بهری سالهك و چهند ههیڤان ژ بهر لێگهریانهكێ من سهرهدانا نێزیكی بیست تا بیست و پێنج مزگهفت و جهێن ئاینی یێن مسلمانان كر ل ولایهتا نورد راین فێست فالن یا ئهلمانی. هندهك ژ وان مزگهفت بوون مینا ئهوێن ل وهلاتێ مه، جهێ نڤێژێ و خوه چهماندنا بۆ خودێ. لێ هندهك جهـ دهما ئهز دچوم ژورڤه، ڤێجا چ خانی بوون (شوقه) یان ژی بناڤ سهنتهرێ ئاینی- كهلتوری، من ههست دكر ڤێره چهرخهكێ دی یێ ژیانێ یه: گهنجێن رهـ درێژ، دشداشه و شهلوال د سهر گوزهكێ دا، و دهما سحبهت ڤه دبوو ل دهستپێكێ دڤیا مروڤی گوتبا ئهگهر خودێ حهز كهت ئهز ژی دێ رابم ئاخڤم و بناڤێ خودێ.. .
راپورتا دهزگایێ پاراستنا دهستورێ ئهلمانی گههشت دهزگایێن راگههاندنێ و بهلاڤ بوو (ژ كارێن ڤی دهزگایی چاڤدێریا ههمی گروپێن توندرهوه). ل گورهیی پێزانینێن ڤی دهزگای 800 گهنج ژ ویلایهتا ناڤ بری گههشتنه دهولهتا خیلافهتێ ل سوریا و عیراقێ، گورهیی پێزانینێن دهزگاهێن ئێمناهیێ ل ئهلمانیا و پێزانینێن سیاسهتمهدارێن وان یێن فهرمی كوكا ڤان توندرهوان ڤهدگهریت بو جهێن دهلنگ كورت و رهـ درێژا، ئهلمان دبێژنێ دی سهلهفیستن. و گهلهك سیاسهتمدارێن ئهلمان گازندا حالێ خوه دكهن ژبهر كو یاسایێن ئازادیان رێ ب دهزگاهێن ئێمناهیێ نادهن كو جهێن ڤان جوره توند رهوان بگرن.
پرسیار؟
ئایا مه ل كوردستانێ ئهو كهس نینن ئهوێن ژ مسلمانهتیێ تهنها ئهوا حشك نیشانی گهنجێن مه ددهن؟
ئایا كوردستان ژی نه ژ وان جهایه، ئهوێن هندهك گهنجان بهرێ خوه دایی دهولهتا خهلیفهیی و تهرورێ؟
بهرسڤ:
بهلێ. راسته مزگهفت و مهلایێن مه دگهل ئێش و ئازارێن مللهتێ خوه دژین و دبیت هندی مهلایێن مه ل ههمبهری داعش و توندرهوان دراوهستن مهلایێن چ مللهتێن دی وهكی وان نهراوهستابن. لێ ئهڤێن دبن سهرهكانیا توندرهوان نه مهلایێن مهنه، ئهگهر چی هندهك توندرهوان بڤێ رێكێ و یا دی خوه گههاندبیت مزگهفت و مینبهران. ئهوێن توندرهوان خودان دكهن مروڤێن خودان مهبهستێن سیاسی نه، ئهو گهنجان گورهیی رێبازا خوه و ژ مێژ وهره د كونجێن خوهڤه خودان دكهن، دخاپینن.
ئهڤه چهندین كار بو دهولهتا خیلافهتێ ل ئهوروپا هاتن ئهنجام دان. ناسناما ڤان كهسان هات خوهیاكرن، باگرهوهندێ ژیانا وان هاته دیاركرن: بهشهك ژ وان ئهون ئهوێن ل وان كونجێن دی سهلهفیستن هاتین پهروهردهكرن. ب باوهری و ئیمان گههشتنه داعش و خهلیفهیی..
بهشهك دی ژ وان كور و كچێن پهنابهرانه، ناسناما ئهلمانی و فهرهنسی و بریتانی و بهلجیكی.. . وهرگرتینه، د قوناغهكا ژیانا خوه دا ههولدانه خوه دگهل ژیانا جحێلێن ئهوروپی و جڤاكا ئهوروپی بگونجینن: دیسكو، مهیی و شهراب، شهڤبێری، خواندن و كار. لێ جڤاكا ئهوروپی ئهو گهنج گورهیی ناسناما وان یا فهرمی نه نیاسین. بهرسڤا ئهوروپیان ژ بهر چ ئهگهری بیت یهك بهرسڤ بوو: تو نه ژ مهیی، تو ل كنارێ جڤاكێ راوهسته، پاشهروژا ته ل ڤێره نینه، تو نینی. ئهڤ گهنج بون وهكو كورد دبێژنێ: ژ دێر و مزگهفتان كهفتی. و جڤاك ناس دبێژنێ ازمه الهویه: ئاریشا ناسنامێ.
توندرهو پهیدابوون ب ساناهی گوت ڤان گهنجان وهره تو ژ مهیی، ئهڤه مالا تهیه و تو خودانێ ڤێ مالێی و پاشهروژا ته ل ڤێره گهشه. و حهسنا ئایهت بولحهسهن، خودان ناسناما فهرهنسی كو ل پاریسێ دژیا و خوه ل سان دولی پهقاندی بهری سالهكێ ژ كهفیا رهش و ناڤ چاڤێن ڤهشارتی دگوتنێ كچا كابویی، ژبهر عشقا وێ بۆ وان پانترونێن تهنگ، ئهوێن ل بهر وێ.
راسته ل كوردستانێ گهنجێن خودان ئاریشه دگهل ناسنامێ، مه نینن، ب سالانه دبێژنێ كوردو سهرێ خوه بلند كه ب شانازی، وهلات ل بهندا ته یه.
بهلێ پرسیارهك؟
ئایا ل ڤی وهلاتی دهزگاهێن راگههاندنێ یێن زهبهلاح و پارتێن سیاسی نینن كو دگهل گهنجان تهنها یهك ئارمانج ههبیت ئهوژی: گهنجو تو بێ پاشهروژی دگهل ڤی وهلاتی. تو پاشڤه خستی كهسی ئاگههـ ژ تهنینه، تو نینی؟
بهشێ سیێ یێ وان گهنجێن گههشتین توندرهو و دهولهتا خهلیفهیی و كار بو وان ئهنجام دایین و ئهوروپا ههژاندین گهنجێن خودان بانگرهوهندهكا گونههباریانه: ژ خوهندنێ دوركهفتین، كار ناكن، ئێشێن دهرونی ل وان پهیدا دبن، بهرهف مادێن هوشبهر ڤه دچن، و لیستهكا گونههباریان ل بنگههێن پولیسان پر كرنه. تاخێ مولینك ل بروكسێلا بهلجیكی نمونهكا پێگوتی یه بو ڤان جوره گهنجان.
توندرهو ل ڤان ژی پهیدا بوون، ههر زوو ههمبێز كرن و هنارتن چالاكیێن تهرورێ.
پرسیار ژی ئهڤه:
ئایا ل كوردستانێ ئهڤ جوره گهنجێن تێر ئاریشه نینن؟ تهنگاڤیێ كهس بهرهف گونههـباریێ و ئێشێن دهرونی و بگره خوه كوشتنێ نه بری یه؟
چاره؟
چ ل ئهوروپا و چ ژی ل وهلاتێ مه گهلهك جاران چارێ د هندێ دا دبینن كو ئایهت ئایهت پێدا بچن و ب نهرمی شروڤهبكن.
باوهر بكن ئهڤه چارهنینه بو نههێلانا توندرهوهیێ. ئهڤه ب دههان سالن ئهزههر و مهلایێن مهزن دبێژن و ههولددن توندرهویا ئبن تهیمی یه و حهسهن ئهلبهنا ب ئایهتان رهد بكن، لێ ئهڤ كار بێ ئهنجام مایه. ڤێجا چی، ئهگهر كهسهك ژ دهولهتا مهدهنی بڤی كاری رابیت و ئهو ئایهت و حهدیسان شروڤه بكت. قهت ب ڤێ یهكێ چاره نابیت.
دڤێت كونجێن توندرهوان بێن داخستن، بدهستهكێ حشك بهرسڤا توندرهوی كرنا ئاینی بێت دان.
دڤێت دهزگایێن راگههاندنێ و “پارتێن سیاسی”، ئهڤێن گهنجان ژ ڤی وهلاتی بێ ئومێد دكن پاشهروژێ ل بهر چاڤان تاری دكن بێن راوهستاندن.
دڤێت جڤاك و حكومهت ئاریشا گهنجێن بێ ئومێد چارهكهت: فێربون، كار و ساناهیكرنا ژیانێ بو گهنجێن مه.
نووترين نووچه
- هەرێما كوردستانێ ڕێگری ل هنارتنا پەترۆلا ئیراقێ نەكریە
- هنارتنا پەترۆلا ئیراقێ ل كەنداڤی تووشی ئاستەنگێن مەزن بوویە
- هێرش ژ ئالیێ وان میلیشیایان ڤە دهێنە ئەنجامدان كو دهێنە سەر بیرێن پەترۆلێ و زەڤیێن غازێ و پارزنینگەهان
- هێشتا ل ئیراقێ كەسێن شۆڤینی یێن هەین دژی مافێن گەلێ كوردستانێ نە
- سەرۆك بارزانی بۆ حوكمەتێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ: كۆمببن و كێشەیان چارەسەر بكەن
- كیمیا بارانكرنا هەلەبجە تاوانەكا دژی مرۆڤاتیێ و هێرشەكا دڕندانە بوو ل سەر ئیرادەیا مللەتەكی
- سەرۆك هەرێمێ و بەرپرسێ نەتەوەیێن ئێكگرتی ل ئیراقێ كۆمبوون
- مەسرور بارزانی: نابیت جینۆسایدا هەلەبجە چو جاران ژ بیرا خەلكێ كوردستانێ و مرۆڤاتیێ بچیت
- دڤێت بەغدا مەهانە و د وەختێ خوە دا مووچە و بودجەیا كوردستانێ بدەت پاشی داخوازا رێپێدانێ ب هنارتنا پەترۆلێ بكەت
- پەترۆل پێكڤە دهێتە ب رێڤەبرن نەك ب تاكڕەوی و گەفان
محهمهد عامر دێرشهوى
عهرهبستانا سعوودی و موجاهدێن كورد
ل 11 ی ههیڤا 11 سالا 1918 جهنگا جیهانی یا ئێكێ ب دووماهی هات و ئۆسمانیامن خوه ژ ئهڤا دبێژنێ رۆژههلاتا ناڤهراست ڤهكێشا، ژ وێ رۆژێ وهره عهرهب بۆ خوه ل سهمیانهكێ دگهرن و گهلهك هێز و دهولهتێن عهرهبان د ههولدانێ دا بوون ببن ئهو سهمیان، جهمال عهبدولناصر ژ مسرێ بهر ب سووریێ و یهمهنێ چوو، بهعسی ل لوبنانێ ژ دایبكبوون و بهر ب دیمهشق و بهغدا و پلانا كۆمیتا سهركردایهتیا نهتهوهیی ئهو بوو حزبا بهعس ل ههمی پارچێن عهرهبی دیوانان حوكمداریێ ڤهدهت، ب ههمان شێوه كۆمونیستێن عهرهب و ئهڤ لایهنه ب تهنێ نه بوون خهونا مهزناهیێ د ناڤ عهرهبان دا و ل دهڤهرێ ههبیت، عهرهبستانا سعوودی، ل دهستپێكا سالێن شێستان دا بهر ب دۆستیا زهیدیێن یهمهنێ و هاندانا وان بۆ بنئاخكرنا هێڤییێن ناسڕیان ل یهمهنێ، ل سووریێ ژی ب ههمان شێوه بهرامبهر دهولهتا ئێكگرتی د ناڤبهرا شام و قاهیره دا، زێدهباری چهپهرێ دهولهتێن كهنداڤی ب برا مهزناتیا سعوودی ژ سالا 1981 ێ ڤه پهیمانا تایف یا سالا 1989 ێ حهریری و سهنگا عهرهبستانێ بهر ب بهیرۆتێ بر، یا ل گهل فهلهستینیان ژی خوهیایه كو عهرهبستانێ ئهڤ كێش ب كێشا خوهیا سهرهكی دیتیه.
د ناڤبهرا وارسۆ و ئهتلهنتیك دا و د دهمێ شهڕێ سارێ د ناڤبهرا وارسۆ و ئهتلهنتیك دا ئێكهتیا سۆڤێت گهلهك ههول دا ئهردێ دهولهمهندێ ئهفغانان بكێشیت بن كونترۆلێ، ل سالا 1986 ێ لهشكرێ سۆڕ ل كابۆل نهجیبولاه دهستنیشانكرن وهكو حاكمێ پایتهختا ئهفغانیان، ژ بهركو ههر پێشكهفتنا وارسۆ و سۆڤێت دهات ههژمارتن پاشڤهچوونهك بۆ ئهتلهنتیك و ئهمریكا ئێك ژ رێیێن لاوازكرنا سۆڤیهت ل ئهفغانستانێ ئایینكرنا ڤی شهڕی بوو، واته موسلمان و كۆمۆنیست، رێ هات ڤهكرن عهرهبستانا سعوودی بكهڤیت قووناغهكا نوو ئهو ژی ب پهروهردهكرن و هنارتنا جهادیان، واته ئهگهر عهربستانا سعوودی ههتا نوكه ب پاره و یهیمانان بهر ب هێزهكا ههرێمی درێ دا بوو، ژ ڤێره و پێدا جیهادیێن خوه یێن گهنج ل گهل پاران رهوانهیی دهرڤهیی سنۆرێ دهولهتا خوه كرن و دهست هاڤێت خواندنگههێن پهروهردهكرنا جهادیان ل مزگهفتێن وهلاتێن دوور ژ سهحڕا عهرهبان بوو كو ببن هێزهكا ئاماده و خورت ل مهیدانان، پشتی پریسترویكا، بهرنامێ پریسترویكا گۆرباچووفی ل سالا 1987 ێ نهشیان هلوهشاندنا ئێكهتیا كۆمارێن سۆسیالستێن سۆڤیهت راگریت، ئهمریكا دهرفهت بدهستڤهئینا، جاران ل گهل ناتۆ و جاران ب تهنا سهرێ خوه ل دهڤهرێ خیڤهت ڤهدان. لێ ل سۆمالێ و ههروهسا ل ئهفغانستان و عیراقێ تووشی زیانێن گیانی بوو و تهنگهژا ئابووری ژی بۆ سهربار و د ئهنجام دا ئهمریكا هێزێن خوه ژ دهڤهرێ ڤهكێشان و جارهك دن ڤالههی كهفت مهیدانێ، رۆس كهفتن خهونا میراتێ سۆڤیهت، چین، چهنده تانوكه ڤێ دهولهتێ ههولدانا وهرگهرانا حوكمداران نه كری یه لێ بێگومان وهكو هێزهكا ئابووری یا جیهانی چاڤ ل ئهردێن زهنگینه، ژ ئالیهك دی ڤێ ڤالههیێ هێزێن دهڤهرێ هشیاركرن كو سهركێشیێ بكن، ئهڤ جاره مسڕ نه مسڕا جاران و عهبدولناسڕی یه، كهمۆنیستا ژی پشتی یۆری ئهندروپۆف باركر و بهعسیان د گهل عهفلهقی، لهوان مهیدانا سهركێشهكێ ژ ناڤ دهولهتێن عهرهبان بۆ سعوودیی بهرفرهه بوو، ئهڤهبوو ڤێ جارێ لهشكرێ عهرهبستانێ بۆ چالاكیێن ژ دهرڤهیی وهلات ل بهحرهین و یهمهن، ئهڤ ژی قووناغهكا نوو یه. عهرهبستان و عیراق، ئهڤ دهولهته ژ گهلهك ئالیان ڤه بۆ سعوودیێ گرنگه، مهلبهندا ههڤركیا سونی و شیعهیانه و جیرانه و ژ ئالیێ خوهڤه ههڤسنۆره ل گهل دو هێزێن دن یێن ههرێمی، توركیا و ئیران، ههر ئێك ژ وان ژی مینا عهرهبستانا سعوودی ل شوون پیێ خوه دگهریت نهمازه پشتی خوه ڤهكێشانا ئهمریكا ژ دهڤهرێ.
ل پایزا 2010 ێ مهلیك عهبدولاه بانگهوازیهك دا خواندن تێدا داخوازا عیراقیان كر بو مێهڤانداریهكێ ل ریازا پایتهختا سعوودیێ، لێ سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ ههر زوو بهرێ مێهڤانداریێ دا ههولێرێ: وی قورتهك تهحل دا گهوریا خوه و سهرۆكاتیا ئهنجوومهنێن عیراقێ گههاند مالكی لێ د ههمان دهم دا پاریهك قهلهو ژی بۆ كوردان مسۆگهر كر، تالهبانی بۆ سهرۆك كۆمارێ عیراقێ، ئهو ژی بهروڤاژی تێكگههشتنێن ل دیمهشقێ هاتین كرن و دڤیا بوا ل ریاز هاتبا موهركرن د ناڤبهرا عهرهبێن عیراقێ دا.
عهرهبستانا سعوودی و موجاهدێن كورد، ههر ژ دهما ههڤركیا دگهل ناسڕی و بهعسی و شوعیان عهربستانا سعوودی هێزا خوه یا نهرم بكاردئینا، ژ ئالیهكێ ڤه پاره و ژ ئالیێ دن ڤه كهلتۆر و ئیسلام گۆرهیی تێگههشتنا محهمهد بن عهبدولوههاب، كوردستان ژی نه ژدهرڤهیی تماهیا ڤێ ئیسلامێ بوو، ئاسانكاری هات كرن بۆ خواندنا ئایین ل قوتابخانێن سهر ب سعوودیێ ڤه و د ههمان دهم دا بهلاڤكرنا تێگههشتنا سعوودی بۆ ئیسلامێ ل كوردستانێ و پێنگاڤ ب پێنگاف ئهڤ تێگههشتن و كهلتۆر ل سهر كیستێ تێگههشتنا مهلایێن مهزنێن كوردان بۆ ئیسلامێ بهلاڤبوو، دهلنگ كورتكرن، ریه بهردانا ب بۆست، گومانلێدانا پیرۆزكرنا مهولید نهبهوی، رێگرتن ل خواندنا سورهتا فاتیحه ل سهر وهغهركریان، سنۆرداركرنا سهرهدانا قهبران، پێ نویساندنا ب ههڤرا ل دهما نڤێژی، تلی ههژاندن دهما خوهندنا تهحیاتێ ل سهر نڤێژێ و گهلهك نموونێن دن یێن زالبوونا كهلتۆرێ ئیسلاما سعوودی كو بهری چل سالهكان ژی یهك ژ ڤان خهسلهتێن دینی یێن نوو د ناڤ كوردێن شافعی دا نه بوو، د راستی دا موجاهدێن كورد و عهرهبستانا سعوودی ژ شهڕێن ئهفغانستانێ وهره ئێكتر ناس دكهن، لێ جارێ قووناغ بۆ وان ئهو نینه سۆر و سۆر بێژن بژی مهلیك سهلمان و ههردو محهمهد، لێ ل گهلهك مزگهفتێن پارێزگهها دهۆكێ ههكه خوتبێ بكهی دێ بینی نهحهزێن سیاسهتا عهرهبستانا سعوودی دوژمنن و كهلتۆرێ ئیسلاما سعوودی رهواجه ب شهربهت و شرینی.
نيشاندانWP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com