كاروان كێستەی

د چەرخێ تەكنۆلۆژیا و سۆشیال میدیایێ دا تێگەهێ ناڤداری یان بەرنیاسبوونێ گوهۆرینەكا ڕێژەیی و مەترسیدار ب خۆڤە دیتییە ئەگەر د دوهی یا نێزیك دا ناڤداری بەرهەمێ زانست و ئەدەب و هونەر یان كارەكێ مرۆڤایەتی یێ مەزن با ئەڤرۆ د جیهانا نووی دا هەر تشت گۆهرینە و ئەوا ئەم دبینین دیاردەكا سەیر و دلگرانكەرە كو ئەو ژی سەرهەلدان و مەزنبوونا مرۆڤێن بێ ناڤەروكە واتە مرۆڤێن كو چ سەربۆڕێن ژیانێ و چ بهایێن جڤاكی و چ ڕەوشەنبیری ل دەف نینن و ب تنێ ژبەر دیمەنەكێ سەیر یان ڕەفتارەكا كێم ئاست یان پێشكێشكرنا تشتێن بێ مانا د شەڤ و ڕۆژەكێ دا دبنە خۆدان سەدان هزار فۆلۆوەرس و دبنە بەرنیاسێن سۆشیال میدیایێ و یا كو پتر مرۆڤی دلگران دكەت ئەوە كو ئەڤ كەسە نەك تنێ بەلاڤبووینە، بەلكو ئەڤرۆكە د ناڤ جڤاكی دا وەسا خۆ ددەنە نیاسین كو ئەون یێن گوهۆرینێ دكەن و ئەو ب خۆ چ پەیامێن ساخلەم بۆ جڤاكی نینن لێ د هەمان دەم دا خۆ ددانن خۆدان پێشنیار و دەستێوەردانێ د هەمی بابەتێن جڤاكی و ئاینی و زانستی دا دكەن و ئەڤ بێ ڕەوشەنبیری یا وان هێدی هێدی ل سەر جڤاكی دهێتە سەپاندن وەك كو ئەڤە ستانداردێ نوو یێ ژیانێ بیت و ئەڤە مەترسیدارترین پسیارە كو پێدڤییە هەر دایك و بابەك و هەر كەسەكێ خەمخورێ ڤی وەلاتی ژ خۆ بكەت كا ئایا چارەنڤیس و پاشەڕۆژا نەڤیێن مە دێ كەڤیتە د دەستێ ڤان بێ پەیامان دا چونكی مەترسی ل ڤێرێ یە كو زارۆكێن مە د تەمەنەكێ وەسادانە كو پێدڤی ب نموونەیێن بلند هەیە بۆ ئاڤاكرنا كەسایەتییا خۆ و دەما د شاشەیێن ئای پاد یان تێلەفوونێن خۆدا ناڤداری و پارەی و رێزگرتنێ ب تنێ بۆ ڤان مرۆڤا دبینن دێ هزر كەن كو ڕێكا سەركەفتنێ د ژیانێ دا نە خواندنە و نە زانستە و نە ژی ڕەوشتە و دێ هزر كەن كو پێدڤی ناكەت مرۆڤ یێ ڕەوشەنبیر بیت دا یێ سەركەفتی بیت و ئەڤە ژی مەزنترین گەفە ل سەر ژناڤچوونا ناسنامەیا چاند و فەرهەنگا جیلێ داهاتی
ڕاستە ڕەوش یا نەخۆشە لێ ب چ جۆران ناهێتە واتا هندێ كو ئەم دەستا داهێلین و رادەستی ڤێ پێلا ب ترس بببین و چارەسەری نە یا مەحالە بەلكو پێدڤی ب هۆشیاریەكا كۆمەلایەتی هەیە و ل ڤێرێ مەزنترین چەك د دەستێن مە دا تەلەفۆنێن مەنە بهێنە بكارئینان چونكی ئەڤ كەسە ب ڤیۆ و فۆلۆوەرێن مە دژین و ئەگەر مە بریار دا ل سەر ئاستێ تاكەكەسی و جڤاكی بایكۆتا هەر ناڤدارەكێ بێ پەیام بكەین و وان بێدەنگ بكەین ئەو ب خۆ دێ كێم بن و د هەمان دەم دا ئەركێ دایك و بابان یێ ئێكێ یە كو ل مال د گەل زارۆكێن خۆ باخڤن و تێبگەهینن كو ئەوا د سۆشیال میدیایێ دا دهێتە دیتن دیمەنەكێ دەستكردە و ژیانا ڕاستەقینە نینە و پێدڤییە ئەم پشتەڤانیا مرۆڤێن خۆدان شیان بكەین، چونكی وەك چاوا سۆشیال میدیا دشێت تشتێ خراب مەزن كەت دشێت تشتێ باش ژی مەزن كەت و ئەركێ مەیە ئەگەر مە كەسەكێ ڕەوشەنبیر یان پێشكێشكەرێ ناڤەڕۆكەكا پاقژ دیت پشتەڤانیێ لێ بكەین دا كو ئەو ببیتە دەنگێ سەرەكی
د دوماهیا هەمیا دا سۆشیال میدیا جیهانەكا ئاوێنەیی یە و تشتێ ئەم تێدا دبینین پتریا جاران ڕەنگڤەدانە و گرنگیدانا مەیە و ئەگەر مە پاشەڕۆژا جیلێ نووی دڤێت دەم هاتییە ئەم بهایێ ڕاستەقینە بۆ زانست و ڕەوشەنبیریێ ب دانین و ڕێكێ نەدەین مرۆڤێن بێ ناڤەروك ببنە خودان بڕیار د ژیانا زارۆكێن مە دا چونكی پاشەڕۆژ یا وی كەسی یە یێ كو د سەری دا تشتەك هەی نەك یێ كو د شاشەیێ دا یێ دەنگە دەنگێ دكەت.

كاروان كێستەیی

پارتی دیموكراتی كوردستان وەك هێزا سەرەكی یا بریاردەر ل هەرێما كوردستانێ، هەمیشە پەیوندییێن خۆ ل گەل حوكمەتا فیدرالی ل بەغدایێ وەك میحوەرەكێ ستراتیژی یێ پڕۆژەیێ نەتەوەیی یێ كورد ل قەلەمددەت. ئەڤ پەیوندییە، كو ل سەر بنیاتێ دەستوورێ ئیراقێ یێ سالا 2005 هاتینە چەسپاندن، د ناڤەندا هەڤكاریكرن و ململانێیێن بەردەوام دا ماینە. لایەنێ سەرەكیێ پ.د.ك د ڤی واریدا، پاراستنا پێگەه و قەوارێ هەرێمێ یە ژ هەر هەولەكا زڤرینێ بۆ سیستەمێ ناڤەندگەرایی یێ بەرێ. پ.د.ك دبینیت كو سەرەكیترین ئالۆزی و ئاستەنگێن دگەل بەغدا ژ ئەنجامێ نەڤیانا جێبەجێكرنا دەستوورێ ئیراقێ ژ ئالیێ هێزێن شیعی یێن ناڤەندگەرایڤە سەر هلددەت، هەروەسا هەر گاڤ دڤێت ب رێیا هەڤبەندی و دانوستاندنێن ب هویربین ل ناڤ پەرلەمانی و حوكمەتا فیدراڵ دا رێ ل بەردەم ڤان هەولان بگریت. ستراتیژیا ئابووری: بەرگریكرن ژ سەربەخۆییێ هەرێما كوردستانێ ل ژێر سەركردایەتییا پ.د.ك هەول دا ل سالێن بۆری سەربەخۆییەكا ئابووری یا رێژەیی ب دەستڤە بینت ب رێكا بڕێڤەبرن و فرۆتنا سەرچاوەیێن نەفت و گازێ. ل ڤێرێ، پارتی نەخشەك دانا كو مافێ هەرێمێ یێ دەستووری پارێزت كو گرێدای ب ڤی كەرتێ هەستیارڤەیە. ئارمانجا سەرەكی ئەوە كو ئیدارەیا هەرێمێ ژ فشارا بڕینا بوودجە و مووچەیی ژ ئالیێ بەغدایێڤە رزگار ببت. هەرچەندە بریارێن نوكە یێن دادگەها فیدراڵی یا عیراقێ دژی ڤێ ستراتیژییەتێ نە، لێ پ.د.ك هێشتا ل سەر ڤێ چەندێ مجدە كو دڤێت پرۆژەیێ نەفت و گازێ ب شێوەیەكێ دەستووری و ل گۆر بەرژەوەندییا هەرێمێ بهێتە رێكخستن، دا ژیانا خەلكێ كوردستانێ نەبیتە قوربانییێ ململانێیێن سیاسی. پاراستنا پێگەهێ كورد ل ناڤەندا بریارێ ل سەر ئاستێ سیاسی یێ ئیراقی، رۆلێ پ.د.ك نە بتنێ پاراستنا هەرێما كوردستانێ ب تنێ یە، بەڵكو دانانا كاریگەرییا كوردانە ل ناڤەندێ. پارتی وەك پارتەكا بهێز هەول ددەت كورد ب ئێكدەنگ ل بەغدایێ د دانوستاندنان دا پشكدارببن، ب تایبەت د وارێ كۆمكرنا هێز و پێكئینانا هەڤبەندییان ل گەل فراكسیۆێن سەرەكی یێن شیعی و سوننی دا. مەبەست ژ ڤێ چەندێ ئەوە كو «كارتێ بێ دەستهەلات» نەبن، بەلكو ببتە «كارتێ یارییێ» كو بێی وی حوكمەتا فیدرالی پێكناهێت. ڤەگەڕاندنا پۆستێ سەرۆك كۆمار یێ ئیراقێ بۆ كوردان ژی، ل گۆر دیدا پ.د.ك، وەك كلیلا هەڤسەنگییا دەستهەلاتێ و هێلەكا پاراستنێ بۆ هەرێمێ دهێتە سەحكرن. كێشەیێن جێناكۆك: بەرگریكرن ل ناسنامەیا نەتەوەیی د وارێ ناڤچەیێن جێناكۆك (وەكی كەركووك، شنگال و خانەقین) دا، پارتی دیموكراتی كوردستان هەلوەستەكێ توند و نەتەوەیی هەیە. پ.د.ك بەردەوامییا وان هەولان رەت دكەت كو ب رێكا هێز و گوهۆرینا دیمۆگرافی بهێنەكرن ژبۆ كێمكرنا رۆلێ كوردان. ستراتیژیا پارتی ل ڤێرێ ئەوە كو ب رێكا دەستوور و پرۆسەیا ئاشتییانە و دیمۆكراتی (ماددێ 140) چارەسەرییەكا بنیاتی و درێژڤە بهێتە دیتن كو ناسنامەیا نەتەوەیی یا خەلكێ ڤان ناوچەیان پارێزت. ئەڤ چەندە ل گۆر دیدا پارتی مافەكێ دیرۆكی و نەتەوەیی یێ نەگۆهۆرە كو نابیت ژێ بهێتە دابرین. د داویێ دا، پ.د.ك ل ناڤ ڤی كەش و هەوایێ ئالۆزی یێ پەیوندییێن دگەل بەغدایێ دا، خۆ وەك هێزا ستراتیژی و بریاردەر دبینت كو رۆلێ سەرەكی دگێرت ژ بۆ پاراستنا سیستەمێ فیدراڵی و مانە و گەشەكرنا هەرێما كوردستانێ. پارتی د هەمبەر هەمی فشارێن ناڤخۆ و دەرڤە دا، هەول ددت ب رێیا هەڤسەنگییا سیاسی و چەسپاندنا دەستوور، ئارامی و مافێن گەلێ كوردستانێ د دەولەتەكا نوكە یا ئیراقێ دا گرەنتی بكەت.

كاروان كێستەیی

ڕاگەهاندنا ئەنجامێن فەرمی یێن هەلبژارتنێن پەرلەمانی ئیراقێ، قووناغەكا نوی و هەستیار د پڕۆسەیا سیاسی یا وەلاتی دا ڤەكر. دەنگدان ئامرازێ سەرەكیێ نووكرنا شەرعیەتا دەستهەڵاتێ یە، لێ ڕێژەیا كێم یا پشكداریكرنێ، ئاماژەكا ئاشكرایە بۆ بێزاری و بێهیڤیبوونەكا مەزن د ناڤ جەماوەرێ ئیراقێ دا. ئەڤە پەیامەكا ڕاستەوخۆ بوو كو لایەنێن سیاسی یێن تەقلیدی هاتنە سزادان ب ڕێكا سندۆقێن دەنگدانێ.
ئەڤرۆ، چاڤ ل سەر قووناغا یاسایی یا داهاتی نە: پێكئینانا پەرلەمانێ نوو و پشتڕا كابینەیا نوو یا حوكمەتا ئیراقێ. ئەڤ پڕۆسەیا دەستووری، كو دڤێت ب لەز و ب ساناهی بڕێڤە بچیت، دیسا كەفتیە د ناڤ گڕێكا ململانێیێن نێڤخۆیی و كارتێكرنێن دەرەكی دا.
پسیارا گرنگ ل ڤێرێ ئەڤەیە: ئەرێ دێ لایەنێن سەركەفتی هێشتا ب مۆدێلا سازانا سیاسی یا كەڤن ڤە گرێدای بن، ئەو سازانا كو وەلات ب دەمەكێ درێژ ژ كارئێخست و گەندەلی بەرفرەهتركر؛ یان دێ ل سەر پێكئینانا حوكمەتا پرانیا نیشتمانی یا ڕاستەقینە ڕێككەڤن؟ حوكمەتەك كو دێ بەرپرسایەتیێ ب شێوەیەكێ ئاشكرا هەلگریت و ڕێ دەتە ئۆپۆزسیۆنەكا نیشتمانی یا ب هێز كو رۆلێ چاڤدێریێ ببینیت.
پێكئینانا حوكمەتا نوو دڤێت ڤەگێڕەكا سەروەری و بڕیارێن نیشتمانی بیت. دەستێوەردانێن هەرێمی و گرێدانا دۆسەیا ئیراقێ ب ململانێیێن زلهێزان ڤە، زۆر جاران پڕۆسەیا سیاسی ب هەڤدژ و زەحمەت كریە. كابینەیا نوو دڤێت ب وێرەكی بڕیارێن خوە ژ هەر كارتێكرنەكا دەرەكی دوور بێخیت و بەرژەوەندییا گەل بكەتە سەروەری.
ژ ئالیێ هەرێمێ ڤە، رۆلێ كوردان د حوكمەتا نوو یا ئیراقێ دا یێ گرنگە. لێ سەركەفتنا ڤی رۆلی گرێدایە ب ئێكگرتنا هەلوەستێ كوردی و داكۆكیكرن ل مافێن دەستووری و چارەسەركرنا كێشەیێن درێژخایەن (وەكو نەفت، بودجە و مووچە و لاپەرەیێن ناكۆك). دڤێت كورد ب ئێك دەنگ ب ئالییێ بەغدا ڤە بچن دا نەبنە ئامراز بۆ ڕێككەفتنێن لایەنێن دی.
ئەركێ حوكمەتا نوو، ئەركێ ئاڤاكرن و چێكرنێ یە. ئەركێ وێ تەنێ دابەشكرنا پۆستان نینە؛ بەلكو شەڕێ ڕاستەقینەیە ل دژی گەندەڵی، ڤەگەڕاندنا سزایێ یاسایی و پێشكێشكرنا خزمەتگۆزاریێن سەرەكی (وەكو كارەبا و ئاڤ) كو ب مافێ هەڤوەلاتییانە. دۆمكرن و درێژكرنا پڕۆسەیا پێكئینانا كابینەیێ، تەنێ دێ بێهیڤیبوونا جەماوەرێ ئیراقێ زێدەتر كەت و سەقامگیریا وەلاتی ژ ناڤ بەت.
داخوازێ ژ هەموو لایەنێن سەركەفتی دكەین، بەرژەوەندییا نیشتمانی بكەنە بنیات و ب لەز و پشتبەستن ب دەستوورێ وەلاتی، حوكمەتەكا بهێز و كارا پێك بینن. هیڤیا گەل ئەڤەیە كو حوكمەتا نوو، حوكمەتا چارەسەركرنێ بیت، نە حوكمەتا بەردەوامیدان ب قەیرانان!