شەمال ئاكرەیی

ل ڤان سالێن دویماهیێ، خۆیا بوو كو تەلەڤزیۆنێ ئەو كاریگەری و پویتەدانا بەرێ نەمایە و د پترییا مال و جهان دا تەلەڤزیۆن وەكو ئامیرەكی دیكۆری لێ هاتبوو و گەلەك كەسان ژ بۆ وەرگرتنا نووچەیێن رۆژێ، پشتێن خۆ دا بوونە شاشەیێن (تی ڤی) یان و بەرێ خۆ دابوونە مۆبایلێن خۆ، ئەو ئامیرێن كو بابەت و مژار و نووچەیێن بلەز، بێ ڕاوەستان د تۆڕێن جڤاكی دا بەلاڤ دبن كو پێزانین د چركەیان دا ب كورت و ب لەز دگەهن. هەر چەندە ل پترییا جاران، بێ سەروبەری تێدا یا دیارە و د دویرن ژ شرۆڤەكرنێن لۆژیكی، لێ ل رەوشێن ئاسایی ل گەل لەزاتییا سەردەمی دگونجیێن. ب ڤی ئاوایی، ڕێژەیا تەماشەڤانێن تەلەڤزیۆنێ بۆ ئاستەكێ كێم داكەفتبوو، هەتا كو هندەكان هزر دكر كو ئەڤ ئامیرێ دێرین یێ بوویە پارچەیەك ژ ڕابووری و ب تنێ ژ بۆ تەماشەكرنا فیلم و زنجیرەیان د مالان دا یی مای و ژ بۆ وەرگرتنا دەنگوباسان بەهایێ خۆ یێ بەرێ ژ دەستدای.
بەلێ دەما رویدانێن مەزن سەرهەلددەن، باندۆرێن خۆ یێن میدیایی دروست دكەن. بۆ نموونە، ل گەل دەستپێكرنا شەڕێ ڤێ دویماهێ د ناڤبەرا ئسرائیل و ئەمریكا ژ لایەكێ و ئیرانێ ژ لایێ دی، دیاربوو كو پەیام و نووچەیێن بلەز یێن تۆڕێن جڤاكی ژ بەر گەلەك ئەگەران، تێهن و پێدڤیبوونا خەلكی و مەرەقا دویڤچوونێ یان پشتڕاستكرنا دەنگوباسان تێرناكەن. پێزانینێن كورت، یێن سۆشیال میدیایێ كو د ناڤبەرا راستی و پرۆپاگەندە و گومانان دا بەلاڤ دبن دتێكهەلوكن، نە دشێن وێنەیەكێ تەمام یێ رویدانان نیشابدەن. هەر وەسا نەدشێن ڕەهەندێن سیاسی و لەشكری ب تێر و تەسەلی شرۆڤە بكەن.
د ڤێ گاڤێ دا، دبینین كو تەلەڤزیۆنێ هەتا رادەیەكێ باش، رۆلێ خۆ یێ كەڤن وەك سەكۆیەك بۆ شرۆڤەكرن و وەرگرتنا وێنە و نووچەیێن راست و دروست زڤڕاندەڤە قادێ و ئەو وەلاتیێ كو ب تنێ تایتلێن ب لەز یان چەند گرتەیێن كورت ل سەر مۆبایلا خۆ ددیتن، هەست ب پێدڤیبوونەكا بەردەوام یا روومالا شەڕی و دیتن و شرۆڤەیێن شەهرەزایان كر دا كو ب دروستی بشێت وانەیارییا (متابەعا) رویدان و شرۆڤەیان بكەت. ب ڤی رەنگی، شاشەیێن تەلەڤزیۆنێ جارەكا دی، تەماشەڤان بۆ خۆ راكێشانەڤە، نە ب تنێ وەك ڤەگوهێزەرێن نووچەیان، بەلكو وەك جهەك بۆ تێگەهشتنا كویر و رەوشا گشتی.
گەلەكان وەسا هزر دكر كو لەزاتییا نووچەیان د تۆڕێن جڤاكی دا دێ بیتە ئەلتەرناتیڤ و جهگرێ تەلەڤزیۆنێ، بەلێ رویدانێن چارەنڤیسساز، لێهاتییا پیشەیی و شرۆڤەكرنا تایبەتمەند كرنەڤ سەرپشك؛ چونكی تەلەڤزیۆن زێدەباری هێدیبوونا وێ یا ڕێژەیی، نووچە د چارچووڤەیەكێ رێكوپێكێ ئیدیتۆری یێ ڕۆهن دا پێشكێش دكەت و مێهڤاندارییا شرۆڤەكار و شەهرەزایان دكەت دا كو رویدانان د پانۆراما یا وێ یێ بەرفرەهـ دا ببینن.

شەمال ئاکرەیی

دەما پەرتووکەک بیرھاتنێن ب ئێش یێن چل ژ زیندانی یێن سیاسی ب دەنگەکێ کز ڤەدگێڕیت و پێکڤە کۆم دکەت و قیژییەکا بلند و ب هێز. بلندتر ژ هەر کەرب و کینەکێ، ب هێزتر ژ هەر دیکتاتۆر و ستەمکارەکی، ژێ دەردکەڤیت و وژدانێن نڤستی هشـیار دکەت و گازی بێدەنگییا مرۆڤایەتییێ دکەت و دبێژیتێ: ئەڤە دلۆپەکە ژ دەریایەکێ رۆندکێن داییک و جەرگ سۆتییان! هینگی پەرتووک د چارچووڤەیێ خۆ یێ نۆرمال دا نامینیت؛ بەلکو دبیتە دیدەڤان و گرۆڤ و بەلگەنامەیەکا زندی خۆ ل ناڤچاڤێن مرۆڤایەتییا بێ روومەت، ئەوا رەوشتێ خۆ ژ دەستدای ددەت و د بیتە پرسیارەک خەوێ ژ چاڤان د هەڕمینیت و هەوار دکەت: چەوا مرۆڤەک دشێت ببیتە ئامرازەکێ ئەشکەنجە و ئازاردانا برایێ خۆ یێ مرۆڤ؟
(زڤڕینا دەمی) پەرتووکەکە، تێدا وێنەکرنەکا هوور هەیە ژ بۆ میکانیزما ئەشکەنجەدان و سەرکوتکرنێ د زیندانێن رژێما بەعسا گۆڕ ب گۆڕ دا. د ئەڤێ پەرتووکێ دا چل کەس چیڕۆکێن خۆ ڤەدگێڕن. ئەڤ چل کەسە، چەند نموونەیەکن ژ زنجیرەیەکا درێژ یا ناڤان کو ل هەمبەری زۆلم و ستەم و تەپەسەرییێ، ب جورئەتڤە راوەستییاین؛ چونکی باوەرکرییەکا بێ هەڤتا ب دۆزا خۆ هەبوویە، لەوڕا خۆ یێ هاڤیتییە د مەیدانا خەباتا رێکخستنێن نهینی یان چووینە د بەرهنگاربوونەکێ دا کو ببوونە سەهم و سافەکا مەزن ژ بۆ دەزگەهێن هەوالگری و ئەمنا رژێمێ و سیخۆڕ و دووڤەلانکێن وێ.
ل دەمەکی کو جیرانی باوەڕی ب جیرانی، بابی ب کۆڕی، مامۆستای ب قوتابی، دوکانداری ب بکڕی و خزم و کەسوکاران ب ئێکودو نەدهات، ئەڤان کەسێن د ناڤ جەرگێ نەیاران دا، پەیاما خۆڕاگری و هەبوونێ، هەر ئێکی ب رەنگەکی، دگەهاند و ل سەر دفنا داگیرکەر و خۆفرۆشان، خەباتا خۆ ئەنجام ددا. ل وی سەردەمی چاڤ ل سەر ھەموو جھـ و مالان هەبوون، سیخۆڕ و چاڤێن خۆفرۆتییان، پشکەک بوون ژ وی سیستەمێ ترسێ یێ رژێمێ ب شارەزاهییەکا دارێژتی، پیلانکری، پیس و بێبەخت دروستکری.
ل دووڤ شاهدی و دیدەڤانێن د پەرتووکێ دا ھاتین، دەزگەهێن بەعسییان دۆسیەیێن ڤان خەباتکاران ب ھشیاری ئامادە دکرن. ئەگەر نە گەهشتبانە چ بەلگە و گرۆڤان ل دژی وان، دا تۆھمەتان ژ بن ئەردی بۆ دارێژن و دروست کەن و گرۆڤ و بەلگەیێن ساختە و درەو دیزاین کەن داکو بکەنە بەهانە بۆ گرتن و ئەشکەنجەدانا وان. لەوڕا تۆمەتێن پێش وەخت ئامادە چێدکرن و ئەو کەس ب تۆمەتێن «ئەندامبوونێ د «رێکخراوەکا نهێنی» دا ئان ب «پیلانگێڕان ل سەر دەولەتێ» دەستەسەر دکرن.
بەلێ د پترییا حالەتان دا، قوربانی ئەو کەس بوون یێن بێهنا کوردینییێ ژێ دهات و ئەندام د رێکخراوێن کوردستانی یێن خەباتکەر و نەیارێن رژێمێ دا بوون کو ب نهێنی کار دکرن و ژ بۆ بەرەڤانیکرنێ ژ دۆزا خۆ یا نەتەوەیی و مرۆڤایەتی تێدکۆشین.
ھەر چیڕۆکەکا د ڤێ پەرتووکێ دا خۆدیکەکە کو قەبارێ وێ هۆڤێتییا د ناڤ زیندانان دا ھاتییە کرن نیشان ددەت. زیندانێن بەعسییان ئانکو ئەو جهێن کو لەش تێدا دبوونە ئەزموونێن سزادانێ، گـیان دبوونە ئارمانجا ئەشکەنجەدانێ ب کارەبێ، سۆتنێ، لێدانا ب بۆری و قامچییان، بێ خەوکرن و گەفێن دەستدرێژیکرنێ. ئەڤە رێکێن هۆڤانە بوون یێن کو وژدانێن زندی بۆ د هەژیێن.
ئەو تشتێ، ڤان جۆرە پەرتووکان ژ پەرتووکێن دی، جودا دکەت نە ب تنێ دیمەنێن دلتەزین یێن ئێشاندنێ نە، بەلکو ئەو بانگێ مرۆڤایەتییێ یێ بەرخۆدێرە یێ کو د هەر شەهادەیەکا د پەرتووکێ دا دهلدێریت. دەما هەر زیندانییەک سەرھاتییا خۆ ڤەدگێڕیت، وی نە ژ بۆ هندێ یە داکو ل سەر رابۆرییێ خۆ بگریت، بەلکو دا سیستەمێ ستەمێ یێ کو دڤییای ئیرادەیا مرۆڤی ژناڤ ببەت، تازی و رویس بکەت.
بەرهەڤکارێ پەرتووکێ، ئەحمەد یاسین بەندی شێوازەکێ بەلگەیی یێ سادە بکارئینایە، لێ د راستگۆییا خۆ دا یێ ب ئێشە؛ چونکی نڤیسەری ھێلایە ھەر زیندانییەک ب رێکا خۆ، ب دەڤۆکا خۆ و ب پەیڤێن خۆ یێن کو دەربڕینێ ژ ئازارێن ناخێ وی دکەن و بێی گوهۆڕین ومایتێکرن ڤەگێڕیت. ڤێ سادەبوونێ بھایەکێ بەلگەیی و مرۆڤایەتی یێ کێم وێنە دایە پەرتووکێ. ئەڤ ڤەگێڕانە نە درویشمن هاتینە بلندکرن، نە گۆتارێن کارتێکەرن هاتینە دارێژتن، بەلکو ب تنێ چەند چیڕۆکێن راست و دروستن ژ دەریایا ئەشکەنجە دیتییان و ژ دلێن ب ئێش و ماندی دەر دکەڤن.
زمان د پترییا چیڕۆکان دا د ناڤبەرا ریالیزمییا راست و ھۆزانڤانییا ب رۆندکان تژی، دایە. دیوار، دەرگەهێن ئاسنی و تاریاتی، ھێمایێن بەرخۆدانێ و ترس و ڤەقەتیانێ نە ل ھەمبەر، پەیڤێن باوەڕی ب خۆبوونێ، بێھنفرەھییێ و خەونا ئازادییێ دوبارە دبن. ئەڤ ساخلەتە وەکی ئاگرێ بەرخودانێ نە کو ڤەمراندنێ رەد دکەت.

*: ئەڤ پەرتووکە ژ دارشتن و بەرهەڤکرنا نڤیسەرێ هێژا (ئەحمەد یاسین بەندی) یە، سرۆشێ وێ ژ بەرنامەیێ (زڤڕینا دەمی) یێ (گاڤ) کو رۆژنامەڤان (دلژار عەدنان) دیدار ل گەل (٤٠) ژ زیندانیێن سیاسی یێن کورد ئەنجام دابوون.

شەمال ئاکرەیی

بەری چەند سالان، من بابەتەک ل سەر هاتن و ئاکنجیبوون و بلندبوونا رێژەیا عەرەبان دناڤ باژێرێن کوردستانێ دا نڤیسی و ل رۆژنامەیا ئەڤرۆ بەلاڤکر. د وێ نڤیسینێ دا من بەحسی مەترسی و دەرهاڤێژ و بێشبینیێن هندێ کر کو رۆژەک بهێت عەرەب زمان و کولتوورێ خۆ ل سەر مە ب سەپینن و ئیدی کورد ب زمانێ وان بئاخڤن دەما سەرەدەریێ ل گەل دکەن! ئەو حالەتێ بەری چەند رۆژان ل خارنگەهەکا هەولێرێ چێبووی ئەو مەترسی سەلماند.
دەما من ئەو گۆتار بۆ رۆژنامێ نڤیسی، سوحبەتەکا پێکەنینوکی د ناڤ خەلکێ باژاڕێ دهۆکێ دا بەلاڤ ببوو کو ئێکێ عەرەبێ ئاوارەیێ فەلۆجە یێ کو ژ بەر مەترسیێن داعشێ هاتبوو و پەنا خۆ بۆ کوردستانێ ئینا بوو و دهۆکێ ژێ وەکی هەمی باژاڕ و باژاڕۆکان هەتا گوندان ژی، هەمبێزا خۆ ژ بۆ ڤەحەواندنا وی و هزاران ژ هەڤکویفێن وی ڤەکربوو. ئەو سوحبەتا بوویە پێکەنینۆکا وان هەیامان ب ڤی رەنگی بوو (ل پارکەکا دهۆکێ، عەربەکێ ب عەگال و دشداشە – ل گەل رێزێن من بۆ جلکێن هەر مللەتەکی، ب موبایلێ ل گەل کەسەکێ ناسێ خۆ دئاخڤت و دگۆتێ: دهۆک گەلەک یا خۆش و ئارامە و سروشتەکێ وەکی بەهەشتێ یێ لێ هەیە، بەلێ مخابن گەلەک کورد لێ دژین!!).
هاتن و مانەڤا عەرەبان یان هەر مللەتەکێ بۆ کوردستانێ و مانەڤا وان، ژ بەر هەر ئەگەرەکێ بیت، کارەکێ نورمالە و دکەڤیتە د چارچووڤێ پرەنسیپێ هەڤقەبوولکرنێ و پێکڤەژیانا ب ئاشتییانە دا. بەلێ دەما رەوش دگەهیتە رادەیا دانپێنەدانێ یان سڤکاتی پێکرن ب زمانێ مە، هنگی ب هیچ رەنگەکی ژ هیچ کەسەکی ناهێتە پەژراندن و قەبوولکرن. ما چ قەیدییە ئەو شەهنازیێ ب زمان و کولتوورێ خۆ بکەت، بەلێ ل بەرامبەر دڤێت رێزێ ل زمانێ خەلکێ وی باژاڕی یان وی وەلاتی بگریت یێ ئەو هەمبێز کری و شۆل و کارێ خۆ لی دکەت، هەر چ نەبیت پێدڤییە وەکو رێزگرتنەک بۆ خەلکێ وی باژاڕی، خۆ فێری هندەک ژ پەیڤێن سەرەکی بکەت داکو بشێت تەعامل و سەرەدەریێ ل گەل وان بکەت نەمازە ئەگەر ل جهەکێ گشتی کار بکەت وەکو خارنگەهێ.
ئەگەر ژ رەگەزپەرستیێ نەبیت، بۆچی دێ کرێکارێن بەنگلادیشی و فلیپینی و ئەسیۆپی ..تد، د دەمەکێ کێم دا ب کوردی ئاخڤن و کەسی ل سەر نەسەپاندی و یێ عەرەب (مەبەستا من پترییا هەرە زوور یا وان) ژ خۆ ناگرن بزاڤێ ژی بکەن کو چەند پەیڤێن کوردی فێر ببن و زمانێ خۆ ل سەر خەلکێ مە د سەپینن؟!

شەمال ئاكرەیی

گەنجێن هێژا، ئەی ڤەژەن و وزەیا نیشتمانی یا زیندی و چەلەنگ، ئەی ئەوێن كو خەتیرا هیڤی و نویكرنێ د دەستی دا، گاڤ و دەمێ بڕیاردانێ نێزیكبوو… هەلبژارتنا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل ١١ی تشرینا دووێ ٢٠٢٥ێ، دەلیڤەیا هەوە یە داكو بسەلمینن كو هوین دەنگێ پاشەرۆژێنە و دیرۆكا پڕ شانازی یا باب و باپیرێن هەوە سەرمایە و هێزەكا بن نەهاتی و تژی سەرفەرازییە.
ئێك ژ گرنگترین درووشمێن پارتی دیموكراتی كوردستان د ڤێ هەلبژارتنێ دا، درووشمەكێ دیار و راستگۆیە كو دبێژیت: « داكو لاوان پێگەهێ هەژی خۆ د ژیانێ دا هەبیت، دەلیڤەیا خواندنێ و كاری پتر هەبیت، دەنگی دێ دەینە كاندیدێن پارتی».
ئەڤە نە درووشمەكێ نۆرمال و سەرپێ یە، بەلكو دیتنەكە كو ژ باوەڕییا پارتی ب شیانێن گەنجان بۆ ئاڤاكرن و گوهۆڕینێ سەرهلدایە؛ چونكو هوین نە ب تنێ نفشەكن كو چاڤەڕێی دەلیڤەیانە، بەلكو هوین ئەون یێن وان دەلیڤەیان چێدكەت.
گەنجێن هێژا،
پشكدارییا هەوە د هەلبژارتنێ دا، نە ب تنێ مافەكێ باژێڕڤانییە، بەلكو ئەركەكێ نەتەوەیی و بەڕپرسیارەتییەكا دیرۆكییە؛ چونكو هەر دەنگەكێ هەوە دشێت ڕەوشێ بگوهۆڕیت و پاشەرۆژەكا دادپەروەرتر دروست بكەت. لەوڕا دەستبەرداربوون ژ پشكداریێ رادەستبوونە و سازشە ژ مافێ خۆ.
گەنجێن خۆشتڤی،
هوین پترییا ڤی وەلاتینە و ئەڤ رێژەیا بلندا هەوە هێزەكا مەزنە ئەگەر ل دۆر ئارمانجێن دیار بهێنە رێكخسن دا بگەهنە خواندنەكا باش، دەلیڤەیێن كاری یێن ژ هەژی، ژینگەهەكا پاقژ و خزمەتگۆزاریێن پتر.
ئەو كەسێن كو دێ پرس و داخوازێن هەوە گەهیننە پەرلەمانی و ب وێرەكی بەرەڤانیێ ژ مافێن هەوە كەن، بەربژارێن پارتی دیموكراتی كوردستانن؛ چونكو وان باوەڕی ب هندێ هەیە كو پەرلەمانێ داهاتی دڤێت پەرلەمانەك بیت كو تەڤایا هیڤی و ئۆمێدێن گەنجان بجهـ بینیت.
گەنجێن هێژا، ڕێ نەدەن بێهیڤیبوون هەوە لاواز بكەت و ڕێ نەدەن بێئومێدی خەونێن هەوە بدزیت و هەردەم ل بیرا خۆ بینن كو گوهۆڕین ب پێنگاڤەكێ دەستپێدكەت و ئێكەم پینگاڤ ژی دەنگێ هەوەیە د سندوقێن دەنگدانێ دا.
پارتی دیموكراتی كوردستان هەردەم و گاڤ داخوازا دادپەروەریێ بۆ گەنجێن هەرێمێ دكەت و بۆ هندێ كو بەغدا دەلیڤەیێن دادپەروەرانە بدەتە گەنج و لاوێن كوردستانێ یێن كو بۆ چەندین سالانە ژ دامەزراندنێ هاتینە بێبەهركرن. پارتی هەوە ب هێزا نویكرنێ، هیڤییا سوبەهی و ستوینا پێشكەفتنێ دبینیت.
گەنجێن هێژا،
دەنگێ هەوە یێ ئەڤرۆ وەبەرهێنانە د سوباهی دا. دەما هوین دەنگی ب پارتی ددەن، هوین سەقامگیری و پێشكەفتنێ هەلدبژێرن و ڕادگەهینن كو هوین پشكدارێن ڕاست و دروستن د ئاڤاكرنا پاشەرۆژێ دا. لەوڕا ل دەمێ ژڤانێ ب دەنگێن خۆ پەیامەكێ ب جیهانێ ڕا بگەهینن و ببێژن:
ئەڤرۆ ئەم گەنجێن كوردستانێ د ئامادەینە: ئاڤادانیێ بكەین، پشكدارییەكا چالاك د هەلبژارتنێ دا بكەین داكو سوبەهییا خۆ ب سەربلندی برێڤەببەین.

شـەمال ئـاكـرەیی

ل گەل نێزیكبوونا هەلبژارتنێن خولا شەشێ یا جڤاتا نوونەرێن ئیراقا فیدرال كو بڕیارە ل 11ێ چریا دویێ یا سالا 2025ێ بهێنە كرن، پارتی دیموكراتی كوردستان، پرۆگرامەكێ هەلبژارتنان یێ ب سەنگ پێشكێش دكەت كو دید و بۆچوونا وێ یا كوور بۆ پاشەرۆژا ئیراقا فیدرال دیار دكەت و پشتگرییا خۆ بۆ پرەنسیپێ حوكمرانییا باش ئانكو (الحكم الرشید) وەك ئێك ژ گرنگترین ستوونێن دەولەتا دیموكرات و مۆدێرن دوپات دكەت. حوكمرانیا ڕەشید نە ب تنێ درووشمەكە، بەلكو سیستەمەكە ژ بەها و سیاسەتێن كو ئارمانجا وێ گەهاندنا دادپەروەری، لێپرسین، شەفافیەت و وەكهەڤییا دەلیڤا یە بۆ هەموو وەلاتیان. ئەزموونێن مللەتان سەلماندیە كو سەركەفتنا هەر سیستەمەكێ سیاسی یێ فیدرال، وەك سیستەمێ فیدرالی یێ ئیراقێ، ب چەسپاندنا پرەنسیپێن حوكمرانییا ڕەشید د دام و دەزگەهێن دەولەتێ دا یێ گرێداییە. ژ بەر ڤێ چەندێ، پارتی دیموكراتی كوردستان د پرۆگرامێ خۆ یێ هەلبژارتنان دا دوپات دكەت كو گەهشتن ب حوكمرانیا ڕەشید ل ئیراقێ ئانكو دابینكرنا بڕێڤەبرنەكا كاریگەر بۆ سامانان، ڕووبرووبوونا گەندەلییا ئیداری و دارایی و چالاكرنا چاڤدێرییا دامەزراوەیی، ل گەل بهێزكرنا سەربەخۆیا دادوەریێ و ڕێزگرتن ل سەروەریا قانوونێ، و سیاسینەكرنا كێشەیێن هەلاویستی د ناڤبەرا هەردو حكومەتان .
پارتی دیموكراتی كوردستان كو ژ سالا 2003ێ وەرە ستوونەكا سەرەكی بوویە د پرۆسەیا سیاسی یا ئیراقێ دا، دبینیت كو ئاڤاكرنا ئیراقا فیدرال ب تنێ ب هەڤپشكییەكا ڕاستەقینە، هەڤسەنگییەكا كاریگەر و لهەڤهاتنەكا نشتیمانی بجهـ دهێت. ئەڤە ئەو سێ پرەنسیپێن سەرەكی نە كو سەرۆك مەسعود بارزانی هەرتم بەرەڤانی لێكریە كو نەخشەرێیەكێ بۆ پەیوەندییەكا ساخلەم د ناڤبەرا حكومەتا فیدرال و حكومەتا هەرێما كوردستانێ دا، هەروەسا د ناڤبەرا بەغدا و پارێزگەهێن دی دا دیار دكەن. حوكمرانییا ڕەشید د دیدا كوردستانێ دا، مسۆگەرییەكە بۆ نەزڤڕینا ستەمكاریێ، پاراستنا مافێ پێكهاتەیان، و چەسپاندنا پێكڤەژیانێ.
پارتی دوپات دكەت كو ئێك ژ ئارمانجێن وێ یێن سەرەكی د خولا بهێت یا پەرلەمانی دا، گوهۆرینا چەمكێ حوكمرانیا ڕەشیدە بۆ پراكتیكەكا ڕاستەقینە، ب ڕێیا پێشئێخستنا قانوونان و چالاكرنا ڕۆلێ پەرلەمانی د چاڤدێرییا كارگێڕییا حكومەتێ دا و پشتەڤانیكرنا حكومەتا فیدرال د ئاڤاكرنا دامەزراوەیێن پیشەیی یێن دوور ژ پشكپشكیێ و گەندەلیێ، ل گەل بهێزكرنا زەلالی و شەفافیەتێ د بڕێڤەبرنا سامانێن نشتیمانی دا، ب تایبەت دۆسیەیێن پەترۆل و گازێ كو دادپەروەریێ د پارڤەكرنێ و گەشەپێدانەكا هەڤسەنگ د هەنوو پارێزگەهێن ئیراقێ دا مسۆگەر بكەت.
هەروەسا پارتی دیموكراتی كوردستان، بهێزكرنا پەیوەندیێ د ناڤبەرا وەلاتی و دەولەتێ دا دكەتە ئێك ژ كارێن خوە یێن پێشینە، ژ بەر كو دبینیت حوكمرانییا ڕەشید ب خزمەتكرنا وەلاتی دەست پێ دكەت و مافێ وی د فێركرن، ساخلەمی، كار و ژیانەكا ب ڕێز دا مسۆگەر دكەت. لەوڕا، پرۆگرامێ وێ یێ هەلبژارتنان سیاسەتێن گەشەپێدانێ یێن كو ئارمانجا وان پشتەڤانیكرنا گەنجان، بهێزكرنا ئافرەتان، باشتركرنا ژینگەها وەبەرهێنانێ و پەیداكرنا دەلیڤەیێن كاری یێن ڕاستەقینە ب خۆڤە دگریت، د چارچووڤێ دیدەكا ئیراقی یا ئێكگرتی كو باوەری ب پێشكەفتنا هەرێمێ پێشكەفتنا هەموو ئیراقێ هەیە.
لیستا پارتی دیموكراتی كوردستان یا ژمارە (275) د هەلبژارتنێن بهێت یێن جڤاتا نوونەران دا، دەنگێ هەڤسەنگی، سەقامگیری و پێشكەفتنێ یە، بزاڤی دكەت كەلتوورەكێ نوو د حوكمرانی و بڕێڤەبرنێ دا بچەسپینیت كو ل سەر بنەمایێن دەستپاكی، وەلاتیبوون و شیانان هاتییە ئاڤاكرن. ب ڕێیا گەهشتنێ ب حوكمرانییا ڕەشید د ئیراقا فیدرال دا، پارتی پشتگرییا خۆ بۆ ئاڤاكرنا دەولەتەكا دادپەروەر كو جهێ هەموویان تێدا ببیت، دووپات دكەت، دەولەتەكا كو پشت ب دەستوورەكی ببەستیت كو ڕێز لێ بهێتە گرتن و هەموو ماددە و بەندێن وێ بێ جوداهی، و ب گیانێ دادپەروەری و هەڤپشكیێ بهێنە بجهئینان، بۆ ئیراقەكا گەش، ئارام و سەقامگیر.

شەمال ئاکرەیی

د جیهانا نڤیسینێ دا، پیڤەرێ داهێنانێ نە ب چەندایەتییا بەرهەم و بەردانا رۆناهییێ یە ل سەر ڤی نڤیسەری یان یێ هەنێ، بەلکو پیڤەرێ راست و دروست، دەم و پاشەڕۆژ و رەخنەگرێن مەلەڤان، باشترین پیڤەرێن دادوەرن. نڤیسەر هەنە، ژ بۆ ب دەستڤەئینانا ناڤەکێ ژ هەژی بۆ خۆ، هەمی رێکەکێ دگرنە بەر، داکو بگەهنە كۆپیتکێ و راکێشانا رۆناهیێ بۆ سەر خۆ و بەرهەمێن خۆ و ئەڤە ماف یێ رەکێ رەوا یێ وانە. ئەڤ جۆرە نڤیسەرە، ب رەنگەکی ناڤدار دبن، کو دەما وەک وەرگرێن سەرڤەیی و ساکار، وان فیگەر و ستوینێن داهێنانێ دبینن. ژ ئالییەکێ دی ڤە، نڤیسەر هەنە، داهێنەرێن گەلەک ب شیانن، بەلێ ژ رۆناهیێ د دویرن و د سیبەر و بێدەنگیێ دا دنڤیسن و رەنگە ژ بەر بێهەمپایێ (تواضع)ێ ناچنە د ململانێ یا راکێشانا رۆناهییا ناڤداریێ دا، رەنگە ژی ژ بەر نە دادوەرییا هندەک ژ رەخنەگران بیت، کو ژ بەر خاترا هەڤالینیێ ئێکی بلند دکەن و فۆکەسا رۆناهیێ بەر ددەنە سەر، بەلێ یێ هەنێ یێ کو داهێنەرەکێ بێدەنگە، د سیبەرێ دا دهێلن!
مخابن، ئەڤ دیاردەیە د ناڤ نڤیسەران دا یا هەی، کو ب دیتنا من، نەهەڤسەنگییەکا مۆرالی نەک یا تەکنیکی یە. مخابن هندەک ژ ئەوان نڤیسەران یان هەلبەستڤانان یێن کو رەنگە ئەو ب خۆ ژی دزانن كو داهێنانا وان نە ل ئاستێ وێ رۆناهیێ یە یا ل سەر هاتییە دانان، ب چاڤەکێ کێم و ب تڕانەڤە بەرێ خۆ ددەنە بەرهەمێ هەڤکویفێن خۆ، یان خۆ د خانەیەکا بلندتر دا دبینن، ئەڤ چەندە ب دیتنا من، كۆپیتکا دفنبلندیێ یە.
ل جهێ داخێ یە، د گەلەک ژ ئەزموونێن هەیی دا، کەسی «ناڤدار» نە ئەوە یێ «ژ هەژیتر»، بەلکو ئەوە یێ «ب شانستر» و خۆدی پەیوەندیێن ئەختەبۆتی. بایێ کەشتییا داهێنان و ژیریێ، د ناڤەندێن ئەدەبی و هونەری دا یێن کو پرەنسیپێ «من بلند بکە، دی تە بلند کەم» پەیڕەو دکەن، چ جاران د بەرژەوەندا داهێنەرێن بێدەنگ و یێن د سیبەرێ دا نا هێت!
ئەڤجا یان ئەوێن هەنێ، ژ کۆشکە و سەرایێن خۆ یێن عاجی، ب رێکا رەخنەگرێن راست و وێرەک، بێنە خوارێ، یان ئەوێن دی «داهینەرێن بێدەنگ» بزاڤێن خۆ بکەن، کو مافێ وانە، رۆناهیێ بەر ب خۆڤە رابکێشن، یان ژی رەخنەگرێن ب ویژدان دەستێ وان بگرن، داکو ژ بن سیبەرێ دەربکەڤن.
ب دیتنا من، نڤیسەرێ راست ئەوە یێ هەڤکویفێ خۆ یێ نڤیسەر دکەتە خۆدیکا خۆ و هەڤڕکییەکا جوان و داهێنانانە ل گەل دکەت. ئەوە یێ بزاڤا دروستکرنا پرا هەڤپەیڤینەکا ئیستیتیکی ل گەل نڤیسەرێن دی دکەت. ئەوە یێ رێزێ ژ پەیڤێ دگریت بێی کو ل نک وی مەرج بیت کا نڤیسەری وێ کییە، بەلکو کا چ نڤیسییە!

شەمال ئاکرەیی

ھەلبەست ھەست و نەستەکێ نازکە بێی دەستویری بۆ ھەمی مرۆڤان دھێت لێ دڤێت وەستکاری ژێڕا هەبیت، داکو د چارچۆڤەیێ ھەلبەستێ دا خوە ببینیت .ل گەل ھەبوونێ ھەلبەست ھەبوویە، لێ رۆل و ئەرکێن ھەلبەستێ ل گۆڕ ھەر قۆناغ و جڤاکەکی دگوھۆڕینێ دا نە. ل قوناغێن دیرۆکێ و ل جڤاکێن جودا جودا ھەلبەستێ ھەبوونا خۆ ھەبوویە و تێدا ھەلبەستێ پایە و جھێن بلند و نزم ھەبووینە. سەردەم و چاخ ژی ھەبوونە ھەلبەست تێدا یا لاواز و بێ بایەخ بوویە.
لێ بدیتنا من، چ جاران خەتیرا ھەلبەستێ نەڤەمریایە و ب تنێ بیاڤ و ئەو تەخا ھەلبەستێ ھەمبێزدکەت د نزمی و دبلندیێ دا بوویە..
ل ڤی سەردەمێ مە، گەلەک جاران مە گوهـ ژ هندەک دەنگان دبیت دبێژن، کو سەردەمێ هەلبەستێ چوو، نەما ئیدی ئەڤ ژانرێ ئەدەبی یێ کەڤن و دێرین، ل گەل پێدڤیێن هەڤچەرخ بگونجیت!
دیسان دهێتە گۆتن، کو هەلبەست یا بوویە دیاردەیەکا دەم بسەرڤەچوویی و نەشێت دەربڕینێ ژ هەست و هزرێن مە یێن نوی بکەت.
هەروەسا هەنە دبێژن، کو هەلبەست ساخلەتەکێ جڤاکێن ڤەماییە، ئەو جڤاکێن هێشتا نەگەهشتینە ئاستەکێ پێشکەفتی یێ هزری ورەوشەنبیری، کو دەلیڤێ ددەتە مە ب رێکێن نوی و کاریگەر دەربڕینێ ژ ناخێن خۆ بکەین.
دیتنەکا دی ژی هەیە دبێژیت، کو هەلبەستێ چ مفا یێن خۆ نینە و پێدڤی ناکەت بهێتە نڤیسین، چونکی مرۆڤی هندەک ئامراز و ژانرێن دی یێن ب هێز و ب باندۆر هەنە، دکارن جهێ هەلبەستی بگرن و ببنە نوینەرێن راستینە یێن دەروون و ناخێن مە.
ب بۆچوونا من، ئەڤ دەنگە، نابنە دەنگێن راستییەكا رەها، چونكی هەلبەست نە ب تنێ دیاردەیەكا كەڤنارە یان ئامرازەكێ ب هەڤگەهاندنێ یە؛ بەلكو هونەرەكە ژ كویرترین خالا ناخێ مرۆڤی دزێت و دگەهتە هەست و هزرێن مە یێن كو چ هونەرێن دی نەشێن بگەهنە وێ كووراهیێ.
هەلبەست زمانێ روحێ یە، كو ب رێكا وێ ئەم ئەڤین و دلینی و هەلچوون و تنگژینێن ناڤخۆ یێ خۆ و هەلویستێن خۆ یێن نەپەن ب پەیڤان دادڕێژین، ئەم ب رێكا هەلبەستێ خۆشی و شادی و هیڤیبوون و بێهیڤیبوون و بێزاری و كۆڤان و نەئارامییا دەروونێن خۆ، ژ زیندان و كەڤلوژانكێ گەودەیێ خۆ ئازاد دكەین.
هەلبەست نە ب تنێ پەیڤ وكێش و سەروایە، بەلكو ئەزموونەكا مرۆڤایەتییا تەكۆزە، لەوڕا ئەو گۆتنا دبێژیت «ئیدی سەردەمێ هەلبەستێ چوو « یان « هەلبەست یا بوویە دیاردەیەکا کەڤن و ل گەل پێدڤیێن ئەڤرۆ ناگونجیت»، سەرناگرن!
ب دیتنا من، هندی مرۆڤایەتی مایە، هەلبەست دی مینیت و هەر دێ هیتە نڤیسین و خواندن و گوهداریکرن، چونکی پشکەکە ژ ناسنامەیا مرۆڤایەتیێ و ئەو ئامرازە یێ کو مرۆڤ ب رێکا وی دەربڕینێ ژ خۆ و جیهانا ل دەردۆرێ خۆ دکەین

شەمال ئاکرەیی

هەلبەست یانکو شعر ژانرەکێ سەرەکی یێ ئەدەبیاتێ یە و زمانێ دەربڕینا ناخ و ویژدانێ یە و ڤولکانا هەست و نەستایە. هەلبەستڤان، ژ بلی کو خۆدان بەهرە و نیگاهـ و سرۆشە، د نڤیسینا هەلبەستێ دا، دبیتە وەستایەکێ زیرەک وشەهرەزا هەر وەکو هەلبەستڤانێ ناڤدارێ ئەمریکی تی. ئێس. ئیلیۆت T.S. Eliot د نامەیەکا خۆ دا بۆ رەخنەگر وهەلبەستڤانێ مەزن عەزرا پاوند Ezra Poundی گۆتی، دەما هەلبەستا خۆ یا بناڤودەنگ (وەلاتێ کاڤلبوویی ئانکو چۆلستان The waste Land) ) بۆ هنارتی و پاوند ب (وەستاکارێ شەهرەزا) بناڤکری.
ل گۆری ڤێ ئاخڤتنا ئیلیۆتی، دڤێت هەلبەستڤان خۆدان بەهرەمەندی بیت ل گەل وەستاکاریێ. ب چەند پەیڤین دی، بەهرەمەندی و شەهرەزایی دو چەنگێن ئێک بالندە نە، کو هەلبەستڤان ب رێکا وان ل مەو دا و ئەسمانێ هەلبەست و خەیالێ بلند دفڕیت هەتا دگەهیتە ئاسۆیێن بەرین وفراوان بۆ دروستکرنا ئەتمۆسفێر و وێنەیێن شعری یێن نوی، کو مینا گەوهەر و لولویان د تێكستێن هەلبەستان دا ببرسقن.
ژ ئالیەکێ دی، هەلبەست ھەر ژ ھەبوونا خۆ پەیامە و ھەردەما هەلبەست ژ پەیامی ڤەدەر بوو نامینیت هەلبەست و دڤێت ب ناڤەکێ دی بھێتە ناڤکرن، لێ پەیاما هەلبەستێ ژی نە هەمان پەیامە بەلکو پەیاما هەلبەستێ ژ چاخەکی بۆ چاخەکێ دی و ژ کەتوارەکی بۆ ئێکێ دی رەنگە د هێتە گوهۆڕین و د نزمی و بلندیێ دا بیت..
ھەروەسا رێژەیا وەرگرتنا پەیامێ هەلبەستێ ژ وەرگرەکی بۆ ئێکێ دی، ل گۆر چاخ و ئاست و باکگراوەندێ وەرگری یێ رەوشەنبیری و مەعریفی رادوەستیت، ئانکو ئەو چێژ و خۆشییا کەسەکێ ھەستیار و خۆدی رەھەندێن کویر بۆ ژیانێ و تشتان دبینیت، ھەر ئەو چێژ و خۆشی نابن ئەوا کەسەکێ دی ل سەردەمەکێ دی یێ جودا یان وەرگرەکێ، کو ب رەنگەکێ سەرڤەیی ل ھەر تشتی دنێڕیت.
دیسان نە مەرجە، هەمی وەرگر ب هەمان رەنگ ژ هەلبەستێ بگەهن و هەر ژ بەر ڤێ چەندێ یە، گەلەک جۆر و ئاستێن هەلبەستێ هەنە. هندەک وەرگر هەنە رەنگە چ تام و چێژێ ژ هەلبەستەکێ نەبینن، کو رەنگە هەلبەستەکا پایە بلند ژی بیت ل نک ئێکێ دی! هەلبەستەکا دی رەنگە بۆ وەرگرەکی چ بەهایێ خۆ نەبیت بەلێ ئێکی ب چاڤەکێ مەزن لی دنێڕیت.
ل دویماهێ، هەلبەست دێ مینیت، ئەو زمانێ روحێ، کو زمانێ پەیڤان نەشێت دەربڕینەکا دروست بۆ بکەت و دێ مینیت د حالەتێ هەڤڕکی و ململانی دا دناڤبەرا وەرگرەکی و وەرگرەکی دی دا و ب تنی رەخنەگرێن شەهرەزا دێ شێن هەلبەستێ بگەهیننە سەر رێکا وی یا راست و دروست.

شـەمال ئـاكـرەیی

ل ڤی دویماهیێ و وەكو گەلەك جارێن بۆری ژی، د مەیدانا سیاسی یا ئیراقی دا رویدانەكا سەرنجراكێش چێبوو، ئەو ژی دەست ژ كار ڤەكێشانا ژ نشكاڤە یا هەژمارەكا ئەندامێن دادگەها بلندا فیدرال، ئەڤ دەست ژكار ڤەكێشانە ب رەنگەكێ ئێكسەر ب بادەكا كێشانا هێلا سنوورێ دەریایێ یێ د ناڤبەرا ئیراق و كویتێ دا هاتە گرێدان، ب تایبەتی ژی ب بریارا دادگەهێ یا دویماهیێ سەبارەت ب رێككەفتنا خۆرعەبدوللا. بەلێ هەر كەسێ ب دویربینەكا بەرفرەهتر بەرێ خۆ بدەتە ڤی دیمەنی و هەڤتەریبیا وی ل گەل رەوشا نها و ئەو كەیسێ گرنگ یێ دهاتە چاڤەڕێكرن، دادگەها فیدرال بریارێ ل سەر بدەت، كو كەیسێ مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ یە، كو ب نەحەقی ژ لایی وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ هاتییە راگرتن، دێ زانیت كو «ڤی هەڤیری موییەكا تێدا» و ل پشت پەردەیان تشتێن دی هەنە!
راستە كەیسێ خۆر عەبدوللا، یێ هەستیارە، لێ بەلێ نە كەیسەكا نوی یە و بەری چەند سالان و ل سەر چەند ئاستێن سیاسی و دیپلۆماسی هاتییە بەحسكرن. بەلێ چما نها و د ڤی دەمی دا ئەڤ هەلوەست و دەست ژ كارڤەكێشانە، كو كەیسەكێ دی یێ هەستیار و مەترسی و باندۆڕا وی نە كیمترە ژ بادەكا خۆڕ عەبدولڵا، ل بەرا دادگەهێ یە، ئەو ژی كەیسا مەزاختنا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانی یە؟!
ل گۆری وان لێدوان و دیتن و گەنگەشەیێن سیاسی و یاسایی یێن هاتینەكرن، دهاتە چاڤەڕیكرن، كو دادگەها فیدرال روینشتنەكێ ساز بكەت و بڕیارەكا وەلائی دەربكەت ژ بۆ مەزاختنا مووچەیێ هزاران فەرمانبەرێن هەرێمێ. بەلێ ب رەنگەكێ نە چاڤەڕێكری و ژ نشكاڤە، هندەك ژ ئەندامێن ڤێ دادگەهێ دەست ژ كارڤەكێشانا خۆ پێشكەشكر و كارێ دادگەهێ ئیفلیجكر و روینشتنێن دادگەهێ راگرتن و ب ڤی شێوەیی دەركرنا هەر بڕیارەكێ د ڤی دەمی دا دویر ئێخست.
ئەرێ ئەڤ دەست ژ كارڤەكێشانە، د ئەنقەست بوون یان نە – كو د ئەنجام دا راگرتنا دەركرنا بڕیارا وەلائی، كو دا شەڕعییەت و رەواییا مەزاختنا مووچەی پشتراست كەت؟ ئەرێ دادوەرێن دەست ژ كار ڤەكێشایی – یان ئەوێن ل پشت وان – ب ڤێ دەست ژ كارڤەكێشانێ دڤێت چ بگەهینن؟.
دیتنەك هەیە دبێژیت، كو ئەڤ گاڤا هاتییە هاڤێتن، پشكەكە ژ سیاسەتەكا نەپەن و دەست ژ كارڤەكێشان ل بن گڤاشتن و مانۆڕەیان هات و نە دەربڕینەك بوویە ژ هەلوەستەكێ بنەرەتی یان یاسایی یێ پەتی. ئەوا ڤێ دیتنێ ب هێز و پشتراست دكەت، دەمێ دەست ژ كارڤەكێشانێ یە!
دەست ژ كار ڤەكێشان، ب خۆ كارەكێ نەرازیبوونێ و رەوشتی یە، بەلێ دەما دهێتە بكارئینان داكو بریارەكا گرنگ، كو د بەرژەوەندیا گشتی یا هزاران وەلاتییان دا بیت، هینگی دڤێت پشكنینەكا باش بۆ «هەڤیری» بكەین، چونكی ئیدی ب زقی «موی» یا دیار دبیت.

شەمال ئاکرەیی

د ڤێ گێلەشۆکا بلەز یا ئەدەبی و چاپکرنا ب ساناهی و زۆربوونا جهێن بازرگانی یێن چاپکرنێ دا، رۆژانە ئەم گەلەک پەرتووکان دبینین و ل سەر بەرگێن وان هاتییە نڤیسین «رۆمان» یان «چیرۆک» یان «هەلبەست»، بەلێ مخابن پترییا وان د گەوهەرێ خۆ دا رەگەز و مەرجێن هونەری یێن پێدڤی یێن وان ژانرێن ئەدەبی تێدا نینن؛ داکو ب دروستی بچنە د خانەتا وی ژانرێ ئەدەبی دا.
نە هەر تشتەکێ هاتییە نڤیسین و بەرپەڕ پێ هاتینە رەش کرن و نڤیسەری هندەک ژ بیۆگرافی و خەیال و هزر و بیرێن خۆ ب شێوەیەکی ژ شێوەیان ل سەر دارێژتین، یان رێزکرین و ب ڤەهاندنا هندەک کۆپلەیان رابووی، دێ شێین ب دلێ خۆ ب ناڤ بکەین.
ئەڤ تەڤلیهەبوونا د ناڤبەرا فورم و ناڤەرۆکێ دا و داکەفتنا ئاستێ نڤیسینێ (نابێژم هەمی، بەلکو پترییا وان)، خواندەڤان یێ ئێخستییە د گێلەشۆکێ دا و تێگەهێن ئەدەبی یێن شێل و بێل کرین.
رۆمان، نە ب تنێ ڤەگێڕانەکا درێژە بۆ سەربۆرەکا ئەڤینیێ یە، بەلکو ئاڤاهییەکێ هونەرییە و پێدڤی ب کرار (حبکە)یەکا رێکوپێک یا پڕ هێل و ئاراستە و کارێکتەرێن خودان رەهەند و دەم و جهێن تەکۆز و زمانەکێ ئەدەبی یێ جوان و راستنڤیسەکا دروست هەیە.
ژ ئالییەکێ دی، چیڕۆکا کورت مەرجێن خۆ هەنە، هەر ژ ئێکگرتنا بابەتی بگرە هەتا دگەهتە ئابۆرییا زمانی و تەکنیکێن هونەری. هەلبەست ژی نە ب تنێ (هەبوون یان نەبوونا) کێش و سەروایێ یە؛ بەلکو هەستەکە ب زمانەکێ پوخت و وێنەیێن داهێنانەرانە و ریتمەکێ ناڤخۆیی، کو وەرگری ب دیتنەڤا سەرێن داڤێن چێژ و خۆشی و نشکڤینان مەندەهۆش بکەت.
ئاریشە نە ب تنێ ل گەل نڤیسەرێن دەستپێکی یان یێن بەهرەمەندانڤە یا گرێدایی یە؛ بەلکو پتر ب ئالی و جهێن بەلاڤکرنێڤە یا هەڤبەستە، کو چاڤێن خۆ ژ کوالیتییا هونەری دگرن؛ داکو دەستکەفتەکێ دارایی ب دەستڤەبینن.
ژ جاتی کو جهێن بەلاڤکرن و چاپکرنێ، بەرهەمەکێ ب کوالیتی و باش چاپ بکەن و هان بدەن، مخابن یێن بووینە چاپخانەیێن بازرگانی و هەر چ تشتەکێ هاتە بەردەستێ وان چاپ دکەن.
دیسان سوشیال مەدیایێ ژی پشکداری د بانگەشەکرن و رەواجکرنەکا بلەز ژ بۆ هندەک بەرهەمێن نەگەهی کرییە، کو سیمایێن بازرگانیبوونەکا دویر ژ کویراهییا هونەری ل سەر دزالن.
بەربەلاڤبوونا بەرهەمێ ئەدەبی یێ لاواز، زیانێ دگەهینتە پرۆسێسا ئەدەبی و نڤیسەرێ راست و دروست، هەروەها وەرگری ژی، لەواڕا ل بەراهیێ بەرپرسیارەتی دکەڤیتە سەر ملێن نڤیسەری ب خۆ کو پێدڤییە لەزێ د چاپکرنێ دا نەکەت هەتا بەهرەیا وی باش بهێتە هونین و سەقاکرن و تێر ئەزموون ببیت.
زێدەباری وەرگرێ تێکستێن ئەدەبی، کو گەرەکە خواندەڤانەکێ ئەکتیڤ بۆ هەبیت، پشکەکا دی یا ئەرکی دکەڤیتە سەر ملێن رەخنەگران کو دڤێت ئەو ڤاڤارتنێن خۆ بکەن و زیوانی ژ گەنمی جودا بکەن، ئەو ژی ب لادانا ماسکان و ئاشکەراکرنا تێکستێن ژ نە ژ هەژی چونکی نە هەمی پەیڤ ئەدەبن.