ههر دهه دهقیقا، زهنگا مالێ لێ ددهت و ب شهق و بوكسا ژی دكهڤنه دهرگههێن خهلكی، یانكۆ دڤیا ل ههر مالهكێ، كارێ ئێكێ ببیته دهرگهه ڤهكرن ل كارمهندێن ڤان كۆمپانیێن ئامیرێن پاقژكرنا ئاڤێ.
ل گهل ڤهكرنا دهرگههی، هێشتا ته نهگۆتیێ كهرهمكهن، ڤێجا جامێرا دهستپێكر، ئهم یێن فلان كومپانیا ئاڤێ نه، دێ پشكنینێ بۆ ئاڤا ههوه كهین كا یا پاقژه یان نه، كا بكێر ڤهخوارنێ دهێت یان نه؟ هێشتا ئهڤ پسیاره نهكرین، ههر ئهو بخۆ بهرسڤ ددهن، مسۆگهر یا پیسه، بهس دا هوونژی ببینن، دێ نوكه پشكنینێ بۆ كهین، وێجا بهرێ خۆ بدهرێ، هوون یێ چ ئاڤێ ڤهدخۆن.
خودانێ مالێ دبێژیتێ، برا نێ ئهڤه سهد كهسێن ههوه هاتن و ما دێ ب ههوهڤهبین و بۆ ههوه دهرگههی ڤهكهین، ئێ ما دێ چهند جاران پشكنینێ بۆ كهن، نێ نوكه ههڤالێن ههوه ل ڤێره بوون، ئهو ژی بهرسڤ ددهن، نه خال نه، ئهو نه كۆمپانیا مهیه و ئامیرێن كۆمپانیا مه دهرهجه ئێكن و بهس تو بۆ خۆ دانه، یا ته ئهو بیت تو ژ ئێشان تهواو ببی و ب حهیاتا خۆ ئێش نههێنه ههوه.
ب كورت و كورمانج و كوردهواری، دبنه علك ب مرۆڤی ڤه، ئهز دشێم بێژم، ئهڤهژی جورهكێ خازخازۆكیێ یه، بهس خازخازۆكیهكا ب فێلكرن ل خهلكی.
جامێران ئاڤا مالان پشكنین دكهن، هێشتا من گوه لێ نهبوویه كۆ گۆتی یه مالهكێ، ئاڤا ههوه یا پاقژه، ههر ئێكسهر خودانێ مالێ دترسینن و وهها لێ دكهن كۆ رهنگه ههتا سپێدێ كهسهك ل خێزانا ویدا نهمینیته ساخ، ئهڤه ژ بلی كۆ وهها لێ دكهن كۆ ئێدی وێ ئاڤێ خۆ بۆ سهرشوشتنێ ژی بكار نهئینن، باشه ههی مال خراب نهك، ما هوون ژ خۆدێ ژی ناترسن، باشه ههكه ئهڤا هوون دبێژن راست بیت، باوهركه حكوومهت ب دهستێن خۆ یا خهلكێ خۆ دكۆژیت و نها بارۆدۆخێ مه گهلهك ژ وهلاتێن ئهفریقی خرابتره كۆ بۆ فرهكا ئاڤا پاقژ دنالن، ههكه یا ب ههوه بیت، ئهم ههموو یێن ل بهر سهكهراتا مرنێ.
دا بهێینه لسهر جورێ پشكنینا وان، ئهو ل نك دلێ خۆ پشكنینا (تی دی ئێس) یانكۆ ب زمانێ ئینگلیزی دبێژنێ (توتال دیسۆلڤ ئوكسیجین)، ئهڤهژی ب گورهی وێ شارهزایی و كارێ من یێ زانستی، ب هیچ رهنگهكێ رێژا ڤێ چهندێ د وێ ئاڤا بۆ مالێن مهدا دچیت ناگههیته وێ رێژا ب مهترسی كۆ ئهم ژێ بترسین و ئهز خهلكی پشت راست دكهم كۆ ئهڤ ئاڤه بكێر ڤهخوارن و بكارئینانێ دهێت و یێن ئهڤ كومپانیه ل سهر دچن و دبێژن، بتنێ مهبهستهكا بازرگانی یه و یا بۆ وان ژی گرنگتر ژ ساخلهمیا خهلكی، كهرتێ وان یێ بازرگانی یه. ئهو ئامیرێ ئهو دكهنه د ئاڤا مالاندا، ههكه ژ ئاسنی نه یێ درۆستكری بیت، ب هیچ رهنگهكێ ئاڤا مالان وهها زهر و تاری نابیت، خۆ ئهو ئاڤه تهحین یان ههری نینه دێ ب وی رهنگی لێ هێت، یانكۆ بۆ دلنیابوونا خهلكی ل ڤێ چهندێ كۆ ئاڤا وانا زهر و تاری دبیت و یا كومپانی دگهل خۆ دبهن چ لێ ناهێت، بلا ل پێش چاڤێن وانا دهما یا كومپانیێ پشكنین دكهن، هندهك خوێ بكهنه دگهلدا و ههكه رهنگێ وێ ههر وهك خۆ ما، ئهو كومپانی راست دبێژن، لێ ههكه رهنگێ وێ ژی ب سهر زهری ڤه چوو، ئهو چوو راستی بۆ نینن و بتنێ مهبهستهكا بازرگانیی یه، ههروهسا د رهنگهكێ دی یێ فێلكرنێ د ئاگههدار بن كۆ دهما پشكنینا ئاڤا مالێن ههوه دهێته كرن، ئهو ئامیره ب ئاسنی هاتیه چێكرن و دهما یا كومپانیێ دپشكنن، ئهو یا ب فافونی یان ستیلی هاتیه دروستكرن و لهوما رهنگێ ئاڤا وان ناهێته گوهرین، ئهڤه ژی پشتی دئێخنه د كارهبێ دا دیار دبیت.
جهێ داخێ یه كۆ حكومهت رێكێ ددهت ئهڤ كومپانیه ب ڤی رهنگی فێلان ل خهلكی بكهن و ب زۆری و خازخوازوكیێ ڤان ئامیران بفرۆشنه خهلكێ مه.
راسته ساخلهمیا خهلكی ل پێش ههموو تشتهكێ یه، لێ نابیت ئهم خهلكی بۆ مهبهستهكا بازرگانی بخاپینین و یا باش ئهو راستی بۆ خهلكی بهێته گۆتن و دیاركرن، چونكۆ ههكه ب وی رهنگێ كومپانی دبێژن، دڤێت حكوومهت ژی ب فهرمی داخوازێ ژ خهلكی بكهت كۆ وێ ئاڤێ بكار نهئینن، لێ ئهزێ پشت راستم كۆ چ ژ وێ چهندێ نینه كۆ ئهڤ كومپانیه هنده مهزن دكهن و وێ ئاڤێ ب مهترسی دزانن.
ماموستایێ زانكۆیێ/ ماستهر ب زانستێن ژینگههێ
نيشاندان