NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by زهێر كورەماركی

زهێر كورەماركی

زهێر كورەماركی
24 POSTS 0 COMMENTS

4

زوهێر كۆرەماركی

ڤی زەمانی گەلەكا بزەحمەتە مرۆڤ بكاریت هەڤالەكێ باش هەلبژێریت كو هەڤالێ هەڤال بیت، دوور بیت بەرژەوەندا هەڤالێ نوكە باراپتر هەڤالێن كاتی و بەرژەوەندانە لسەر بنیاتێ هندێ دئێنە هەلبژارتن، چونكی هەڤالێن دی هەكە نەبێژین نینن، لێ گەلەك دكێمن، هوسا دیارە دڤی زەمانی بەرژەوندو سامان یێن بووینە پیڤەر،هەڤال لسەر ڤی بنیاتی پەیدادبن، ئەو پیڤەر و میكانزمێن بەرێ نەماینە كو تۆ هەڤالێ ب هەموو واتا هەلبژێری كو یێ راستگۆ و دلسۆز و خودان ئەتەكێتێن ژیانێ بیت و یێ وەفادارو ئەمانەتدار بیت.
دووپات دكەین كو دڤی زەمانی دا هەلبژاردنا هەڤالێ پڕی سیفەتێن جوان و پاقژ و خودان پەیڤ و ئەمانەت و راستگۆ گەلەكا ب زەحمەتە،لەمانێ پرسیارەك ژ زانایەكی هاتەكرن گۆتێ: ئەم خەلكی چەوا بنیاسین و چەوا بكەینە هەڤال و دوستێن خوە.
ئەوی د بەرسڤاخۆدا وەها گۆت :
دێ خزم و كەس و كارێن خوە هوسا دنیاسی دەمێ تۆ ژماڵ دوور دكەڤی و زاروك و مالاتە بتنێ دمینن، زارۆكا ژی دێ هوسا نیاسی دەمێ دایك و بابێن وی بناڤسالڤە دچن پیر دبن. دێ هاوسەرێ ژی هوسا نیاسی دەمێ زەلامێ وێ یێ هەژار و نەدارو دەست كورت بیت و نەشێت ژیانەكا باش بۆ دابین بكەت، هەر هوسا مێر ژی وەختێ ژنكا وی نەخۆش دبیت و تۆشی ئێشەكا گران یان دۆمدرێژ دبیت، كادێ چەند لسەر خوە بیت و چاڤدێریا خێزانا خوە كەت، دێ برایێ خۆ ژی هینگێ نیاسی وەختێ دابەشكرنا میراتێ بابی، هینگێ دێ جەوهەرێ برایێ تە دیار بیت و دێ برایێ خوە باش نیاسی، بەلێ‌ هەڤال و دۆست هینگێ دیار دبن وەختێ تۆ دكەڤیە تەنگاڤییەكێ دا، دێ زانی كا تە هەڤال و دۆست هەنە یان نە؟
لەورا گەلەكا گرنگە مرۆڤ یێ باش بیت دا ل باشا بگەریت نە مەعقولە ئەز هەڤالەكێ خراب بم و ل هەڤالەكێ باش بگەرم، كەنگی ئەم هەموو دێ ل خوە زڤڕین و داب و نەریتێن بەرێ یێن جوان دێ دناخێ خوەدا هەلگرین و كار پێ بكەین ولسەر برێڤە بچین، داكو تاما ژیانا جاران ژ ژیانا نوكە بهێت، ئەم هوسا دبینین ژیانا نوكە گەلەكا بێ تامە،چونكی گەلەك بهایێن مرۆڤایەتیێ یێ ژدەست داین.

3

زهێر كـۆرەمـاركـی

زارۆكێن فێقیێ ناڤ مالێنە، مال ب هاتنا زارۆكا شاد و بەختەوەر دبیت و خۆشی دكەڤیتە ناڤ وێ مالا زارۆك لێ هەین.
ئەڤچاچ ئەو زارۆكە كۆڕ بن یان كچ بن؟ هەر چەندە د خێزان و جڤاكێن مەدا با راپتر حەتا ژن ب خۆ ژی حەز ژ زارۆكێ كور دكەن ژ زارۆكا كچ، هەر چەندە ئەڤە نە ب دەستێ ژن و مێرایە، بەلكو ب دەستێ یەزدانی یە ئەو كۆڕ و كچان ددەت هندەكان ژ هەژی كۆران دبینیت و هندەكان ژی هەژی كچا و هندەكا ژی هەژی كۆڕ و كچان دبینیت و هندەكا ژی دهێلیتە بێ زڕیەت. ئەڤەژی ژ دان و كەرەما خودێ یە. لێ گەلەك زەلام یێن هەیین كرۆمۆسماتێن وی هەمی د مێنە بەس كچ دبن.
راستە زانست یێ پێشكەفتی نوكە دشێت بۆ ژنا زارۆكێن كۆڕ یان كچ پەیدا بكەت، لێ چێدبیت هندەك پرسێن حەرام و حەلالی و گەلەك تێچوونا پارەی تێدا هەبن، لەوا ژن و زەلام خۆ ژێ دوور دكەن. ئەمما كیژ باشترن كۆر یان كچ ئەو ل سەر رۆژگاری و پەروەردا دایك و باب و خێزان و قوتابخانێ و جڤاكێ دمینن! گەلەك جاران كۆڕ باشترن گەلەك جارێن دی ژی كچ باشترن هندەك جاران ئەو ناڤێ بابێ خۆ رادكەن، بەرز رادگرن هندەك جاران ژی كچ گەلەك باشتر ناڤێ بابێ رادكەن رادگرن. دێ باش بیت ئەگەر هوین گوهێ خۆ بدەنە ڤێ سەرهاتیێ:
دبێژن دو خێزان جیرانێن ئێكبوون، ئێكا بابێ حەفت كۆڕا بوو یا دی بابێ حەفت كچا بوو، بابێ كۆڕان دبێژیتە جیرانێ خۆ بابێ كچا ڤێ جارێ خێزانا تە چ بوو؟ ئەو دبێژیتی كچەك بوو، یێ دی دبێژیتێ پا خێزانا من كۆڕەك بوو، گۆتێ: ئەڤە تە حەفت كچ بوون من ژی حەفت كۆڕ، ئانكو (خێزانێن) مە. بابێ كۆڕان خۆ گەلەك قەبەدكر ب كۆڕێن خۆ، چەند بابێ كچا دیتبا دا بێژیتێ ها بابێ كچا.. تۆ چ دكەی؟ جیرانێ وی بابێ كچا گەلەك ب ڤێ گۆتنا وی توورەدبوو، لێ خۆ بێدەنگ دكر.
رۆژ هاتن و رۆژ چوون یێن زارۆكێن هەردوكا مەزن بوون، هەر ئێك چوو سەر ئاڤ و رزقێن خۆ، باب ژی بەر ب پیریێ‌ ڤە چوون، هەر ئێكی ژ وان زارۆكێن خۆ دانە شوی و یێن دی ژن بۆ كۆڕێن خۆ ئینان، ئەو هەردو باب مانە د خانیێن خۆڤە، بتنێ كۆڕ جودابوون كچێن ئەڤێ دی ژی شوی ب هندەكا كرن و ژێك ڤەقەتیان. شەڤەكێ بابێ كۆڕان سەرا بابێ كچا دا چوو دەف ب گوندی ڤە، بەرێ خۆ ددەتێ یێ روونشتییە و خوارنەكا خۆش یا ل بەر و یێ دخۆت و جلكێن پاقژ و ب سەروبەر یێن ل بەر و مالا وی ب سەروبەر و لكێدای و گەلەكا پاقژە، حەسویدی پێ بر و گۆتێ: ئەڤە كی هۆسا چاڤێ خۆ ددەتە تە؟ ئەوی ژی گۆتێ: هەر رۆژ كچەكا من دهێتە دەف من سەرێ من دشۆت و ڤەدشۆت و كار و كۆكێ من دكەت و مالا من پاقژ دكەت و خوارنەكا خۆش بۆ بەرهەڤ دكەت و ئامانێن من دشۆت و پاشی دچیتە مالا خۆ، ئینا بابێ كچان گۆتێ: پا چاوا ئەو ڤێڕا دگەهیت؟ سەروبەرێ تەو زارۆكێن خۆ و مالا زەلامێ خۆ و تە ژی بكەت؟ وی گۆتێ :هەر حەفت كچێن من یا د ناڤبەرا خۆ دا لێكڤەكری، هەر حەفتییەكێ ئێك ژ وان بهێتە مالا من و چاڤدێریا من بكەن و خزمەتا من هۆسا دكەن.. ب راستی كچێن من نموونەنە.
ئینا بابێ كۆڕان ل دەف روونشتەخار و گۆت: بابێ كچان دنڤیت یێ گەرم و تێر و پاقژ و بابێ كۆڕان دنڤیت یێ برسی و ساڕ و جلك پیس، راستە كۆڕێ تە ناڤێ تە هەلدگریت، لێ كچا تە، تە ژی هەلدگریت و ناڤێ تە ژی ئها ئەڤە ژیانا بابێن كۆڕ و بابێن كچانە.
ڤێجا كەس ژ هەوە سەر خودێ كچ داینێ توورە نەبیت كو چ كچ نەداینێ؟ چ تشتێ خودێ بدەت یێ باشە، لێ پەروەردە دویڤچوون و تەعلیم لازمە دا ببنە كەسانێن باش و خزمەتا دایك و باب و خێزان و جڤاك و مللەتێ خۆ بكەن.

3

زوهێر كورەماركی

كەسایەتیێ بەرچاڤێ باژێرێ دهۆكێ نڤێسەر و هەلبەستڤانێ خودان شیان (خورشید ئەحمد پیرۆمەری) وەغەرا داویێ كر، هەڤال و برا و خال خورشید نەبەس رەوشەنبیر و نڤێسەرو هەلبەستڤانەك بوو، بەلكو كەسایەتیەكێ مەزنێ باژێرێ دهۆكێ بوو، ئێك ژ ستوونێن گرۆپێ مە یێ فەلەك یێ رەوشەنبیری و جڤاكی بوو، كو ڤی گرۆپی ب رەنگەكێ خۆبەخش چەندین بزاڤێن رەوشەنبیری و جڤاكی ئەنجامداینە. خال خورشید خودانێ دلەكێ مەزن و سپی بوو، گەلەك خزمەتا ئەدەب و كولتوورێ كوردی یا كری ب هەلبەست و نڤێسینێن خۆ و ب ئاڤاكرنا كەسایەتیا خۆ وەك مرۆڤ دۆستەك و خێرخوازەك و چالاكڤانەكێ جڤاكی شییا خۆ بكەتە كەسایەتیەكێ بەرچاڤێ جڤاكێ د ناڤ مەزنان مەزن بوو و د ناڤ بچووكان دا ژی بچووك بوو، د ناڤ گەنجان دا ژی دا گەنج بوو مەردەمێر بوو و نوكتەچییەكێ خوش بوو، هەردەم دڤیا گرنژین و كەنی ل كۆمبوون و جڤاتان بێخیتە سەر لێڤێن هەڤالان. ب هزر و پێنڤیسێ خۆ شییا گەلەك پەیڤێن كوردی یێن رەسەن و كەڤن ژ مرنێ قورتال بكەت ب تایبەتێ پەیڤێن بەرزە و كێم هاتینە بكارئینان كو ئەو شییا وان پەیڤان ئەكتیف بكەت و د هەلبەستێن خۆ دا نووبكەتە ڤە، هەروەسا مینا فەرهەنگەكێ بوو مە هەمی گاڤان پرسیار پەیڤێن كەڤن و ئالاڤێن كولتووری ژێ دكرن مینا جەنجەر و شالۆك و سێگۆهك و پشمە و لەوەندی …هتد.
چوونا وی خۆسارەتەك بوو ل ئەدەب و كولتوور و زمانێ كوردی، چونكی گەلەك تشت ل بەر دەست بوون وەكی ئەز پێ هایدەر، دڤیا چاپ بكەت و پەرتووكخانا كوردی پێ دەولەمەند بكەت.
گەلەك پەیڤێن وی یێن جوان د ناڤ مە هەڤالان دا ببوونە تڕێند مینا پەیڤا (خالی) پەیڤا (هەلەباب).. رێكا تە ب گول بیت گۆڕا تە ب نۆر بیت، تو چەند خودان دلەك پاقژ و بێ كەرب و كین بووی؟ دلێ تە یێ مەزن بەس حەژێكرن و ڤیان و دۆستینی و هەڤالینی تێدابوو، تە ئەم هەمی فێری تشتێن جوان و پاقژ دكرین، تو فەرهەنگا مە بووی ئەم ژ تە فێری گەلەك دەرگەهێن ژیانێ‌ و ئەتەكێتێن وێ دبووین تو جڤاكناس و رەوشەنبیرەكێ بێ بەڤل بووی، خالێ رەحمەتی چەندین پەرتووك و نامیلكە چاپكرینە و هندەكێن دی كار تێدا دكر، لێ قەدەرێ رێ نەدایێ. وەغەرا وی دهۆك و هەڤال و برادەرێن وی هەمی رەشپۆش و خەمگین كرن و كەلێنەكا مەزن د ناڤ لاپەرێن ئەدەب و كولتوورێ كوردی دا هێلا.

5

زهێر كۆرەماركی

ئەگەر ئەم پیچەكێ د دیرۆكێ دا بچینە خار و رۆپەلێن وێ هەلدەین دێ بینن دكەڤندا چەند غەدر و خیانەت یا ل مێییێ هاتییە كرن، هەكە ژنەكێ كچەك ببا نەعیمێن هەموویان شین د بوون بەری هەموویان یێن دایكێ ب خوە باشە دایكێ تۆ مێیی چەوا ب دلێ تە نینە تە مێیەك ببیت ؟یان تۆ ژ زەلام و خەسی و خەزیرێ خوە دترسی نەكو سەرا هندێ بێیە بەردان، كو ئەڤە دحالەتەكی دا، ژدایكبوونا نێرو مێیا نە بدەستێ زەلام و ژنێ نە، حەتا نوكە ژی ئەڤە دجڤاكێ مەدا یا مای بەس ب رێژەكا كێم دایك و باب هەر دوك پتر شانازیێ بكوڕێ خوە دبن ژ ژنێ، ئەڤە دوەختەكی دا دڤیابا هوسا نەبا دڤیابا شانازی ب هەردوكا بهێتە برن، كچ و كوڕێن باش هەردو شانازینە بۆ دایك و باب و كەس و كاران و حەتا جڤاك و مللەتی ژی، ژن هندا مەزنە ل دەف خودێ لەوا بەحەشتا دانایە بن پێن دایكێ،چونكی دایك قوتابخانە یە هەموو نێرو مێ ژی قوتابیێن وێ قوتابخانێینە و ئەم تێدا یێن فێری ئەتەكێن ژیانێ دبین و یێن بووین، ژن دایكە هەڤژینە خوشكە، نوكە بیاڤەك نەمایە دەست و پەنجێن ژنێ نەگەهشتبنێ، ڤێجا بۆچی ئەی ژن تۆ ب خوە دێ خوە كێم بینی؟ ئەڤە بەری تاك و جڤاكێن نەزان ژی ب كێمی و چاڤەكێ نزم بەرێ خوە بدەنە تە، تۆ یا مەزن و بسەنگی هوسا مەزن و سەنگییا خوە بپارێزە و خوە كێم نەكە، هێشتا دجڤاكێن مەدا ژدایكبوونا نێرەكی هیڤی و شادی و بەختەوەرییە و ژدایكبوونا مێیەكێ ژی بێ هیڤی بوون بێهێن تەنگی و نەخۆشییە.
سەرەرای هندێ كو خەونا هەر زەلامەكی مێیەكە و خەونا هەر مێیەكێ ژی زەلامەكە، گەر ئەقلێ ژنكێ تێكچوو و مر، ئەڤە ئەقلێ گەل و مللەتەكی تێكچوو و مر،چونكی ژن قوتابخانەیە هەكە جوان و باش پەروەردە بوو یان یا پەروەردەكری بوو ئەڤە مللەتەك و گەلەك پەروەردەبوون، ژن مینا گولێ یە ب بارانێن نەرم ڤەدبیت و گەش دبیت ب ئەورێن گڕگڕی و خڕش، زوو دچرمسیت و دبەهیت. ژن و زەلام ژ بۆ ئێك یێن هاتینە ئافراندن دا ببنە دینەمۆیێن ژیانێ و ژیانێ جوان رازاوە بكەن .
هیڤیداری ژ جڤاكێن بابسالار پێداچوونەكێ د خوەدا بكەن دیتنا خوە لسەر مێیان بگۆهۆڕن و ب دیتنەكا ئاقلانەتر سەرەدەریێ دگەل بكەن، هەموو دەمان ژنكێ دڤێت لبن سیبەرا زەلامەكی بژیت، بەس ب واتا زەلام نە لبن سیبەرا زەلامۆشكەكی، زەلامی دڤێت هەردەم ژنەك پشتەڤان و هاریكارا وی بیت ب واتا ژن بیت نەكو ئەو ژی ژنكۆك بیت، ژن بۆ زەلامی وەكی كانیەكا ئاڤا زەلال و شرینە هەردەم تێهنییا وی پێ دشكێت و زەلام ژی بۆ ژنێ وەكی چیایەكی یە هێزو دلۆڤانیێ ژێ وەردگریت .

14

زهێر كۆرەماركی

د دیرۆكێ دا چ مللەت هندی كوردان ب دەستێ داگیركەرێن كوردستانێ نەهاتینە ئێشاندن و ئازاردان، ڤان داگیركەرێن زالم چ نەمایە ل گەل كوردان نەكری، ئەو نەكریە یا نەشیاین بكەن. وەلێ كورد هەرمان و ب سەر زۆلما وان سەركەفتن و بوونە خودان نیمچە سەربەخۆیەك و چاڤێن نەحەز و دوژمنان شۆڕبوون و نەچاربوون كو ڤی كەتوارێ‌ هەیی قەبوول بكەن، سەرەدەریێ ل گەل بكەن. ئەگەر ئەم ئاوریەكی ل كاودانێن ئەڤرۆ بدەین و ئەو گوهۆڕینێن د رۆژەڤێ دا دهێنە دیتن و رۆژ بۆ رۆژ دەرگەهێن مەزن و ئاسۆیێن گەشتر بەرامبەر دۆزا كوردان ڤەدبن و پتر پشتەڤان و هەڤال و دۆست بۆ پەیدا دبن، چێد بیت ئەڤە بەرهەمێ هەستكرنا وان بیت بەرامبەر وێ غەدرا مەزنا دیرۆكی ئەوا وان ل كوردان كری كو بۆ بەرژەوەندیێن خۆ، وەلاتێ وان پارچە پارچەكری، چێدبیت ئەو هەست ب گونەهێ و ئێشاندنا وژدانا خۆ بكەن، لەوا ئەڤرۆ یێن بزاڤان دكەن دەستان ژ هەڤالێن دوهی بەرددەن و بێنە پاڵ دۆزا كوردی و بەحسێ گوهۆڕین ریشەیی بكەن و دلێ دۆستێن خۆ یێن دوهی بئێشینن و لێ وەرگەرن، وەلێ ب دیتنا مە ئەڤە بەس نینە دڤێت داخوازا لێبۆرینی ژ هەمی گەلێ كورد بكەن و قەرەبۆیا زیان و زەڕەرێن مادی و مەعنەوی یێن كوردان بكەن.
ئەگەر مرۆڤ خواندنەكێ بۆ ڤان كاودانێن نوكە بكەت؛ دێ رۆن و زەلال بیت و دێ هەست كەت كو ئێدی عەورێن رەش یێن چەوساندنا كوردان، هێدی هێدی یێ خیڤەتێن خۆ دپێچن و بەر ب مقمقێ ڤە دچن! چونكی جیهان نەجیهانا جارایە و ئەڤرۆكە یا د شلەژانێن گوهۆڕینان دا دەربازدبیت و یا هندەك نەتەوەیێن بندەست و غەدرلێكری بسەردئێخیت و هندەك دەولەتێن زالم و دكتاتۆر ببن پێلێن خۆ دئێخیت، ئەگەر نە خەندقینیت، دكەتە چەند پارچە و تەڕابەڕا دكەت. هەروەسا كورد ب خۆ ژی نە كوردێن جارانە، ئەو ژی یێن ب بەر پێلێن گوهۆڕینان كەفتین و تا رادەكی یێن هشیار بووین و دزانن ماف و ئازادی و دەولەت ناهێنەدان؛ بەلكو دهێنە ستاندن، لەومانێ یێن سوارێ هەسپێ خەبات و بەرخودانێ بووین و دەستان ژێ بەرنادەن تاكو بدەستڤە بینن. باشوور و رۆژئاڤا نموونەیێن زێندینە كو ئەڤرۆكە یێن بووینە ژیوار و نەحەز و دوژمن بڤێت و نەڤێت پێ دقاییلن و سەرەدەریێ ل گەل دكەن، ها نێزیكە تیرۆژكا ڤانا دێ پەڕێن خۆ ب سەر باكوور و رۆژهەلاتێ دا ژی گریت، ئەو ژی دێ ئازاد و سەرفراز بن و دێ عەورێن گڕگڕی و ستەما داگیركرنێ بۆ حەتا حەتایێ ژ وەلاتێ كوردان دەركەڤن و قەشیێن و دێ كورد هەمی ئازاد ئازاد بن. وەلێ گەلەكا گرنگە كورد دەست ب هندەك چاكسازیێن ناڤخۆ بكەن و پتر خۆ رێكۆپێك بكەن و تفاقێ بكەنە بنگەهێ خۆ یێ سەرەكی بۆ سەركەفتنەكا ئێكجاری، چونكی مالەك ب تفاق بیت جڤاكەك نەشێتێ و جڤاكەكێ ب تفاق بیت مللەتەك نەشێتێ و مللەتەكێ ب تفاق بیت؛ دەولەتەك نەشێتێ، ڤێجا دەستێ هەڤ بگرن و عەورێن رەش و تاری یێن بێ تفاقیێ ل هەمی كوردستانێ رارەڤینن.

5

زهێر كۆرەماركی

ژیان  گەلەك رەخ و گەلەك رەنگن، نە بەس رەش و سپی یە، بتنێ  ناڤبەینەك ژی دناڤدا هەی، ژیان ب هەموو  رەنگێن خوە  و خۆشی و نەخۆشیێن خوەڤە یا خۆشە، ئەگەر نەخۆشی نەبن  مرۆڤ چ ژ تام و چێژا خۆشیا نوزانیت، لەوما ئەم دشێین بێژین ژیان كۆمەكا ئاداب و ئەتەكێتانە  گرنگە مرۆڤ  وانا ب هند وەرگریت و لسەر برێڤە بچیت، داكو رەوشت دناڤ پێلێن ژیانێ دا بەرزە نەبن و مرۆڤ بێ بها نەبیت و شكۆیا مرۆڤ دناڤدا بشكێت، ئەگەر مرۆڤی دەست ژ ئاداب و ئەتەكێن ژیانێ بەردان  ب ناڤێ ئازادی و گوهۆڕینا  كو ژیان بەردەوام  گوهۆڕینا دگەل پێلێن خوە دئینیت، ئەڤە مە پێنەك ل ستوونێن ژیانێ دا و مە ئەتەكێت و ئادابێن  وێ بن پێكرن و مە رەوشتەكێ مەزن ژ دەست دا، نابێژین بلا گوهۆڕین نەبن  مە بڤێت و نەڤێت دێ هەبن و دێ هەر هێن   یان دێ مرۆڤی ل دووڤ خوە خشینن یان ژی دێ مرۆڤی هێلیت و دەرباز بیت، لێ بلا لسەر حسێبا رەوشت و ستوونێن ژیانێ نەبیت، هەموو تشت مرۆڤە دڤێت خوە دگەل كاودانان بگۆنجینیت و دگەل گوهۆڕنیان پێنگاڤێن  هشیارانە بهاڤێژیت،مرۆڤ دشێت مرۆڤەكێ هەڤچەرخ و مەدەنی بیت  و دگەل پێلێن ژیانێ  بهێت و بچیت و یێ  پڕی رەوشت بیت ژی ، ب دیتنا مە نابیت تۆ خوە بكەیە بەند و كویلێ  ژیانێ  و تە وەكی ئاش ئاشۆكا بینیت و ببەت، بەلكو دڤێت تۆ ژیانێ بكەیە بەند و كویلێ خوە  و هیڤی و ئارمانجێن خوە  بنەخشە و پلان لسەر دارێژی و كار و خەباتێ بۆ بكەی  دا بگەهییە هەمی  وان ئارمانجێن تە بۆ خوە  داناین و وێنەكرین، پێلێن ژیانێ چەند د دژوار و دبێ رەحم و وژدان بن، فەر و گرنگە ئەو نەشێنە تە و نەشێن تە بێخن و پێ لتە دانن، دڤێت تۆ لسەر زال ببی و قۆناغا  ببڕی و دەربازی كەنارێ ئارامیێ ببی،  دێ هوسا هەست ب ئاسۆدەیا  ژیانێ كەی، دناڤ خێزان و جڤاك و مللەتی دا هندەك  داب و نەریت و ئەتەكێتێن هەین نابیت مرۆڤ خوە لێدەت و بشكێنیت و بن پێ بكەت، چونكیگرێدای بنەمایێن رەوشتێ مال و خێزانێ نە، شكاندنا وان شیرازێ خێزانێ دكەڤیتە د مەترسیێ دا، ئەم رۆژانە یێن دبینن چەوا تاك وخێزان و جڤاك یێن ژبەر دچن و بها و ژیانێ ل بەر پیا دكەڤن تەپانێ پێ دهێتە كرن.

9

زهێر كۆرەماركی

گەلەك مێژوونڤێسان ل سەر كوردان یا نڤێسی و وەكی خۆ و وەكی وان ڤیای یا نڤێسی، گەلەكا گرنگە مێژوویا كوردان ب ئەقلێ كوردی و دەست و تلێن وان ب خۆ بهێتە نڤێسین، داكو ئەو مێژوویا هاتیە دزین و چەوت هاتیە نڤێسین ب دەستێن مێژوونڤێسێن كورد بهێتە راستڤەكرن. كوردان نەخۆشی و ئێش و ئازار مەزن یێن د مێژوویێ دا دیتن و چێشتین، وەلاتێ وان كوردستان هەرتم ئارمانجا دوژمن و نەیاران بوویە، ژبەركو خاكەكا پڕی كانزا و مەعدەن بوویە و هەمی خێر و خێرات بوویە، ئەڤە ژبلی جوانیا سروشتێ وەلاتێ وان. كورد نەتەوەیەكێ زیندییە ب خەبات و سەرهلدان و تێكۆشانا خۆ هەبوونا خۆ یا سەلماندی و هەمی بزاڤێن كرین مێژوویا خۆ ساخ بكەنەڤە د قووناغێن جودا جودا دا و ب شێوەیەكێ جودا. هەر مێژوویەكا هەبیت روحا هەی روحا مێژوویێ راستینە، گرنگە ئەم كوردان ل راستیا مێژوویا خۆ بگەڕین و ئەوا خەلكی وەكی خۆ ئەم داینەناسین و بۆ بەرژەوەندیا خۆ ئەم پێناسەكرین دویڤچوونێ ل سەر بكەین راستڤەكەین بۆ جیهانێ بدەینە خۆیاكرن. نابیت مێژوویێ بەس بۆ خواندنێ بكاربینین، بەلكو دڤێت ئەم مێژوویێ بخوینین و پەند و دەرسان ژێ وەربگرین و ئەڤرۆیا خۆ و سوبەهیا خۆ ژی ل سەر ئاڤا بكەین. خۆ گەلەك گرێدان ب مێژوویێ ڤە بێی پەند ژێوەرگرتن و چنەكرن بۆ سبەهی و بەس بۆ مەدح و سەنایا (ئانكۆپیاهەڵدان) بیت، هەر بێژین ئەم كورد د هۆسا و د هۆسا بووین و مە یا هۆكریە هەنێ، ئەڤە خۆكوشتنە. گرنگە ئەسل و فەسلێ خۆ بزانی و سوبەهیەكا جوان و هەژی ل سەر ئاڤابكەین، ئەو نەتەوەیێن خۆ گەلەك ب مێژوویێ ڤە گرێددەن و خۆ ب مێژوویا خۆ قەبە و مەزن دكەن و مێژوویا خۆ بەس بۆ هندێ دخوینن و بكاردئینن، ئەو گەل و نەتەوە یێ پاشكەفتییە و چ بۆ سوبەهیا وی ڤێ نینە؟ هیگل دبێژیت:(گرنگترین سوودی مێژوو ئەوە كو مێژوو سوودی نینە)، ئەڤە دیتنا فەیلەسۆفەكی یە لسەر مێژوویێ ئەرێ ئەڤە راستە و ئێدی مێژوویێ نەخوینن و لسەر رانەوەستین، نەخێر گرنگە ئەم مێژوویێ باش بخوینین و لسەر راوەستین چونكی مێژوو یێ گەلەك سوود یێن هەین دڤێت مرۆڤ بخوینیت چونكی یا پڕە ژ هزر و گۆتۆبێژو رێنمایا بۆ مرۆڤایەتیێ.مێژوونڤێسین كاركرنە لسەر رابردووی و مێژوو بخۆژی كۆمەكا رووداو دەنگۆباسانە هندی كەڤن ببن دەم ب سەرڤە بچن بهایێ زێدەتر ددەتە خۆ، چونكی چۆنە یان سەفەرەكە بۆ زەمانەكێ دی ئانكو رابردوویە، ئانكو چۆنە بۆ ناڤ ژیانا باب و كالێن خۆ و یێن خەلكی ژی.
هندەك دبێژن مێژوو بۆ ژیانێ بیرۆكەیە وەختێ ئاگر هاتییە دیتن ژیانا مرۆڤان خۆشتر لێهات هۆسا هەر تشتێ نوو پەیدا دبیت ژیانێ ئاسانتر خۆشتر لێدكەت. گەلەك دیتنێن جودا لسەر مێژووەیێ یێن هەیین هندەك دبێژن مرۆڤ مێژوویێ چێدكەن هندەكێن دی دبێژن مێژوو مرۆڤان چێدكەن هەر چاوا بیت مێژوویێ یاسا خۆ یاهەی ب درێژیا میژوویێ مرۆڤێن بهێز دزاڵن ب سەر یێن لاواز، یا ژ منڤە مرۆڤ پتر مێژوویێ چێدكەت كو مێژوو مرۆڤان چێدكەت.گەلەكا گرنگە لێكۆلین لسەر مێژوویێ بهێتەكرن و ببەلگەنامە بسەلمینن و راستیان دیار بكەن،كا چاوا ل مەیدانا شەڕی چەك پێدڤییە؛ هۆسا ل مەیدانا مێژوویێ ژی بەلگەنامە دپێدڤینە. گەلەكا فەرە گرنگی ب نڤێسینا مێژوویێ بهێتەدان چونكی مێژوویا هەر نەتەوەیەكی ناسنامە و شەڕەف و كەرامەتا وی نەتەوەیە، هەكە تو گرنگیێ ب مێژوویا خۆ نەدەی ئەڤە نیشانا دەرچووناتە یە ژ هەستێ نەتەوایەتیێ و ئەگەر ئەو نەما ئەڤە ئێدی تۆ بەرامبەر خاك و نشتیمان و زمان خۆ هەست ب بەرپرسیایەتیێ ناكەی كو ئەڤە ژی مەترسییە لسەر قەوارێ هەرنەتەوەیەكی.ئەگەر كورد نەتەوەیەكێ كەڤنار و خودان مێژوویەكا رهكوور دوور نەبایە خۆ لبەر بارۆڤە و هێرشێن بێ وژدانەیا دژمن و نەیارێن خۆ نەدگرت و دا ژناڤچیت، لێ چونكی خودان مێژوویەكا رەسەن بوویە هەر دەم بزاڤێن كرین مێژوویا بنڤێسن و نوو بكەن هەبوونا خۆ یا پاراستی و یێن بوویە یاریكەر د مێژوویێ دا هندەك جاران باش بینە هندەك جاران خراب بووینە.
یا شاشە ئەم بچینە د ناڤ مێژوویێ دا و بۆ خۆ بالیفك و لحێفان ببەین بنڤین و بێژین مانێ ئەم گەل و نەتەوەیەكێ رەسەنین و خودان مێژوویەك كەڤنار شارستانیەتین، ڤێجا دێ پالدەین. دێ هۆسا زیان و زەرەرەكا مەزن ل خۆ و مێژوویا خۆ كەین، مێژوو بۆ هندێ یە تو سوبەهیەكا گەش و مەزن ل سەر ئاڤا بكەی. دبێژن جارەكێ كچەكێ پرسیارەك ژ بیرمەندێ مەزنێ ئیراقێ (حسێن سەعدوون)ی كر گۆتێ: ئاریشەیا مە ل گەل مێژوویێ چیە؟ د بەرسڤێ دا گۆتێ: ئەم د مێژوویێ دا دنڤستینە؟ ئەرێ پا ئەم دچاواینە..؟

5

زوهێر كۆرەماركی

پشتی كو ئەلهۆیێن دهۆكێ شیاین سەركەفتنەكا مەزن ل سەر یانەیا قادسیە یا كوۆتی تۆمار بكەن و جاما كەنداڤی بدەستخۆڤە بینن، پیرۆزە ل هەمی خەلكێ كوردستانێ ب گشتی و خەلكێ دهۆكێ بتایبەتی، هەر ئەڤە یا چاڤەرێكری ژ یانا دهۆكێ كو دهۆكێ ئەكەم ب گەلەك تشتان و ئەڤە ژی هاتە سەر، دهۆكا شەهیدان دهۆكا قارەمانان دهۆكا پێشمەگەی، هەوە سەلماند هوین زەلام و پێشمەرگێن تەنگاڤیانە و رۆژ بۆ رۆژێ دێ بەرەو پێشڤە چن و دێ دەستكەفێن باشتر هەژیتر بۆ دهۆكا رەنگین و جوان بدەست خۆڤە ئینن، چاڤێن مە هەرێ لسەر سەركەفتێن هەوە ئەم دزانینن هوین چ قارەمان مێرخاس و خەباتكەرنن و هوین باز و ئەلهۆنە چ ئاستەنگ خۆ ل بەر سینگێ ناگرن و هەر تم هوین خودانێن مزگینیێن مەزن و دلخۆشكەرن؟ سەركەفتنا هەوە مێژوویەكا پیرۆز و مەزن بۆ كورستانێ و دهۆكێ تۆماركر و ناڤێ دهۆكێ ل هەمی جیهانێ بلاڤكر. ئەم هەمی شانازیێ ب هەوە و سەركەفتنا هەوە دكەین ،دهۆك و دهۆكی بوونە دیرۆك و ل جیهانێ ناڤێ وان بەرز و بلند بوو دەستێ هەوە دگڤێشم و چاڤێ هەوە ماچی دكەم هەوە دیرۆكەكا زێرین تۆماركر.
سلاڤ

ئەڤەهاتن ئەلهۆنە ئەلهۆ
سەربلند و سەربەرزێن گەلێ خۆ
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
بەرزو بلندكر ناڤێ یانا خۆ
….
هاتن ئەلهۆیێن ڤان چیا
ئەو كر یا مە هەمیان دڤییا
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
ڤێجا رابن ڤەدەن تلیلیا
….
هاتن ئەلهۆ وەلات رێبازن
نێچیرڤانن شاهین و بازن
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
چەند دمەزن و دسەرفرازن؟
…..
ئەڤ یاریكەرێن زیرەك و زانا
پلان بۆ چەند گۆڵەكا دانا
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
هەوە پیرۆز بت گەلی پشتەڤانا
…..
چەند یاریەكا خۆش و جوانە؟
هەر یاریكەرەكێ مە ب چەندانە؟
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
لێ گۆڵ كرن ب دانا پاسانە
ئەڤە هاتن ئەلهۆیێن دهۆكێ
چ خۆش نێچیر كەفتە شۆكێ
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
ناڤێ خۆ تۆمار كر ل دیرۆكێ

ئەلهۆنە بەرز و بلند دفڕن
ستێركا خۆ ل نیشانێ دگرن
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
ئارمانجا خۆش باش دگرن

دهۆكینە نەرم و نۆڵن
خودان گۆڵە یان دو گۆڵن
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
خەباتكەرن خودان تۆڵن

هاتن ئەلهۆ ب مزگینی ڤە
سەركەفتنا وان زێر و زویڤە
گۆڵ گۆڵ گۆڵ گۆڵ
هەرن ماچیكەنە پێڤە

دهۆكینە یاری زانن
نەخشەو پلانا ددان
گۆڵ گۆڵ گۆڵ
رابن گوڤەندا بۆ دانن

14

زهێر كۆرەماركی

ئەم هەمی هۆسا هزر دكەین كو ئەم مرۆڤێن باشین و ئەم حەز ژ ئێكودو دكەین و مە خێرا ئێكودو دڤێت و دگەل ئێك دراستگۆیین، راستە ئەم هەمی مرۆڤین وەك رۆخسار لێ وەك ناڤەرۆك هەر ئێكی ژمە كەڤرەكێ مەزن یێ د دلێ وی دا و هۆسا خۆ قەپەدكەت دێ بێژی هەما بەس ئەوێ د ڤێ دونیایێ دا و كەسێ دی نە. ئەگەر مە بڤێت خێزان و جڤاكەكا پاقژ و لێكدای و ئێكگرتی مە هەبت دڤێت هەر ئێك ژ مە ژ خۆ دەست پێ بكەت و حەزژێكرن و ڤیانێ د گەل ئێك ئالۆگۆڕ بكەین و بۆ برین و زامێن ئێك ببینە دەرمان و نۆشدار و كەسانێن ئاڤاكەر بین و تێكدان و نەڤیان وكەربێ د ناخێ هزر و كریارێن خۆ دا بكۆژین و كار بۆ بۆ جڤاكەكێ ساخلەم پڕ ئەڤین و راستگۆیی بكەین تێدا بگەهینە پلا مرۆڤبوونێ كو مەزنترین و زەنگیترین پلە و پۆستە مرۆڤ بگەهیتێ. هندەك هۆسا هزر دكەین هەكە بۆ بەرپرسەك یان رێڤەبەرەك یان دەڤەردارەك…هتد. ئەڤە بۆ مرۆڤ و گەهشتە پلا مرۆڤبوونێ و پلا وەزیفێ خۆ ژپلا مرۆڤبوونێ مەزنتر و ب بهاتر دبینت، نزانیت پلا وەزیفی چ جاران وی ناگەهینیتە پلا مرۆڤبوونێ.
داكو بزانین مرۆڤبوون چییە و چاوایە و بها و نرخێ وێ چەندە و چەندا مەزن و كاریگەرە مرۆڤی مەزن و نەمر دكەت و مرۆڤی دكەتە كەسایەتیەكێ ب هێز و كاریزمایی و رەوشت و هێز و ڤیانێ دبەخشیتە مرۆڤی وەرە گوهێ خۆ بدەنە ڤێ سەرهاتیێ؟
دبێژن زەلامەكێ جامێر و ژ خۆ شەرم، كوڕەكێ نەتەبتی و پیچ و شیم و نەزان هەبوو، هەمی گاڤان شەڕێ وی و بابێ وی بۆ چ رێز و بها نەددا بابێ خۆ تشتەك ژی ژ ئەتەكێن رێزگرتنێ نەدزانی، بابێ وی رۆژەكێ گۆتێ چ جاران نابیە مرۆڤ و دێ هەر ئەڤ داروقەبی؟ ئەو ژی سلبوو چوو ب دونیایێ كەفت چوو وەلاتەك و باژێرەكێ دی، هۆسا هلكەفت بۆ باخچەڤانێ حاكمێ وی باژێری باخچێن جوان و رێكوپێك بۆ حاكمی چێكرن و گەلەك چاڤێ خۆ د دا باخچەی، رۆژەكێ حاكمی پرسیار كرئەڤە كییە ئەڤ باخچە و گولێن هندە جوان چێكرین و چێدكەت، بەردەستكێن وی گۆتێ ئەز بەنی ئەڤە ئەو گەنجە ئەوێ هاتی بوویە باخچەڤانێ تە ب راستی گەنجەكێ ژێهاتی بەركەفتییە ئەوە ڤان باخچەیان چێدكەت؟ حاكمی گەلەك هزرێن خۆ كرن بۆ خۆ دگۆت ئەز یێ سەرەبیم و من بەس كچەك یا هەی ما چاوایە هەكە ئەز ئەڤی گەنجی بكەمە زاڤایێ خۆ؟ وەخت هاتن وەخت چوون ئەو گەنج بوو زاڤایێ حاكمی، پشتی چەند سالەكا حاكمی ئەمرێ خۆدێ كر، ئەو جحێل شوینا وی بوو حاكمێ وەلاتێ وی باژێری، چەند سالەك ب سەر حاكمیا وی ڤە چوون، حاكمێ نوو گۆت دێ رابم چم سەرا بابێ خۆ دەم دا بابێ من، من ببینیت كا ئەز بوویمە مرۆڤ یان نە ‌و مەبەستا وی ئەو دا بۆ بابێ بسەلمینیت كو یێ بوویە مرۆڤ چونكی یێ بوویە حاكم؟ رابوو كارێ خۆ كر و زەلام و ئێلچییێن خۆ دانە دووڤ خۆ و قەستا گوندێ بابێ خۆكر، بێی سلاڤ و بچینە سەرێ بابێ خۆ و خۆ بۆ بشكێنیت و پسیارا حالێ وی بكەت؟ بابێ وی گۆتێ تۆ ب خێر هاتی باب سەرچاڤا كەرەمكە بچینە ژۆر،گۆتە بابێ خۆ هات پا تە دگۆت تۆ چ جاران نابیە مرۆڤ؟ نوكە ئەز حاكمێ وەلاتەكیمە و هەیی و نەیی ئەزم، بابێ وی گۆتێ من نەگۆتیە تە تو نابییە حاكم، من یاگۆتیە تە تۆ چ جاران نابیە مرۆڤ، نوكە ژی تو نە مرۆڤی، راستە تو حاكمی لێ هێشتا تو نەبوویە مرۆڤ، مرۆڤ و مرۆڤبوون یا ب زەحمەتە هەمی نەشێن بگەهنێ.
ڤێجا وەرن دا ئەم هەمی بزاڤا بكەین ببینە مرۆڤێن راست و دورست و بگەهینە پلا مرۆڤبوونێ داكو هەست ب خۆشیا ژیانێ بكەین و ببینە خودان دەروونەكێ ئارام و وژدانەكا پاقژ و پڕی دلۆڤانی.

4

زوهێر كۆرەماركی

پەشیمانی، واتە بخەم كەفتن یان هەلگرتنا خەمەكا گران، پشتی زانی كو شاشیەكا كری، دەربڕینەكا سۆزییە كۆ مرۆڤ هەست ب گۆنەهێ بكەت، پشتی كارەك یان كردارەكا خەلەت و شاش كری و ژ نوو پێ حەسیای كو ئەو خەلەتی بوو كری، ڤێجا هەست بشەرمێ دكەت.
پەشێمانی ئاه و حەسرەت هەلكێشانە بۆ تشتەكی یان گۆتنەكا چوویی، یان مرۆڤ كارەكی یان هاریكاریەكێ یان بەخشینەكێ دگەل ئێكی یان ئێكێ بكەت، ئۆ ئەو كەس نە ژهەژی هندێ بیت، ئەگەر مرۆڤی زانی كو مرۆڤی كارەكێ شاش یان گۆتنەكا خەلەت ددەرحەقێ ئێكی دا یان ئێكێ دا یان هەتا دگەل گیانەوەرەكی ژی كری و مرۆڤ پەشیمان بیت و بێژی خۆزی من نەكربا یان ئەو گۆتن نە گۆتبان، ئەڤە نیشا مەزنی و تێگەهشتنا مرۆڤی یە زۆر نۆرمالە ژی هینگی تۆ لێبۆرینێ ژی بخوازی دا مەزنتر لێ‌ بهێی، هەلبەت پەشیمانی دلێ مرۆڤی پاقژ و بژین دكەت و مرۆڤی ددانیتە سەر رێكا راست و دورست، پەشیمانی وەل مرۆڤی دكەت مرۆڤ چ جاران خوە گرێ نەدەت ب قەیدو داڤێن بەرێ‌ ڤە، چ جاران ژی پەشیمان نەبە هەكە رابردویێ تە یێ باش بیت، لێ هەكە یێ خراب بیت ژی ئەڤە بووتە بۆ پەندو سەربۆر دێ هەر مفای ژێ بینی؟ھەكە تۆ جارەكێ یان چەند جارا ژ كارەكێ خۆ یان دیتن و گۆتنەكا پەشێمان ببی،ئەڤە نیشا مەزنی وتێگەهشتنا تەیە و لێگەریانە ل چارەسەریێن دورست و ڤەكرنا دەرگەهەكێ‌ نوویە بۆ دەستپێكەكا نوو.
لەوما گەلەكا گرنگە مرۆڤ وان تشتێن لێ پەشیمان بووی ل پاش خوە بهێلیت و بكەتە بەشەك ژ رابردوی و ئێدی لێ‌ نەزڤڕیت و وانا ژێ فێر ببیت، گەلەك جاران پەشیمانی یا تەحلە و گەلەكا ژی یا شرینە، یا تەحلە مرۆڤ هەست دكەت و دزانیت كو ئەڤ خەلەتیە یاكری د قۆناغەكێ ژ قۆناغێن ژیانا خوە، یا شرینە چونكی بەرهەمێ ل دووماهیێ‌ شرین و خۆش دبیت و مرۆڤی راستە رێدكەت و دبیتە وانەكا بهێزا ژیانێ یە بۆ مرۆڤی.
گەلەك جۆرێن پەشیمانیێ یێن هەین، بۆ نموونە تۆ چووبیەدگەل حزبەكێ یان گرۆپەكی یان رێكخستیێ لایەنەكی بی یان تە بۆ لایەنەكێ تشێن مەزن و گونەه كربن یان تاوان و دزی كربن یان تە مەلاقی كرن یان كارێن كرێت كربن …هتد، ئەگەر تۆ لێ پەشێمان بووی و تۆبە بكەی ئەڤە تە كارەكێ‌ باش كرو تە خەلەتیێن زانین و ئێدی تۆ وان ناكەی و دێ لپشت خوە هێلی و لاپەرەكێ نوو ڤەكەی و دەستپێكەكا نوو دێ دەستپێكەی دێ بیە مرۆڤەكێ مفادار بۆ خوە و بۆ خەلكی و جڤاكی و مللەتی ژی، چونكی كەس نینە خەلەتیان نەكەت، لێ بەردەوامی ل سەر خەلەتیان كارەساتە، لێ ژێ پەشیمان بوون نیعمەتە و گرنگە مرۆڤ ل خوە بزڤڕیت.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com