زهێر كـۆرەمـاركی

سلبوون ئەو هەلچوون و ئێشانە،یان ئەو ئازارە،ئەوا مرۆڤ ب خۆ خۆ تووش دكەتێ ژبەر كو دهندەك هەلوەستان دا دەرباز دبی، بەلێ بلا ژبیر ژی نەكەی كو سلبوون هندەك جاران ئەو رۆناهی و چراكە ئەوا رێكا مرۆڤی رۆهن دكەت،دەما رۆندكێن مرۆڤی وەكی رووباران دهێنەخار، داكو پیچەكێ دوور بكەڤیت و هزرێن خۆ د هندەك بابەت و هەلوەستان دا بكەت و جارەكا دی هیڤی و خەونێن خۆ ل سەر بنژنیت و ئاڤا بكەت. وەلێ سلبوون و لۆمەكرنا بەردەوام و هەردەم هەمی تشتان دكوژیت بێ مەبەست، لەوما دڤێت مرۆڤ ژێ دوور بكەڤیت،ئایینێ پیرۆزێ ئیسلامێ گەلەك داكۆكیێ ل سلبوونێ دكەت دبژیت نابیت مرۆڤ ژ سێ رۆژان زێدەتر ژ ئێك سل ببیت،هەركەسێ بەری یێ دی سلاڤ كەتە سلبوویێ خۆ، خودان خێرە و مرۆڤەكێ باشترە ژ هەڤكویفێ خۆ،زۆر مخابن نوكە د ناڤ جڤاكێ مەدا ها وەختە دێ سلبوون بیتە دیاردە، چونكی گەلەكا زێدەبووی باب دگەل كۆڕی،كوڕل دگەل دایك و بابان، ژن ل گەل زەلامی، زەلام ل گەل ژنێ خووشك ل گەل برایی، برا ل گەل خووشكێ، برا دگەل برای خووشك دگەل خووشكێ و خەسی و بووك هەما نەبێژە..،ڤێجا وێڤەتر هەرە،مخابن هۆسا گەلەك كەربوكین د خێزان و جڤاكان دا پەیدا دبیت، ئەڤە پتر د جڤاكێن نەزان دا پەیدا دبیت، چونكی ئیرەییێ و حەسوودیێ ب ئێكودو دبەن و حەز ناكەن ئەو تشتێ وی یان وێ هەی هەڤالێ وی یان جیرانێ وی هەبیت، بەس ب خۆ دڤێت،كو دینێ مە دبێژیت ئەو تشتێ تە بخۆ دڤێت،دڤێت تە بۆ هەڤالێ خۆ ژی بڤێت و بەرێ مە ددەتە حەزژێكرن و ڤیانێ و لێبۆرینێ داكو جڤاكەك و خێزانەكا ئێكگرتی و پڕی ڤیان و حەژێكرن و بهێز پەیدا ببیت. ئێكجار نوكە سلبوون د خێزان و جڤاكی و بنەمالان دا گەلەك یا مشەبووی و پەیوەندیێن هاتینە بڕین ب سەرئێك ڤە ناچن و سەرائێكو دو نادەن و مرۆڤاینی یا كێم و لاواز دبیت،ئەڤە سەرەتایەكا ترسناكە شیرازێ خێزان و مال و جڤاك و مللەتان تێكددەت و گەلەك لاواز ژی دكەت، ئەڤ ژێك سلبوونە پتر د جڤاكێن رۆژهەلاتی دا یا زیق و بەرچاڤە، چونكی جڤاكێن خەندقینە د نەزانینێ دا تەنێ دەرمان ئەوە ئەڤ جڤاكە ژ غەفلەتا نەزانینێ هشیار ببن و ل دەرمانا بگەڕن بۆ برینێن خۆ كو ئەو ژی زانین و فێربوون و خۆ ئاڤاكرنە دا ژڤی ئافاتی رزگار ببن.
د ناڤ جڤاكێن وەكی یێن مەدا هۆكارێن سلبوونێ گەلەكن لێ ژ هەمیان پتر یێن مادی، جڤاكی، ئابووری، سیاسی، ئیداری…هتد. هۆكارێن مادی ژ هەمیان پترن پتر سەرا میراسی و سامانی باب و كۆڕ براو برا و خووشك و خووشك ئو حەتا سەری ژێك سل دبن.
سلبوون تەنها ل ڤێرە و ل ڤان تەخ و سنووران ب تنێ نەراوەستیایە، بەلكو یا گەهشتیە بنەمال و عەشیر، حزب و بەرپرسان و حەتا داویێ، ئەگەر ئەڤ سلبوون هێشتا یا بچووك نەهێتە چارەسەركرن پێشبینیێن ترسناك ب دویڤ خۆ ڕا دئینیت، گەلەك جاران خوینداری ژێ پەیدا دبیت و مەزن دبیت بنەمال و عەشیر ڤێكرا دچن، سەرا تشتەكێ بچووك و نەهاتیە چارچووڤەكرن و چارەسەركرن،لەوما یا مەزن بووی و ئێش و ئازار و برینێن مەزن یێ ل خێزان و جڤاك و مللەتان پەیداكرین.وەرن دا دەستێ خۆ بكەینە تێكدا و كەرب و كین و سلبوون و زكڕەشیێ و نەڤیانێ ژ دلێن خۆ بەرامبەر ئێكو دو. راكەین و دەربێخین و حەزژێكرن و ڤیانێ تێدا بچینین و باش ئاڤدەین ب زانین و رەوشتەكێ بەرز و مەزن داكو بەس خێزان و جڤاكێ مە ژ ڤان دەردان بناڵیت و ژناڤ بچیت .

زوهێر كۆرەماركی

ئەڤە ژیان و مرۆڤ و جڤاك هەین، یێن بزاڤا دكەن ژیانا خوە خۆش بكەن، هەردەم ل وان ئالاڤان دگەڕیێن یێن ژیانێ ئاسان و خۆش دكەن، حكومەت یاسایا ئاڤا دكەن و ددانن داكو ژیانا خەلكی و جڤاكی رێك بێخن و ژیانەكا شایستە بەرجەستە بكەن بۆ خەلكی و هەكە ئارمانج ژ ئاڤاكرنا حكومەت و دەرئینا یاسا نەبۆ هندێ بیت ئارامی و تەناهیێ و خوشگۆزارانیێ بۆ خەلكی پەیدا بكەت؟ پائەو حكومەت و یاسا و هەموو ئیدارە بۆچییە ؟ لەومانێ دبێژین دڤێت ئارمانجا سەرەكی یا حكومەتا ئاڤەدانی و خۆشگۆزارەنی و تەناهی بیت بۆ هەموو مللەتی، داكو هەموو ب حكومەتا خوە ڤە بهێنەگرێدان و حەز ژێ بكەن.
علی شریعی دبێژیت: هەكە تە دیت د جڤاكەكی دا كارێ لەشفرۆشیێ زۆر بوو، ژن بۆ پارەی بەدرەوشتیێ دكەن، وی جڤاكی بەردەباران بكەن، نەك وان ژنان چونكی خەتایێن وان نینن، بەلكو خەتایێن جڤاكی نە، ببوورە دكتور شەریعی ئەز دێ هێژ وێڤەتر چم، دڤێت وێ حكومەتێ بەردەباران بكەن یا وی جڤاكی ب رێڤە دبەت، چونكی ئەگەر جڤاك یێ تێگەهشتی و زانا نەبوو، هێزەكا دسەروان دا هەی دبێژنێ حكومەت، ئەو جڤاكی زانا و رەوشەنبیر دكەت و دكەتە جڤاكەكێ مەدەنی خودی پڕی رەوشت دادی، هەروەسا جڤاكێن زانا و تێگەهشتی ژی حكومەتێن گەندەل و هیچ و پۆچ دهەرفینن و بەردەباران دكەن و حكومەتەكا وەكی خوە و زانا و رەوشەنبیرو پڕی یاسا یێن مەدەنی كو خزمەتا وان و جڤاك و دەولەتا وان بكەت ئاڤا دكەن، رازی نابن ماف و نان و ئازادی و سەربەستیا وان بهێتە بن پێكرن، لەوما دبێژین ژیان دگەل حكومەت و جڤاكێن مەدەنی و پڕی یاسایێن مەدەنی بۆ خۆشكرنا ژیانا خەلكی یاخۆشە، چونكی هەمی تێدا د یەكسانن و خودان ماف و ئەركن و كەس تێدا ناهێتە چەوساندن.

زهێر كـۆرەمـاركـی

رادیۆ ب خۆ ئالاڤەكێ گرنگێ راگەهاندنێ یە، هەر چەند د نوكە دا وەكو دهێتە دیتن هندەك ژ گرنگیا خۆ ژدەست دایە، ژبەر ئالاڤێن دی و سۆشیال میدیایێ؟ وەلێ هەرا گرنگە و یا بوویە دەرگەهەك و پەنجەرەكا مەزن و گرنگیا گەهاندنا نووچە و دەنگوباس و رەوشەنبیركرنا خێزان و جڤاك و مللەتان.
رادیۆیا دهرك ئێك ژ وان رادیۆیانە كو ئەڤە هەر ژ سالا١٩٩٢ێ وەرە هاتیە دامەزراندن، بێ راوەستیان خزمەتەكا بێ وێنە پێشكێشی دەڤەرا دهۆكێ هەمیێ دكەت، ب بەرنامەیێن خۆ یێن جوان و قەشەنگ وپڕی بابەتێن ب مفا، جهێ خۆ یێ د دلێ زۆربەیا خەلكێ دهۆكێ دا كری و خەلك گەلەك یێ ب خۆڤە گرێدای، رادیۆیا دهۆك سەرب ناڤەندانا خانی یا رەوشەنبیری ڤەیە كو گەلەك ئالاڤێن دی یێن راگەهاندنێ بخۆڤە دگریت. ئەز ئێك ژ وانم گەلەك گوهێ خۆ ددەمە بەرنامەیێن وێ یێن جۆراو جۆر و تێر پێزانین. ب دیتنا من زۆربەی بەرنامەیێن وێ دخۆشن و د مفادارن، مرۆڤی ژ رێكا خەلەت دادنیتە سەر رێكا راستا ژیانێ و مرۆڤی ژ كار و دیاردەیێن كرێت و نەشارستانی دڤەجنیقیت و ددەتە پاش و هشیار دكەت. گەلەك بەرنامەیێن رێكوپێك ئەز تێدا بینم كو بێ گۆمان زۆر ب هێز و مفادرن، وەك نموونە بەرنامەیێ سپێدە باش كو پێشكەشكار و میدكارا هێژا خەلیل كەمال پێشكێش دكەت، هەر رۆژ بابەتەكێ جڤاكی كو گرێدای ژیانا رۆژانەیا خەلكی یە دكەتە بابەت و دەرگەهێ دانوستاندنێ ب رێكا پەیوەندیێن گوهداران دئێخیتە بەر گەنگەشێ و دید و بۆچوونان، مینا دێ چاوا زانی ئەڤ مرۆڤە درەوا دكەت، یان كینە مرۆڤێن پڕبێژ؟، یان دێ چاوا زانی ئەڤ مرۆڤە یێ دو روییە؟ یان دێ چاوا بۆ خۆ هەڤژینەكێ هەلبژێری؟، یان ژی ئاریشەكا جڤاكی بێی ئینا ناڤا بۆ گوهدار و بینەرێن سۆشیالێ بەرچاڤ دكەت و هێلێن پەیوەندیێ دیار و بەرچاڤ دكەت و گەلەك پەیوەندی لسەر بابەتی یان چ بابەتێ دی بیت بۆ دچن و كۆمەكا دید و بۆچوونان پەیدا دبن و تاك و خێزان و جڤاكی لسەر مەترسیا وان هەكە بێژین دیاردە هشیاردكەت؟ دیسا گەلەك بەرنامەیێن دی ژی هەنە راستەخۆ یان نەراستەوخۆ گەلەك مفای دگەهین، مینا بەرنامەیێ شەڤ و شڤان و بەرنامەیێ رۆژیار و ئێك ژ خەلكی و ئایین و جڤاك و گەلەێن دی كو گرێدای ژیان و گللە و گازندێن خەلكینە و خەلك ئازادانە گللە و گاندە و پەیاما خۆ دگەهیننە جهێن مەبەست و شۆلەژێ، ئەڤە ژبلی گەلەك بەرنامەیێن دی یێن تەرفیهی و خۆش. ب دیتنا من رادیۆیا دهۆك یاشیایی گەلەك گوهۆڕینان د تاك و خێزان و جڤاكێ‌ دا پەیدا بكەت و بەرێ خەلكی ژ كارێن كرێت و نەشارستانی بدەتە پاش و جڤاكێ بەر ب مەدەنیەت و شارستایەتێ ڤە ببەت و دابنیتە سەر هێلا راست و دروستا ژیانێ، هەروەسا یا شیای گەلەك گەنجان پێبگەهینیت بكەت خودان و كار و داهات و بكەتە كەسەكێ ئاڤا د ناڤ جڤاكێ دا.رادیۆیا دهۆك یا بوویە دیرۆكەك و خودان ئەرشیفەكێ مەزن و پڕی پێزانین كو گرێدایی ژیانا رۆژانەیا خەلكی یە یا بوویە خۆدیكەك د ناڤبەرا خەلكی دەستهەلاتا خۆ جهی داو پەیام و گللە و گازندێن خەلكی ب ئەمانەت بەرچاڤ دكەت.ئەم هۆسا دبینین گەلەك خەلك و گوهدار خۆ د رادیۆیا دهۆكێ‌ دا دبینن و یا بوویە پشكەك ژ ژیانا خەلكی و خەلكەكێ زۆر یێ پێڤە هاتیە گرێدان و حەز ژێكرن و ڤیان یا د ناڤبەرا واندا یا پەیدابووی و بوویە پشكەك ژ ژیانا وان.گەلەك رێڤەبەر و كارمەند و میدیاكاران خزمەتا د رادیۆیا دهۆكێ‌ دا كری ب درێژهیا تەمەنێ رادیۆیێ. دەستخۆشیێ ل هەمیان دكەم داخوازا لەشساخیێ و پێشداچوونێ بۆ هەمیان ل رادیۆیا دهۆك دكەم و بەرب و خزمەتێن جۆریتر و و پتر بۆ جڤاك و مللەتی و هیڤدارم بشێن لسەر ئاستەنگێن خۆ زاڵببن و ئەگەر ل ڤێرە و وێرانە كێماسییەك هەبیت هەر زوی چارەسەردكەن.

زهێر كورەماركی

حوكمەت ب وەلاتی حوكمەتە، گەر ولاتی نەبیت؛ ما دێ حوكمەت بۆ چ بیت؟ هەروەسا وەلاتی ژی ب حوكمەتێ وەلاتیەكێ خودان هێز و پشت و خودان ماف و ئەركە، هەردو ئێكودو تەمام دكەن. گەلەكا گرنگە حوكمەت حوكمەتا وەلاتی بیت و وەلاتی ژی وەلاتیێ حوكمەتێ بیت و دەستێن خۆ بكەنە تێكدا و پالپشت و پشتەڤانێن ئێك بن و جوان و شەنگ و هەژی وەلاتێ خۆ ئاڤا بكەن! نە یا دروستە حوكمەت وەلاتیێ خۆ بگڤێشیت و تووشی ئازارێن دەروونی بكەت و بارێ وی گران بكەت و وەلێ بكەت وەلاتی ب چاڤەكێ گۆمانێ بەرێ خۆ بدەتە حوكمەتێ و ژ باج و ئەركێن خۆ بەرامبەر حوكمەتێ بڕەڤیت و حەز ژ حوكمەتێ نەكەت و ب حوكمەتا خۆ نەزانیت، ژبەركز بارێ وی یێ ژیانێ یێ گران كری و ژیانەكا ئاسوودە و خۆش بۆ فەراهم نەكریە. هەروەسا یاشاشە وەلاتی ژی ل دژی حوكمەتێ بیت و ب حوكمەتا خۆ نەزانیت و ژیبوون و ڤیانێ بۆ نەبەت، فەرە و ئەو ژی ئەركێن خۆ بەرامبەر حوكمەتێ ب جوانترین شێوە ئەدا بكەت و حەز ژ حوكمەتا خۆ بكەت، هەردو تەمامكەرێن ئێكن و پێكڤە دێ شێن ژیانەكا شایستە و هەژی پەیدا كەن و وەلاتێ خۆ ب جوانترین شێوە ئاڤەدان بكەن، نابیت وەكی مشك و پشیكان ل بەر ئێك راوەستیای بن.
نەیا دورستە ئەم (حوكمەت و وەلاتی) تشتان لسەر ئێكودو بكەینە منەت، خزمەتا حوكمەتێ و ئەرك و خزمەتا وەلاتی ژی ناكەڤنە د خانا منەتێ دا، ئەركێ هەردویانە ئەركێن خۆ ب جوانترین شێوە ئەدا بكەن.
باشە ما چاوا چێدبیت ئەم هەمی تشتان ل سەر ئێك بكەینە منەت؟ ئێكی ژ مە تفەنگەك بۆ ڤی وەلاتی یان خاكی یان نشتیمانی هاڤێت بیت (ئەز خزمەت و خەبات و تێكۆشانا) كەسێ كێم ناكەم و كێم نابینم ژی، لی نابیت ئەم هەمی تشتان لسەر وەلات و مللەت و خاك و حوكمەتا خۆ بكەینە مننەت. خەبات و تێكوشان و قوربانیدان بۆ وەلات و نشتیمانی ئەركە، ئەرك نەك مننەتە و نابیت ئەز بەرامبەر ئەركی یان چەك هەلگرتنا خۆ و بەرگریكرن داخوازا پاداشت و تشتان ژ حوكمەتێ بكەم و بێژم من ئەڤە و ئەڤە یا بۆ هەوە كری! كەكۆ براكۆ تە بۆ وەلاتێ خۆ یا كری. هەروەسا نابیت حوكمەت ژی چێكرنا جادەكێ، پرەكێ، دەركرنا یاسایەكێ، بەرمیلەكا گازێ، كارەبێ، چێكرنا رێكا گوندەكی، یاسا چاكسازیێ، هەر تشتی لسەر ڤی خەلكی و ڤی مللەتی بكەتە مننەت و بۆ خۆ بكەتە شانازی، ئەز هۆسا نابینم، بەلكو پێچەوانەیە دڤیت هەردولا خزمەتێ بێ بەرامبەر بكەن، بۆ هەردولایان ئەركە هیڤیدارم بەس ڤان تشتان لسەر وەلاتێ خۆ و خاكا خۆ بكەنە مننەت ئەركە لسەر مە هەمیان ئەم وەلات و خاك و نشتیمانێ خۆ بپاریزین و عەدالەت و یەكسانیێ و بچەسپینین و خزمەتەكا شایستە پیشكەشی گەل و مللەتێ خۆ بكەین .چ جاران ئەرك و مافا نەكەینە مننەت؟ئەركێ مە یە خاكا مەیە وەلات و نشتیمانێ مەیە دڤێت وەكی بویبیكا چاڤان بپارێزین و خزمەتێ ژێڕا بكەین، وەلاتی و حوكمەت كینە؟ هەمی كوڕێن ڤی وەلاتینە، دڤێت ئەم هەمی بۆ وەلاتی خولام و گەدا بین چ منەت ژی نینە؟.