سەرسالا وەغەكرنا نڤیسەر (بلند محەمەد)ی ل سێمێلێ هاتە ساخکرن
ڕێڤەبەرییا ڕەوشەنبیری و هۆنەری ل سێمێلێ و ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد تایێ دهوک ڕابوون ب زیندیکرنا سەرسالا وەغەركرنا هەلبەستڤان و ڕۆماننڤیس و ڕۆژنامەڤان (بلند محەمەد)ی.
«مە بلند محەمەد ژبیر نەکریە، ژبەر کو نڤیسین نە بتنێ ڕێزکرنا پەیڤانە، بەلکو گێڕانا چیڕۆکا ژیانێ یە ب هەمی ئازار و هیڤیێن وێ ڤە. ئەو چوو، لێ (بلند)ێ نڤیسەر د ناڤ لاپەڕێن پەرتووکێن خۆ و د ناڤ مە دا، هەر بلند و بەرز مایە».
ل١٤ی تیرمەها ٢٠٢٦ێ ، ل ژێر چاڤدێریا دەڤەردارێ سێمێلێ بەرێز (دژوار شەوکەت)، ڕێڤەبەریا ڕەوشەنبیری و هونەری ب هەڤكاری دگەل: ئێكەتیا نڤیسەرێن كورد تایێ دهوک، سەرسالا وەغەركرنا هەلبەستڤان و ڕۆماننڤیس و ڕۆژنامەڤانێ خودێ ژێ ڕازی (بلند محەمەد) ی ل هۆلا ڕێڤەبەریا ڕەوشەنبیری و هونەری ل قەزا سێمێلێ برێڤەچوو. . ڕێڤەبەرییا ڕەوشەنبیری و هۆنەری ل سێمێلێ ئەڤ کارە، وەکو خزمەت و ڕێزەک و ئەرکەکێ پیرۆز بۆ گیانێ نڤیسکارێ وەغەرکری ئەنجامدا، و هەردەم خۆ ل ڤێ تەخێ کریە خودان بێی جوداهی و یا پێدڤی دشیان دا ئەنجام دایە.
ل دەستپێكێ، ئامادەبووی بۆ چەند خۆلەكان ڕابونەڤە، وەك ڕێزگرتن بۆ گیانێ پاكێ شەهیدێن كوردستانێ و سەركێشێ وان بازانیێ نەمر پاشی دەست ب بەرنامەیێ ساخكرنا یادا سالڤەگەڕا خودێ ژێ ڕازی هاتەكرن.
ڕێڤەبەرێ ڕێڤەبەریا ڕەوشەنبیری و هونەری ل سێمێلێ بەرێز (ئیسماعیل هاجانی) پەیڤەك پێشكیشكر وهەست وسۆزێن ژدەستدانا ڕەوشەنبیرەكێ وەك (بلند محەمەد) ی دەربڕی و ڕۆلێ وی یێ كاریگەر د بوارێن ڕەوەشنبیری و ڕۆژنامەڤانی و خەباتا كوردینیێ دا، وەك زیندانیەكێ سیاسی بەرچاڤ كر.
پاشی دەڤەردارێ سێمێلێ بەرێز (دژوار شەوکەت)، پەیڤەك پێشكێشكر و ڕۆلێ خودێ ژێ ڕازی د بوارێ نڤیسینێ و ئەدەبیاتا كوردیدا بەرچاڤ کر، و سەرخوەشی پێكشێشی كەسوكار و دۆست وهەڤالێن خودێ ژێ رازی كرن و هەمی نڤیسەران كر.
ئێڤاری ب سێ پانێلا دەستپێکر:
١- د. ئەمین عەبدولقادر ل دۆر سەربورا ڕۆماننڤیسینێ یا (بلند محەمەد) ی پەیڤی.
٢- عسمەت محەمەد بەدەل ل دۆر کۆمەلەیا کورتە چیڕۆکێن (دارێن ئاخێڤ) ی پەیڤی.
٣- بەیار باڤی ل دۆر خواندنەکا سوسیولۆجی د هەلبەستێن (بلند محەمەد) ی پەیڤی.
دناڤبەرا ڤان پانێلاندا، فلمەكێ دیكیۆمێنتاری ژلایێ (ئالان خالد) ی ڤە ل سەر ژیان و بەرهەمێن خودێ ژێ ڕازی (بلند محەمەد) ی ڤە هات نیشاندان.
هەلبەستێن (بلند محەمەد) ی هاتنە خواندن؛ وئاسۆیێن هۆلێ ژ هەست و سۆز و دلینیا گیانێ وی پڕكرن.
ل دویماهیێ ژی، پەرتووكا نوی هاتی وەشاندن یا (بلند محەمەد) ی یا ل ژێر ناڤونیشانێن (دارێن ئاخێڤ) ل سەر ئامادەبوویان هاتە بەلاڤەكرن کو زنجیرەیا دوێ بو ژلایێ ڕێڤەبەریا ڕەوشەنبیری و هونەری ل سێمێلێ هاتیە وەشاندن.
هەژی گۆتنێ یە كو (بلند محەمەد) ل سالا (1968) ێ ل باژێرێ دهۆكێ ژ دایکبوویە، هەلگرێ باوەرنامەیا دبلۆم ب زمانێ كوردی یە.
ل ناڤەڕاستا سالێن هەشتێیان دەست ب نڤیسینێ کریە، و ب نڤیسینا هەلبەستێ دەستپێکریە.
خودێ ژێ ڕازی (بلند محەمەد) ی گەلەك پەرتووک ژ نڤیسینا خۆ ل پاش خوە هێلان، وەك ڕۆمان، هەلبەست، چیڕۆک و بیرەوەری.
زێدەباری هەلبەستا نویخواز، هەروەسا شارەزایەكا باش د بوارێ هەلبەستا زارۆكان ژی دا هەبوو.
كورتیەك ل سەر ژیان و بەرهەمێ وی
بلند محەمەد دەرچوویێ پەیمانگەها مامۆستایان دهۆك 1994 – 1995 ، سالا 1985 ژئالیێ ڕژیما بەعس ڤە هاتیە گرتن و دەمێ حوكمێ وی 10 سال بوون و ل پشکا (الاحکام الخاصە) ل (أبو غریب) زیندانبوویە، ژبەر ڤێ چەندێ یێ یاخی بوو هەردەم دژی زۆلم و زۆرداریێ بوویە، چونکی هێشتا گەنج چوویە د زیندانێ ڤە و ئەڤ چەندە بو وی وەکی کابوسەکێ بوویە. و هەر دیسان ل سالا 1989 ئێكەمین بەرهەم بەلاڤكریە و كارێ ڕۆژنامەڤانیێ كرییە. ل ڤان گۆڤار و ڕۆژنامەیان وەكو نڤیسەر و پەیامنێر كار كریە (تیرۆژ، پەیڤ، زاخۆ، دیجلە، نووبوون، پەیمان، برایەتی و خەبات، ئەڤرۆ، وار، تلڤزیونا دهۆك وەک نڤیسەرێ دەنگ و باسا، بشكۆژ، سڤۆرە، تلڤزیونا پەروەردیی دهۆک، بەلاڤوکا گولزار)، سكرتێرێ نڤیسینێ ل ڕۆژناما ئەڤرۆ هەر ژ ژمارە (١) هەتا هەژمار (٩٨) و بەرپرسێ پشكا دەنگوباسێن ناڤخۆیی بوو ل ڕۆژنامەیا ( وار)، و سەرنڤیسەرێ گۆڤارا ( نووبوون) بوو، كو ب تیپێن لاتینی ل دهۆكێ دهاتە وەشاندن هەتا سالا (٢٠١٤) ێ.
سکرتێرێ نڤیسینێ بوو ل بەلاڤۆکا گولزار، کو چالاکیێن قوتابخانا دوەشاند و (١٩) ژمارە ژێ هاتنە وەشاندن، هەروەسا بەرهەمێن خوە ل پڕانیا گۆڤار و ڕۆژنامەیێن دەڤەرێ بەلاڤكرینە… ب دەهان بەرهەمێن چاپکری هەنە مینا:
١- شەڤ و یادگار (هەلبەست) – ١٩٩٦، ب تیپێن لاتینی هاتییە چاپکرن.
٢- ژ بیرهاتنێن مەلا قاسمێ كۆچەر (بیرەوەری) – چاپا ئێکێ: ١٩٩٨، چاپا دویێ: ٢٠١٩.
٣- جوگرافیا گوزاری (وەرگێڕان ژ عەرەبی) – ٢٠٠٠، وەک پڕۆگرامێ خواندنێ ل پەیمانگەها ئۆتێل و گوزاری دهاتە گۆتن.
٤- سەمایا خۆكوشتنێ – ٢٠٠١.
٥- تشتێن نەمر – ٢٠٠٤.
٦- سۆتنگەهـ – ڕۆمان ٢٠٠٥.
٧- عشق ل ژێر پرا چینۆتێ – ٢٠٠٦.
٨- باخچەیێن ئاوازان (هەلبەست بۆ زاڕۆیان) – ٢٠٠٩.
٩- گەهنۆم (ڕۆمان) – ٢٠٢٢.
١٠- بێهۆدەیا جانی (هەلبەست) – ٢٠٢٢.
١١- گۆكمێلا – چەپا كەنیزەكێن پایتونان (ڕۆمان) – ٢٠٢٣.
١٢- تایا ئێڤارێن ژبیرکری (ڕۆمان) – ٢٠٢٥.
١٣- ژبیردانکا زیندانێ (بیرەوەری) – ٢٠٢٥.
١٤- دارێن ئاخێڤ (کورتە چیرۆک) – ٢٠٢٦، زنجیرەیا ٢ ژ وەشانێن ڕێڤەبەریا ڕەوشەنبیری و هونەری ل سێمێلێ.
ئەڤرۆ ئەم (بلند محەمەد) ی ژبیرناکەین، ژبەرکو نڤیسین نە بتنێ ڕێزکرنا پەیڤانە، بەلکو گێڕانا چیڕۆکا ژیانێ یە ب هەمی ئازار و هیڤی یێن وێ ڤە، ئەو چوو لێ بلندێ نڤیسکار دناڤ پەرتووکێن خۆ دا بلند مایە.
* بەرپرسێ چالاکیان ل ڕێڤەبەرییا ڕەوشەنبیری و هونەری ل سێمێلێ.
