«ئەڤین و ئەنفال» ل وی جهێ کو ژیان د ناڤ دلێ مرنێ دا شین بوو
سەروان نهێلی
ناڤونیشانێ ڕۆمانا ئەڤین و ئەنفال یا نڤیسەر (حەسەن ئیبراهیم)ی ب خوە هەلگرێ هەڤدژییەکا مەزنە؛ «ئەنفال» ڕامانا ژناڤبڕن، مرن، و قڕکرنا نەتەوەیەکی یە، لێ «ئەڤین» ڕامانا ئاڤاکرن و بەردەوامیا ژیانێ یە. نڤیسەر د ناڤونیشانی دا ئاماژێ ب وێ چەندێ دکەت کو مرۆڤێ کورد د دژوارترین قۆناغێن ژیانا خوە دا ژی، شیایە هەستێ ڤیانێ وەکو چەکەکێ بەرگرییێ ل دژی نەمانێ بکاربینیت.
سیبەرا ڕەش و بەرخۆدانا بێدەنگ
د مێژوویا هەمی گەلان دا رۆژێن ڕەش هەبووینە، لێ د ڤێ ڕۆمانێ دا ڕوویدان ل بن سیبەرا تاریاتییا «ئەنفالێ» دەست پێ دکەن. دەمێ دوژمنی دڤیا ب ئاگر و ئاسنی هەبوونا ملەتەکێ ژ ناڤ ببەت، دەمێ گوند دهاتنە سۆتن و چیا بێدەنگ دمان، ل وێرێ ئەزموونەکا مەزن بۆ «مانێ» دروست بوو.
«ئازاد»، ئەو گەنجێ خودان خەون، خوە د ناڤ گێژەلۆکا مرنێ دا ددیت. مرن ل دویڤ دگەڕییا، لەوما ناچار بوو ناسنامەیا خوە ل بن جلكێن ئافرەتان ڤەشێریت. ئەو نە ژ ترسا مرنێ دڕەڤی، بەلکو وی دڤیا «بژیت» دا چیڕۆکا گەلێ خوە بنڤیسیت. ئەڤە «بەرخۆدانەکا بێدەنگ»بوو؛ وی دڤیا بژیت دا کو ببیتە دیدەڤانێ وێ زۆڕدارییا ل ملەتێ وی هاتیە کرن. ئازادی ناسنامەیا خوە ڤەشارت، دا کو پاشەڕۆژا گەلێ خوە نەڤەشێریت.
ژیان و ڕۆناهییا فانۆسەکێ
و ل تەنشت وی… «ژیان» هەبوو!
ئەو نە بتنێ ناڤەک یان کەسەک بوو، بەلکو ئەو «ژیان» بوو ب هەمی ڕامانێن خوە ڤە. وێ ئەڤین کرە مەرتالەك و ئازاد د هەمبێزا خوە دا پاراست؛ دەستپێکێ د زیندانێن تەنگ و تاری یێن نزارکێ و جێژنیکان دا، و پاشان د ژۆرەکا تاری و بچویك و تەنگ دا ل تاخێ «بەرۆشکێ» ل باژێڕێ دهۆکێ.
وان سالێن درێژ د ناڤ وێ ژۆرێ دا دەربازکرن، ب تنێ ب ڕۆناهییا فانۆسەکێ و گەرماتییا دلێن خوە. ل وێرێ، ڤیانا وان بوو چەکێ وان یێ هەرە ب هێز. وان د ناڤ وێ بێدەنگیێ دا «هیڤی» ئافراند، وەکو نیشانەکێ کو ژیان چ جاران ناهێتە راوەستاندن.
ژ بەرتەنگیێ بەرەف سەنگەرێن ئازادیێ
ڕۆژ هاتن و چوون، هەتا کو دەمژمێرا مێژوویێ ل باژێڕێ دهۆکێ لێدا. دەنگێ ڕاپەرینێ دیوارێن وێ ژۆرا تاری هەژاند. ل وێرێ، ئازادی بڕیارا خوە دا؛ وی ئەو جلكێن ژنان یێن کو سالانەک بوو ب زۆرێ ل بەر خوە کرین ژ بەر خوە دڕاندن و چەکێ شەرەفێ هەلگرت. ئەو گەنجێ کو سالێن درێژ خوە ڤەشارت بوو، ئەڤرۆ وەک شێرەکێ برسی بۆ ئازادیێ بەرەف سەنگەرێن بەراهیێ غاردا. ئازاد نە ژ بەر مرنێ دڕەڤی، بەلکو بەرەف مرنێ دچوو دا کو وەلاتێ وی رزگار بیت.
د وێ رۆژا پیرۆز دا کو ئالایێ کوردستانێ ل سەر باژێڕێ دهۆکێ دهاتە بلندکرن، ئازادی خوینا خوە بەخشی ژبۆ پارچەک ژ ئاخا ڤی وەلاتی و چوو بەرەف نەمریێ.
ژ دایکبوونا هیڤیەکا نوی
ل هەمان دەمێ کو ئازاد گیانێ خوە دكرە قوربانێ ئازداییا وەلاتێ خۆ، دەنگێ گرییا زاڕۆکەکێ ساڤا د ناڤ کولانێن دهۆکێ دا دەنگ ڤەدا. ئەو «کوردۆ ئازاد» بوو. ئازاد چوو، لێ کوردۆ هاتە سەر دنیایێ دا کو نیشان دەت کو زنجیرا ئەنفالێ ب ئەڤین و خوینێ هاتیە بڕین.
ئەڤە چیڕۆکا ملەتێ مە یە؛ ئەنفالێ دڤیا مە بکوژیت، لێ ڤیانێ ژیانەکا نوی پێشکێشی مە کر. ئەنفال چوو، لێ ئەڤین هەتا هەتایێ ما.
ژێدەر:
حەسەن ئیبراهیم، ئەڤین و ئەنفال، چاپا ئێکێ، (دهۆک: وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد – تایێ دهۆکێ، ژمارا زنجیرەیێ: ٢١٥، چاپخانا خانێ، ٢٠١٠).
