌نێن سیاسى یێن پرسا كوردستانێ د ناكۆك و هه‌ڤدژ نه‌بووینه‌، هه‌روه‌كو دۆزا خوه‌ ژ بیركرى و پره‌نسیپێن رێكخستنا خوه‌ ل سه‌ر ئاڤاكرین بن پێكرین!.
هه‌ڤڕكیا خوه‌ یا سیاسى یا كریه‌ ناكۆكى و دژایه‌تى!، و ئه‌ڤه‌ ناگونجیت دگه‌ل پره‌نسیپێن دیمۆكراتیه‌تى و ته‌عه‌دودیا سیاسى و ئازادیا راده‌ربرینێ، دبیته‌ ئاسته‌نگ و رێگر د رێكا گه‌هشتنێ ب سه‌رخۆبوونێ دا كو ئارمانجا نه‌ته‌وه‌یا كوردستانێ یه‌.
ئه‌ڤرۆ سه‌ره‌راى كۆمه‌كا قه‌یرانێن سیاسى و ئابوورى یێن ناڤخۆیى و یێن ده‌ره‌كى، لێ هه‌مى لایه‌نێن سیاسى دانێ ب هندێ دده‌ن كو چ جارا وه‌كو نوكه‌ زه‌مینه‌ یا خۆش نینه‌ بۆ سه‌رخۆبوونێ، چونكى فاكته‌رێن هێزێ ل ده‌ف كوردستانێ هه‌نه‌ و دوژمن و داگیركه‌ر د لاوازیێ دانه‌ و زلهیزێن جیهانێ خه‌ریكى دارشتنا نه‌خشه‌كێ نوو جوگرافیا سیاسى نه‌ بۆ رۆژهه‌لاتا ناڤین و كوردستانێ ژى ب فاكته‌رێن خوه‌ یێن ب هێزڤه‌ دى جهێ خوه‌ د نه‌خشه‌یێ نوو دا كه‌ت. لێ ئه‌وا ڤێ ئارمانجا نه‌ته‌وه‌یى گیرو دكه‌ت و خه‌لكى بێ هیڤى دكه‌ت ناكۆكیێن ناڤمالیا كوردستانێ نه‌ ژ ئه‌نجامێ ململانا نه‌شارستانى و ژیرێ كوده‌تایى و كه‌رب و كینا هنده‌ك سه‌ران كو لۆژیكێ ژیرى و ریالستى قه‌بیل ناكه‌ت و ركاتیێ ل سه‌ر داخوازێن نه‌ره‌وا و نه‌دجهێ خوه‌ دا دكه‌ن، و د ئه‌نجام دا زیان ب ملله‌تى دكه‌ڤیت.
لێ د سیاسه‌تێ دا هه‌ر كێشه‌كێ و پرسه‌كێ چاره‌سه‌ریا خوه‌ هه‌یه‌، د ژیوارێ ته‌عه‌دودیا سیاسى دا ل جهێ رژدیێ ل سه‌ر ركاتیێ دڤێت دیالۆك و گفتوگۆ جهێ وێ بگریت و وه‌كو نه‌گه‌هشتن ب پێكهاتنێ په‌نایێ بۆ ملله‌تى ببه‌ن و ملكه‌چ بن بۆ ئیرادا گه‌لى، گه‌ل ژێده‌رێ شرعیه‌تێ یه‌. وه‌كو دیار ل كورستانێ كۆمه‌كا گرفتا هه‌نه‌ لایه‌نه‌كێ دیار ركاتیێ ل سه‌ر دكه‌ت، كو خوه‌ د سیسته‌مێ حوكمرانیێ دا دبینه‌ڤه‌ و ئه‌ڤه‌ كلیلا چاره‌سه‌ریا هه‌مى گرفتایه‌، وه‌كو هه‌لا لایه‌نه‌ك رژدیێ ل سه‌ر بۆچوونا خوه‌ بكه‌ت و شه‌رێ راگه‌هاندنێ پێ بكه‌ت، دڤێت په‌نایێ بۆ ملله‌تى ببه‌ن و راپرسى ل سه‌ر وان پرسا بهێته‌ كرن و رایا پتریێ بهێته‌ په‌سه‌ندكرن.
ملله‌ت هه‌مى یه‌ و لایه‌نێن سیاسى پارچه‌كن ژێ، ملله‌ت ژێده‌رێ ره‌وایێ ده‌ستهه‌لاتێ یه‌ و ده‌ستهه‌لات ژ وێ یه‌ و بۆ وێ یه‌، له‌وا یا فه‌ره‌ بۆ هه‌مى پرسێن هه‌لاویستى و ب كێشه‌ په‌نایێ بۆ ملله‌تى ببه‌ن و ئیرادا ملله‌تى قه‌بیل بكه‌ن داكو خه‌باتا كوردستانێ به‌ره‌ڤ سه‌رخۆبوونێ ب ئه‌نجام بگه‌هیت و كاره‌سات و مه‌رگه‌سات و ئه‌نفالكرن چه‌ندباره‌ نه‌بنه‌ ڤه‌.

هه‌تا كو ده‌وله‌ت دروست دبیت پێدڤی هۆكارێن ناڤخوه‌یی و یێن ده‌ره‌كی یێن هاریكارن و لێكدانه‌ڤه‌یا بارودۆخێ رۆژهه‌لاتا ناڤین وێ نیشادده‌ت كو ره‌وش به‌ر ب دارشتنه‌كا نوو یا نه‌خشێ جوگرافیا سیاسی دچیت و پێشبینی دهێنه‌ كرن كو كوردستان ژی وه‌كو وه‌لاته‌ك سه‌ربه‌خوه‌ جهێ خوه‌ تێدا بكه‌ت. ئه‌ڤه‌ ماوه‌یه‌كێ كورته‌ ده‌وله‌ته‌ك ب ناڤێ ده‌وله‌تا ئیسلامی ل عیراق و شامێ هاتیه‌ دامه‌زراندن ب نشكه‌یی ڤه‌ ب ناڤێ داعش، ئه‌ڤه‌ ریكخراوه‌كا ئیسلامیا جیهانیه‌ هه‌ر وه‌كو ده‌وله‌ته‌ك ل بیاڤه‌كێ مه‌زنێ ئه‌ردی ل عیراقێ و سووریایێ پێكئینایه‌ و ئارمانجا وێ ده‌وله‌ته‌كا ئیسلامیا جیهانیه‌ له‌ورا ژی هه‌ر ژ ده‌ستپێكا خوه‌ وه‌كو رێكخستنه‌كا سیاسیا ئاینیا ئیسلامی یا تیرۆرست شه‌ره‌كێ سه‌رتاسه‌ری دژی هه‌می جیهانێ راگه‌هاندی یه‌ و ل پارچه‌كا جوگرافیا سونه‌نشین جهێ خو گرتیه‌ و بویه‌ كیشه‌ بو وان وه‌لاتێن ده‌وله‌ت لێ دامه‌زراندی و هه‌روه‌سا بو وان وه‌لاتان یا رێكخراو دشێن كریارێن خو یێن تیرورست لێ ئه‌نجام بده‌ت!.
ته‌مه‌نێ ڤێ رێكخراوێ نه‌ یێ درێژه‌، به‌لێ ئه‌و بخوه‌ درێژه‌پێده‌را هنده‌ك رێكخستنێن دی یێن ئیسلامیێن تیرۆرستی نه‌ كو ل دووڤ بنه‌مایێن ئاینیێن توندره‌و كاردكه‌ن، لێ ته‌مه‌نێ دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا ئیسلامی ب ناڤێ داعش گه‌له‌ك كێمتره‌ و د ده‌مه‌كێ كێم دا شیایه‌ قه‌واره‌كێ جوگرافیێ مه‌زن داگیربكه‌ت و بكه‌ڤیته‌ د شه‌ره‌كێ مه‌زندا دژی عیراقێ و سووریێ و هه‌رێما كوردستانێ و رۆژئاڤا كوردستانێ و هه‌ڤپه‌یمانێن وان و د ده‌مه‌كێ كێمدا ناوچێن مه‌زن ژێ داگیركرن و ژ به‌ر مه‌ترسیا ڤێ ریكخراوێ و ده‌وله‌تێ، هه‌ڤپه‌یمانیێن نێڤده‌وله‌تیێن هه‌رێمایه‌تی و جیهانی هاتنه‌ پیكئینان بۆ لاوازكرن و ژناڤبرنا ڤێ رێكخراوێ و ده‌وله‌تێ.
ل به‌راهیێ ڤێ رێكخراوێ ئه‌ڤ ده‌وله‌ته‌ ل سووریایێ یێ دروستكر و باژێرێ ره‌قه‌ كره‌ پایته‌ختێ خوه‌ و هه‌ر زوو هه‌ڤپه‌یمانیا سووری و ئیرانی و عیراقی و حزبولا یا لوبنانی رێبه‌ری وێ بوون، لێ ئه‌ڤ ده‌وله‌ته‌ شیا خوه‌ راگریت و خوه‌ قاهیمكه‌ت و به‌رفره‌هكه‌ت هه‌تا شیایی سنۆری هه‌ر دو ده‌وله‌تێن عیراقێ و سووریایێ ببڕیت و پارێزگه‌هێن ئه‌نبار و تكریت و مووسل و چه‌ندین ناوچه‌یێن ده‌ردورێن به‌غدا و دیالا داگیركه‌ت ل عیراقێ ب سه‌ر ده‌وله‌تا خوه‌ڤه‌ به‌رده‌ت و پاشی به‌رهنگاری سنۆرێن هه‌رێما كوردستانێ و رۆژئاڤا ژی ببیت و چه‌ندین ناوچه‌یێن دیتر ل ویرێ ژی داگیردكه‌ت، ب ڤێ چه‌ندێ جوگرافیا ڤێ ده‌وله‌تێ ده‌ڤه‌ره‌كا مه‌زن ژ عیراقێ و سووریێ پێكئینا
و بۆ مه‌ترسی ل سه‌ر پایته‌ختێ عیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ و رۆژئاڤایێ كوردستانێ و سووریێ و هه‌می ده‌ڤه‌رێ، له‌وا ژی هه‌ر زوی هه‌ڤپه‌یمانه‌كا نێڤده‌وله‌تی ب سه‌ركردایه‌تیا ئه‌مریكا و ده‌وله‌تێن ئورۆپی و چه‌ندین ده‌وله‌تێن دیتر هاته‌ پێكئینان بۆ پاراستن و پشته‌ڤانیكرنا هه‌رێما كوردستانێ و هاتنه‌ دا ناڤ شه‌ری دا بۆ دانانا سنۆره‌كی بۆ به‌رفره‌هبوونا وێ ده‌وله‌تێ و توخیبكرنا مه‌ترسیا وێ.
یا سه‌یر ئه‌وه‌ ئه‌ڤ ریكخراوه‌ و ده‌وله‌ته‌ یا مه‌حكومكری و تاوانباركریه‌ ل هه‌می جیهانێ و تنێ ئێك ده‌وله‌تا جیهانی ژی دانپێدان پێنه‌كریه‌ و پشته‌ڤانیه‌كا ئاشكه‌را بو نه‌كریه‌، زێده‌باری كو جڤاتا ته‌ناهیا نیڤده‌وله‌تی و نه‌ته‌وه‌ێن ئێكگرتی ژی كۆمبوون ل سه‌ر كرینه‌ و بریارا ژناڤبرنا وێ ده‌ركرینه‌، له‌وا هه‌میان وه‌سا هزردكر ئه‌ڤ رێكخراوه‌ و قه‌واره‌ نه‌ هیزه‌كا جێگیره‌ و ل ده‌مه‌ك نێزیك دی هێنه‌ ژناڤبرن و ژ ناڤچیت!. لی ئه‌ڤه‌ پتر ژ دو سال بۆرین ئه‌ڤ ده‌وله‌تا ئیسلامیا سه‌رهلدای یا به‌رامبه‌ر ده‌وله‌ت و قه‌واێن هه‌ڤسنۆر ب پشته‌ڤانیا هه‌ڤپه‌یمانیا نێڤده‌وله‌تی یا شه‌ره‌كێ دژوار دكه‌ت و سه‌ره‌رای هنده‌ك شكه‌ستنێن مه‌یدانی ل به‌رۆكێن شه‌ری و ژناڤبرنا بره‌كا مه‌زنا چه‌ته‌ و ئیمام و مه‌زنێن وان ئه‌ڤجا ژی یا خۆرادگریت و شیا سنۆرێ چالاكیێن خوه‌ یێن تیرۆریستی بگه‌هینیته‌ د ناڤ جه‌ركێ ده‌وله‌تێن مه‌زن دا ب دووراتیا هزاران كیلۆمه‌تران و مه‌ترسیا وێ یا پتر لێ دهێن، ژ به‌ر هندێ ژی ده‌وله‌تێن زلهێزێن جیهانێ یێن هه‌ڤپه‌یمانیێن نێڤده‌وله‌تی پێكدئینن و به‌رفره‌ه دكه‌ن و هێز و جه‌بلخانێن خوه‌ یێن له‌شكری یێن ئاسمانی و ده‌ریایی و په‌یاده‌ و هه‌والگیری یێن ڤه‌دكێشنه‌ ده‌ڤه‌رێ و پێكڤه‌ یێ لێده‌ن ئه‌ڤجا ژی نه‌شیاینه‌ ژ ناڤببه‌ن!.
خرڤه‌بوونا له‌شكری یا زلهێزێن جیهانێ و پشكداریا وان یاراسته‌وخوه‌ د شه‌ری دا ل هه‌می به‌رۆكێن شه‌ری و ب چه‌ندین هه‌ڤپه‌یمانیێن ژێكجودا دا كو پتریا ده‌وله‌ت و ملله‌تێن جیهانی تێدا د پشكدارن وێ نیشا دده‌ت كو ئه‌ڤه‌ شه‌ره‌كێ جیهانیه‌، شه‌ڕێ جیهانیێ سیێ یه‌، رێكخراوه‌كێ كراسه‌كێ ئیسلامیێ جیهانی ل به‌رخوه‌كریه‌ و ده‌وله‌ته‌ك ب ناڤێ ده‌وله‌تا ئیسلامی ل ده‌ڤه‌رێ دامه‌زراندی یه‌ و ل به‌رامبه‌ر جیهانا دیتر د شه‌ره‌كێ دژوار دایه‌، زلهێزێن جیهانێ ب تایبه‌تی ئه‌مریكا و به‌ریتانیا و فه‌ره‌نسا و رۆسیا و هه‌ردو ده‌وله‌تێن دراوسێ ئیران و توركیا و چه‌ندین وه‌لاتێن عه‌ره‌ربی یێ راسته‌وخوه‌ دهێنه‌ د ناڤ گۆره‌پانا ڤی شه‌ری دا و ئاگرێ ڤی شه‌ڕی ژی چه‌ندین وه‌لاتێن دیتر ڤه‌گرتینه‌ ژ تونسێ هه‌تا یه‌مه‌نێ و كریارێن وانێن تیرۆرستی گه‌هشتینه‌ ئه‌مریكا و رۆسیا و وه‌لاتێن ئورۆپا و گه‌له‌ك جهێن دی!.
پسیار ل ڤێره‌ ئه‌ڤه‌یه‌ ئه‌رێ یا د جهێ خوه‌ دایه‌ داعش هنده‌ یا ب هێزبیت! و یا پێدڤی ڤێ هیزا مه‌یدانی و هه‌ڤپه‌یمانیێن جیهانی ل سه‌ر دو ئاراسته‌یان بوَ ژناڤبرنا وێ یان ئه‌ڤی بارودۆخی كۆمه‌كا ئه‌جنیدایێن دیتر یێن ئاینی و تایفه‌گه‌ری و هه‌رێمایه‌تی و جیهانی هه‌نه‌؟!!
هنده‌ك دبیِژن ئه‌ڤه‌ شه‌ڕێ شارستانیه‌تانه‌ و هنده‌ك دبێژن ئه‌ڤه‌ شه‌رێ بهایانه‌ و هنده‌كێن دی دبێژن ئه‌ڤه‌ شه‌ڕێ به‌رژه‌وه‌ندیانه‌ و هنده‌ك دبێژن ئه‌ڤه‌ شه‌ڕێ تایفه‌گه‌ریه‌ و هنده‌ك دبیژن ئه‌ڤه‌ شه‌رێ رزگاربوونا ملله‌تین بن ده‌سته‌ و هنده‌ك دبێژن ئه‌ڤه‌ شه‌ڕێ ووزێ یه‌، یا دروست ئه‌ڤه‌ شه‌رێ ڤان هه‌میان ییه‌ و هه‌ر لایه‌نه‌كی به‌رژه‌وه‌ندێن خوه‌ كرینه‌ ئارمانج و ل هه‌می بارودۆخاندا ئه‌ڤه‌ شه‌رێ جیهانیێ سیێ یه‌ و هه‌می جیهان ب شێوازێن جۆراوجۆر تێدا د پشكدارن.
ئه‌ڤ بارودۆخه‌ ل ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤینا عه‌ره‌بی و ئیسلامی سه‌رهلدا ژبه‌ر سیاسه‌تێن شاش و نه‌دادپه‌روه‌رانه‌ یێن ده‌ستهه‌لاتدارێن ده‌وله‌تێن ده‌ڤه‌رێ كو بوونه‌ هۆكار و زه‌مینه‌ خۆشكه‌رێن سه‌رهه‌لدانا ملله‌تان و بیروهزر و رێكخراو و ده‌وله‌تا داعش یاكو ئاگرێ ڤی شه‌رێ جیهان هه‌می ڤه‌گرتی.
به‌لێ پسیارا دوباره‌ ئه‌ڤه‌ یه‌ ئه‌رێ ئه‌ڤه‌ ده‌وله‌ت و رێكخراوا داعش بوَ چ؟ و بۆچی هنده‌ هێزێن جیهانی ل سه‌ر دا جریان!؟وه‌كو دیار بابه‌ت ژ ئارمانجا ژ ناڤبرنا ده‌وله‌تا داعش پتره‌ و گه‌له‌ك لایه‌نێن بهیز هه‌نه‌ ئارمانجێن خوه‌ هه‌نه‌ و دژی داعشێ نه‌، به‌لێ بارودوخه‌كێ چیبوی دخوازته‌ ژ ناڤبرنا داعشێ و دوباره‌ دانانا نه‌خشێ جوگرافیێ ده‌ڤه‌رێ ب شیوه‌كی گونجای كو بشێن ببیته‌ هۆكارێ سه‌قامگیریێ و بجهئینانا ئارمانجێن ده‌وله‌تێن بریار بده‌ست و هێزدار ل ده‌ڤه‌رێ ب وی ره‌نگی كو بشێن ره‌وایێ ده‌ستنیشانكه‌ت و هه‌ڤسه‌نگیا هیزا ب پارێزیت و مافێن ملله‌تێن خه‌باتكه‌ر دابینبكه‌ت.

رووداو و گوهۆرینێن مه‌زن یێن دهێنه‌ پێش ب بهانا تیرۆرستیا داعشێ ئه‌ڤه‌ ژ سنۆرێ هه‌بوونا قه‌واره‌كێ ب ڤی قه‌باره‌ی بۆری!ئه‌مریكا ب هه‌بوونا له‌شكری و دپیلۆماسیا ب هێز د چالاكیێن به‌رده‌وام دایه‌، رۆسیا قه‌باری هه‌بوونا خوه‌یا له‌شكری ل سووریێ گه‌هانده‌ ئاستێ داگیركرنێ، توركیا وێرا فرۆكه‌یه‌كا جه‌نگی یا رۆسیا بێخیته‌ خارێ و كیشه‌ د ناڤبه‌را واندا مه‌زنتر لێ بهێن، به‌ریتانیا و ئه‌لمانیا بهێزتر هاتنه‌ د مه‌یدانا جه‌نگی دا، توركیا هێزه‌كا له‌شكری یا مه‌زنتر كێشا عیراقێ، هه‌بوون و چالاكیێن هێزێن ئیرانێ ل عیراقێ و سووریێ د پێشچاڤن سیمایێ شه‌رێ تایفه‌گه‌ری یێ سونی دژی شیعه‌یان یێ زاله‌، شه‌رێ به‌ره‌یێ دیموكراتیخواز به‌رامبه‌ر ته‌ندره‌ویێ یێ ئاشكرایه‌، شه‌رێ رزگاریخوازیا كوردستانێ دژی داگیركه‌را جهێ خوه‌ كریه‌ و رێزبوونا ده‌وله‌تێن سونی ل به‌ره‌یه‌كی ل هه‌مبه‌ری به‌ره‌یێ ده‌وله‌تێن شیعه‌ ژ لایێ دیترڤه‌ یێ ئاشكرایه‌ و ئه‌ڤه‌ هه‌می ڤی بارودۆخی ئالۆزتر و ب زه‌حمه‌تتر لێ دكه‌ن، هه‌روه‌كو ئه‌ڤ حازرێن له‌شكری یێن ده‌وله‌تێن هه‌رێمایه‌تی و هه‌ڤپه‌یمانێن نێڤده‌وله‌تی حازریا شه‌ره‌كێ مه‌زنتره‌ و به‌رهه‌ڤیه‌ بۆ ئه‌نجامه‌كێ دیتر كو هه‌ر لایه‌كی به‌هره‌ك و به‌رژه‌وه‌ندیه‌ك تێدا هه‌یه‌!. كوردستان ژی ل نیڤا ده‌ڤه‌را ڤۆلكانێ یه‌ و ڤۆلكانا دپه‌قیت و ئاگرێ وێ هه‌می ده‌ڤه‌رێ یێ ڤه‌دگریت، وه‌كو ئاگرێ ب هه‌ڤشی كه‌فتی و یێ ڤیرا دچیت ته‌روهشكا تێكدا دسۆژیت تنێ ئه‌و هه‌بوونێن ب هێز و توخمێن خوراگریێ و به‌رخودانێ لده‌ف هه‌ین دی مینن و دێ ئه‌نجامه‌ك بو هه‌بیت، له‌وا ژی د ناڤ ڤان گیله‌شۆكێن ئالۆزیان و شه‌ران و ململانان، كوردستان یا ململانا پاراستنا هه‌بوونا خوه‌یا سه‌رفراز دكه‌ت و چاڤه‌رێ دكه‌ت ل ئه‌نجامێ ڤی شه‌ری و ململانێ ب ده‌وله‌تا خوه‌ یا سه‌ربه‌خوه‌ شاد ببیت و ئێدی ببیته‌ هوكارێ ئارامیێ وسه‌قامگیریێ ل ده‌ڤه‌رێ. هێز و ده‌ستهه‌لات و ره‌وایی توخم و هۆكارێن مان و به‌رده‌وامیێ نه‌، یێ د ڤی بارودوخی دا ئه‌ڤ توخمه‌ ل ده‌ڤ هه‌بن دێ یێ سه‌ركه‌فتی بیت د ڤی شه‌ری دا و هه‌رێما كوردستانێ ب سه‌رۆكاتیا مه‌سعود بارزانی ئه‌و سه‌رۆكێ هشیار و ژیر و زانا و دلسۆز هه‌می ئه‌و تو خمێن هێزێ یێن سیاسی و له‌شكری و ئابووری و دیپلۆماسی بۆ هه‌رێما كوردستانێ دابینكرینه‌ و شیایه‌ پێگه‌یێ هه‌رێما كوردستانێ د ڤێ هه‌ڤكێشی دا ب سه‌نگ بیخیت و جهه‌كێ باش بۆ بكه‌ت، له‌وا ژی هه‌می گه‌ریانێن دیپلۆماسی و دیدار و كۆمبوونێن سیاسی و له‌شكری یێن سه‌ران و كاربده‌ستێن جیهانی یێن په‌یوه‌ندی ب ڤی بارودۆخی ڤه‌ هه‌ی گرنگیه‌كا مه‌زن دده‌نه‌ كوردستانێ و ب تایبه‌تی كه‌ساتیا سه‌رۆك بارزانی و وه‌كو هۆكارێ هێزێ

یێ دووڤچوونا مێژوویا سیاسیا گه‌لێ كوردستانێ كربیت و ل سه‌ر خویند بیت، دێ بۆ دیاربیت كو خه‌لكێ كوردستانێ هه‌ر ژ كه‌ڤندا حه‌زكریه‌ د وه‌لاتێ خوه‌ دا ب ئازادی و ئاشتی بژیت و چو جاران نه‌بوویه‌ كوردان قه‌واره‌كێ سیاسی سه‌ربه‌خوه‌ بخوه‌ڤه‌ هه‌بیت و ده‌ستدرێژی كربیته‌ سه‌ر سنۆرێ وه‌لاته‌كێ دیتر، به‌لكی هه‌رده‌م كوردستان بوویه‌ وارێ ته‌ماعی و ده‌ستدرێژیا ملله‌ت و لایه‌نێن دیتر و لێ هاتیه‌ داگیركرن و پارچه‌پارچه‌كرن و خه‌لكێ وێ ژی هاتیه‌ ته‌په‌سه‌ركرن و بكارئینان بوَ بجهئینانا مه‌ره‌مێن تایبه‌تێن وان لایه‌نان.
كوردستانیان هه‌ر ژ كه‌ڤندا به‌رسڤا سته‌م و زۆریێ و چه‌وساندنێ كریه‌ و بزاڤ و سه‌رهلدانێن رزگاریێ و سه‌ربه‌خوه‌یێ كرینه‌ و د چه‌ندین قووناغێن مێژوویی دا قه‌وارێن سیاسیێن تایبه‌ت بخوه‌ڤه‌ دامه‌زراندینه‌، لێ ژ به‌ركو داگیركرن و چه‌وساندنا كوردستانێ هه‌ر هه‌بوویه‌ له‌و بزاڤا به‌رگری كرنێ و به‌رخودانێ ژی هه‌ر هه‌بوویه‌، ئانكو ئه‌م دشیێن بێژین بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ هه‌ر هه‌بوویه‌ وه‌كو ده‌ڕبرین ژ خاستا خه‌لكێ كوردستانێ ژبوونا چاره‌سه‌ركرنا دۆزا نه‌ته‌وه‌یا كوردستانێ ب دامه‌زراندنا قه‌واره‌كێ نه‌ته‌وه‌یێ سه‌ربه‌خوه‌.
روودانێن سه‌دێ بیستی ل كوردستانێ و ب ته‌كۆزی پشتی جه‌نگێ جیهانیێ ئێكێ جاره‌كا دی ئه‌و پارچا كوردستانێ ئه‌وا ل ژێر ده‌ستێ ئمبراتۆریا ئۆسمانلی هاته‌ دابه‌شكرن بۆ سێ پارچا و هه‌ر پارچه‌ك ب وه‌لاته‌كێ نوو دروستكری ڤه‌ هاته‌ نیساندن و د ئه‌نجامدا شۆره‌ش و سه‌رهلدانێن كوردستانێ پێناڤی قه‌واره‌كێ نه‌ته‌وه‌یێ سه‌ربه‌خوه‌ درێژی ڤه‌كیشان.
درێژترین و مه‌زنترین و رێخستیترین شۆره‌شا رزگاریخوازا نه‌ته‌وه‌یا كوردستانێ شۆره‌شا ئیلۆنا نشتیمانی بوو، ئه‌وا ل 11 ئیلۆنا سالا 1961 سه‌رهلدای ب سه‌ركردایه‌تیا پارتی دیمۆكراتی كوردستان و سه‌رۆكاتیا بارزانیی نه‌مر كو شیا ب درێژاهیا چارده‌ سالان خه‌باتا سیاسی و چه‌كداری و جه‌ماوه‌ری بی راوه‌ستان ئه‌نجامبده‌ت و حوكمه‌تا عیراقێ نه‌چاركه‌ت دانوستاندنان دگه‌ل دا بكه‌ت و دانێ ب مافێن نه‌ته‌وه‌یێن كوردستانێ بده‌ت د چارچووڤێ رێكه‌فتنا مێژوویا 11 ئادارا سالا 1970یی دا.
راسته‌ شۆره‌شا ئیلۆنا مه‌زن ژ ئه‌نجامێ رێكه‌فتنا شه‌شێ ئادارا سالا 1975 ل جه‌زائیر د چارچووڤێ پیلانه‌كا هه‌رێمایه‌تی دا تووشی شكه‌سته‌كا مه‌زنا سیاسی و له‌شكری بوو، لێَ پتریا ملله‌تێ كوردستانێ و سه‌ركردایه‌تیا پارتی و شۆره‌شا ئیلۆنێ ئه‌و رێكه‌فتن ره‌دكر و ژیانا بن ده‌ستیێ قه‌بوولنه‌كر و به‌رخودانكر و بزاڤ و خه‌باتا خوه‌ یا رزگاریخوازی نه‌راوه‌ستاند و هه‌ر زوو جاره‌كا دیتر و ل دووڤ راسپاردێن بارزانی پارتی ب سه‌ركردایه‌تیا سه‌رۆك مسعود بارزانی و ئدریسێ جانه‌مه‌رك خوه‌ نووكره‌ڤه‌ و سه‌ركردایه‌تیا ده‌مكی پێكئینا و رێخستنێن پارتی دروستكرنه‌ڤه‌ و پێشمه‌رگه‌ یێن كوردستانێ ل هه‌می ده‌ڤه‌ر و ناوچا به‌لاڤكرن داكو خوه‌ به‌رهه‌ڤكه‌ن بۆ درێژه‌دانا شه‌ڕێ چه‌كداری و هه‌لكرنا ئاگرێ شۆره‌شا 26 شۆره‌شا گۆلانا نشتیمانیا پێشكه‌فتنخواز ژبۆ بجهئینانا ماف و ئارمانجێن ملله‌تی كو هه‌ر ئه‌و ماف و ئارمانج بوونه‌ یێن شۆره‌شا ئیلۆنا مه‌زن بلنكرین و خه‌بات بۆ كری، له‌و دهێته‌ گۆتن شۆره‌شا گۆلانێ درێژه‌پێدانا شۆره‌شا ئیلۆنێ یه‌ ئان هنده‌ك دبێژن شۆره‌شا گۆلانێ قووناغا دوێ یا شۆره‌شا ئیلۆنێ بوویه‌!.
ب هه‌ر حال گه‌لێ كوردستانێ ب گشتی و سه‌ركردایه‌تیا پارتی و شۆره‌شا ئیلۆنێ ب تایبه‌تی ب ئاشكه‌رایی دژی رێكه‌فتنا جه‌زائیرێ راوه‌ستان و هه‌ر د كاودانێن راگه‌هاندنا هه‌لوه‌شیانا شۆره‌شێ رێخستنێن پارتایه‌تی و پێكهاتێن پێشمه‌رگه‌ی دروستكرنه‌ڤه‌ و ئه‌رك و كارێن شۆره‌شگیری پێ راسپاردن دا كو ب شیوه‌كێ نوو و گونجای درێژیێ بده‌نه‌ خه‌باتا رزگاریخوازا گه‌لێ كوردستانێ.
یا پێدڤی بوو سه‌رهه‌لدانا هه‌ر شۆره‌شه‌ك و سه‌رهه‌لدانه‌كێ كاودانێن ناڤخوه‌یی و یێن بابه‌تی یێن گونجای دبه‌رهه‌ڤبن، لێ شۆره‌شا گۆلانێ یا پێشكه‌فتنخواز پشتبه‌ست ب ئیرادا گه‌لی و ب رژدیا سه‌ركرداتیێ و قاره‌مانیا پیشمه‌رگه‌ و وێره‌كیا رێخستنێن نهێنی و دلسۆزیا ملله‌تی د خراپترین و ئالۆزترین كاودانێن ناڤخوه‌یی و بابه‌تی دا ده‌ستپێكر و هیڤی و ئۆمێدێن گه‌لێ كوردستانێ زیندی هێلان و باوه‌ریا خه‌لكێ كوردستانێ ب دۆزا وان یاره‌وا خورترلێكر، له‌وا هه‌ر زوو هه‌می نه‌خشه‌ و پیلانێن رژێما دكتاتۆریا عیراقێ و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ تێكدان و نه‌هێلا دژمن ب ناڤه‌رۆكا رێكه‌فتناما خیانه‌تكاریا جه‌زائیر خوه‌شببن.
شۆره‌شا گۆلانێ یا نشتیمانی ده‌ربرینه‌كا راسته‌قینه‌ بوو ژ خاست و ڤیانا ملله‌تی پێناڤی بجهئئینانا ماف و ئارمانجێن نه‌ته‌وایه‌تیێن كوردستانێ، ل وی ده‌می ده‌ستپێكر ده‌مێ رژێما دكتاتۆری ب داموده‌زگه‌هیێن خوه‌ یێن حزبی و له‌شكری و ئه‌منی و سیخوری وه‌كو گورگێ هار كه‌فتیه‌ گیانێ گه‌ل و وه‌لاتی ب مه‌ره‌ما سه‌ركوتكرنا ووڕه‌یا خه‌لكی و بجهئینانا سیاسه‌تا به‌عسكرن و عه‌ره‌بكرنێ و ڤه‌گوهاستنا ب خورتی و به‌هژاندنا نه‌ته‌وا كور د نه‌ته‌وا عه‌ره‌بی دا!. شۆره‌شا گۆلانێ ب شیوازه‌كێ نوو و ب سیاسه‌ته‌ك نوو درێژی دا رێبازا شۆره‌شا ئیلۆنا مه‌زن و شیا د ده‌مێ چارده‌ سالاندا باوه‌ریا ملله‌تی بده‌ستڤه‌بینیت و رێخستنێن پارتایه‌تی به‌رفره‌هكه‌ت و پیكهاتێن پێشمه‌رگه‌ی پترتر و بهێزتر لیكه‌ت و هه‌ڤپه‌یمانیێ ل گه‌ل هێزێن دیترێن كوردستانی پێكبینیت و به‌ره‌یێن نشتیمانی دامه‌زرینیت و ده‌ڤه‌ره‌كا مه‌زنا كوردستانێ رزگاركه‌ت و په‌یوه‌ندێن كوردستانی و چه‌ندین وه‌لاتێن پیشكه‌فتنخواز دروستكه‌ت و پشته‌ڤانیا وان و جڤاكێ نێڤده‌وله‌تی بده‌ستڤه‌ بینیت، بۆ دوست و دوژمنان خوه‌یا بكه‌ت كو دۆزێن ملله‌تان نامرن و سه‌ركه‌فتن هه‌ر بوَ خه‌باتا ره‌وایا گه‌لێ كوردستانێ یه‌.
شۆره‌شا گۆلانێ شیا به‌ره‌یی كوردستانی دنێڤبه‌را هه‌می لایه‌نیێن سیاسیێن كوردستانا عیراقێ پیكبینیت و شیوازێ خه‌باتا چه‌كداری ژ قووناغا شه‌ڕێ پارتیزانیێ ڤه‌گوهێزیته‌ قووناغا شه‌ڕێ به‌ره‌یی و جۆرێ چه‌له‌نگیێن له‌شكری مه‌زنتر و به‌رفره‌هتر لیكه‌ت و داستانێن له‌شكریێن مه‌زن توماربكه‌ت و رژێما دكتاتۆر ئالۆز و شه‌پرزه‌ بكه‌ت هه‌تا ل دووماهیێ رژێما دكتاتۆری په‌نا بریه‌ به‌ر بكارئینانا چه‌كێ ژه‌هراوی و كیمیاوی قه‌دغه‌كری نێڤده‌وله‌تی و كریارێن ئه‌نفالێن ره‌ش.
شۆره‌شا گۆلانێ و به‌ره‌یێ كوردستانی نه‌خشه‌ و پلانا سه‌رهلدانا جه‌ماوه‌رێ دانا بوو و هه‌ر وان سه‌ركردایه‌تیا سه‌رهلدانا جه‌ماوه‌ری ل ئادارا سالا1991ێ كرن هه‌تاكو شیاین پتریا كوردستانا عیراقێ رزگاركه‌ن و ل دووڤدا ژی هه‌رێما كوردستانێ دروستكه‌ن و دامه‌زراوێن حوكمرانیا ره‌وا لێ دامه‌زرینن.
ل بیره‌وه‌ریا 39 سالیا شۆره‌شا گۆلانێ یا نشتیمانیا پێشكه‌فتنخواز بیره‌وه‌ریا وان سه‌ركردان دكه‌ین یێن نه‌خشه‌ و پلان و به‌نامێ نووكرنه‌ڤا شۆره‌شێ داناین و كارپێكری، هه‌ر وه‌سا سه‌رێ رێز و نه‌وازشێ بوَ وان شه‌هیدان دچه‌مینین یێن كو د وان قووناغێن سه‌ختداده‌ست ژ هه‌ر تشته‌كی به‌ردای و په‌یاما شۆره‌شێ بلندكری و گیانێ خوه‌ كریه‌ قوربانی ئازادیا كوردستانێ، هه‌روه‌سا سلاڤان دهنێرین بوَ وان پیشمه‌رگه‌یێن عه‌گید و میرخاس یێن د وان كاودانان دا نه‌هێلای دوژمن ب داگیركرنا كوردستانێ خۆشببیت و وه‌لات كریه‌ ئاگر ل بن پێن دوژمن و نه‌یاران و كوردستان ئازادكری، هه‌روه‌سا رۆلێ وان رێۆخستنێن نهیێنی یێن گه‌رده‌نا خوه‌ بۆ خلفا سیداری حازردكر پێناڤی گه‌هاندنا په‌یاما كورینیێ ب گرانی د هه‌لسه‌نگینین و گرنگیا وان گوندیا یین مالێن خوه‌ كرینه‌ هێلین بۆ پێشمه‌رگان و بووینه‌ هۆیێن گه‌شه‌بوونا شۆره‌شێ به‌رز دنرخینین و رۆلێ وی خه‌لكی دلسۆز و جه‌ماوه‌رێ خوه‌راگر یێ ب هه‌ر شیوه‌كێ هه‌ی خزمه‌تا شۆره‌شی كری ل به‌رچاڤ وه‌ردگرین، هه‌میان پێكڤه‌ وه‌سا نیشادای كو شۆره‌شا گۆلانێ ژ وانه‌ و بۆ وانه‌، ئه‌ڤه‌ خاستا ملله‌تیه‌ و پێناڤی ئارمانجێن نه‌ته‌وه‌یێن ملله‌تی یه‌، له‌و هه‌میان پێكڤه‌ ب سه‌ركردایه‌تیا به‌ره‌یێ كوردستانی پشكداری د سه‌رهه‌لدانا جه‌ماوه‌ری دا كر و كوردستان رزگاركر و هه‌رێما كوردستانێ پێكئینا.