خواندن هنبەری پارەی
عزەت یوسف
جاحز دبێژیت: خواندن ئاقلەكێ غەیری تە یە، زێدە دكەیە سەر ئاقلێ خۆ، ل دەستپێكێ دبێژم، پەرتووك خواندەڤانان هان ددەت ژینگەهەكا ئەرێنی د مال و جڤاكێ دا ب ئافرینیت.
ل مەها دەرباز بووی، من مژارەك ب ناڤێ (سنگافورا بۆ خواندنا پەرتووكان، پارەی د دەتە وەلاتیان – ئەرێ ئەڤە دكاریت كریزا خواندێ چارەسەر بكەت؟) د رۆژناما گاردیان دا خواند، ئانكو پاداشتەكێ دراڤی ددەتە وەلاتیان داكو دەمێ خۆ ب خواندنا پەرتووكێن باشڤە دەرباز بكەن، دیارە خواندن ل گەلەك دەولەتێن جیهانێ ژبەر گەلەك ئەگەران یا بوویە گزیرتەكا تژی كریزە، راستە ل نك مە ژی كێرڤێ جەماوەرێ خواندنێ بەرەف ژوور دایە، ل گەلەك چالاكی یێن ئیمزاكرن و بەخشینا پەرتووكان ب دیاری خەلكەك باش ئامادە نابیت، گەلەك جاران من ل باژێرێ مە دهۆكێ دیتینە، هەبوونە هەتا پەرتووكێ ب دیاری ژی وەرناگریت.
ل سنگافورا یا گۆتی پەرتووكێن باش، ئەز ب خۆ ل ڤێرە چەندین جاران من داخازا هندەك پەرتووكان (باش) ژ دەرڤەی وەلاتی كرینە، ئانكو ئەو پەرتووكا مرۆڤی دڤێت دێ لێگەریێت و پەیداكەت و خوینیت و یا مرۆڤی نەڤێت ژی ب هەروە ژی وەرناگریت.
گاردیانێ دووفچوونەك ل سەر چارەسەركرنا كریزا دیاردێ كر، ئەرێ پارەدان بۆ وەلاتیان داكو مۆبایلێن خۆ دانن و پەرتووكێ هەلگرن، دێ یا هاریكار و مفادار بیت؟ ب كێمی، ئەڤە ئێكە ژ پێرابوونان كو حكومەتا سنگافورا ل مەها ئیلونێ پەنا بۆ دبەت، پێشنیارا پێدانا پارەكی یە ژ بۆ وان كەسان پەرتووكان بخوینن و زانا و شارەزا ئەڤێ پێشنیارێ ب ئەرێنی ل قەلەم ددەن.
زانایەكی گۆت: هندەك ژ زاڕۆكان هەتا ڕادەیەكی پالدەرێن ب هێز بۆ دراڤی هەنە، هەموو زاڕۆكان ب پلەیەكێ یان ئێكا دی بەرسڤ بۆ پاداشتێن دراڤی هەنە، لەورا بۆ گەنجان ژی، ئەڤێ پێشنیارێ دێ هندەك باندورا ب مفا ل سەر ئاڤاكرنا راهاتنا خواندنێ هەبیت و دبیت خالا لاوازا ئەڤێ پێشنیارێ ئەو بیت هەر دەمێ پارە نەما، خواندن ژی راوەستیا و نەما.
نابیت تەماشەی ئەڤێ پلانێ بتنێ وەك (پارەدان هەمبەری خواندنێ) ب رامانا ئابووری بهێتە كرن، دیارە كو ئەڤ پارەدانە پتر وەك هاندانەكێ نە وەك كرێیەكێ سەرەدەری ل گەل دهێتە كرن و رەنگە پێشنیارەكا ب ڤی تەرزیتایبەتی بۆ خواندەڤانێن ژ خواندنێ ڤەقەتیاین یا كاریگەر بیت، ئانكو پەیامەكا دەملدەستە كو پێشنیار هەژی رێزگرتنێ یە.