سەرەدانا سـەرۆكـێ حوكمەتـێ بـۆ دەڤـەرا بـەهدینان
هەیفا دۆسكی
یا دیار بوو ل ڤان رۆژێن بووری؛ سەرۆكی حوكمەتا هەرێما كوردستانی و جێگری سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان بەرێز (مەسرۆر بارزانی) سەرەدانا باژێڕی دهۆكی كر و كۆمەكا پرۆژە و بابەتێن جودا ئێخستنە بەر ئاخفتنێ و ڤەكرن و پێنگاڤێن ب لەز ئێخستنە د ناڤ دا و داكو خزمەتا خەلكی باشتر ل هەرێما كوردستانی و دەڤەرا بەهدینان بهێتە كرن، ژبەر وی چەندی بۆ ماوەیێ ڕۆژەكێ یان چەند ڕۆژەكان، ناڤبری سەردانەكا بەرفرەه بۆ دەڤەرا بەهدینان ئەنجام دا و ل ڤێرێ چەندین چالاكی، كۆبوون و ڤەكرنا پرۆژەیێن خزمەتگوزاری و گەشتیاری هاتنە ئەنجامدان. دیارترین كار و چالاكیێن ل ڤێ سەرەدانێ پێكدهاتن ژ:
1- كۆمبوون ل گەل ڕێكخراوێن جەماوەری: ل باژاڕێ دهۆكێ ل گەل نوونەر و ئەندامێن ڕێكخراوێن جەماوەری ل سنووری بەهدینان، (وەك ئێكەتییا قوتابیان و لاوان و ڕێكخراوێن پیشەیی و خێرخوازییان) كۆمبوو و گۆتارەك پێشكێش كر.
2- دانانا بەرێ بنیاتی یێ پرۆژەیێن گەشتیاری: سەرەدانا زاخۆ و دەڤەرێن جودا كر و بەرێ بناغەی بۆ چەندین پرۆژەیێن ستراتیژی و گەشتیاری یێن مەزن دانا دەست، كو كاریگەرییا وان ل سەر پەرەپێدانا كەرتێ ئابووری و گەشتیاریێ ل دەڤەرێ هەیە.
3- كۆمبوون ل گەل خودان كار و وەبەرهێنەران: ل گەل كەرتێ تایبەت، بازرگان و وەبەرهێنەرێن دەڤەرا بەهدینان كۆمبوو، ژ بۆ زێدەتر پێشخستنا ئابوورێ هەرێمێ و پشكداریكرنا كەرتێ تایبەت د پرۆژەیێن خزمەتگوزاری دا.
4- دووڤچوونا رەوشا خزمەتگوزارییان: پشكداریكرن و دویڤچوونا بجهئینانا چەندین پرۆژەیێن رێك و بان، ئاڤەدانی و خزمەتگوزاری بۆ هندێ كو خزمەتا باشتر پێشكێشی خەلكێ دەڤەرا بەهدینان بهێتەكرن.
سەرەدان و كارێن سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، هەردەم گرنگییەكا تایبەت هەبوویە و بڕیار و پرۆژەیێن وی ئاراستەیەكا نوو بۆ پەرەپێدانێ ل هەرێمێ ب گشتی و دەڤەرا بەهدینان ب تایبەتی دیار كرینە.
ئەڤە ژی پتر تیشكێ دئێخیتە سەر كارێن وی یێن گشتی و ئەو كارێن باش و مەزن یێن كو كاریگەرییا وان یا ڕاستەقینە ل سەر ژیانا خەلكی هەبوویە:
١- ئاڤەدانی و پەرەپێدانا ژێرخانەیا ئابووری.
ئێك ژ كارێن هەرە دیار یێن حوكمەتا وی، گرنگیدانا مەزن بوو ب پرۆژەیێن ستراتیژی یێن ژێرخانەیێ:
رێكوبان و پرۆژەیێن دوسایدی: دروستكرن و نووژەنكرنا ڕێكێن ستراتیژی (وەك ڕێكێن د ناڤبەرا پارێزگەهان و كارێن مەزن یێن رێك و پران ل بەهدینان و زاخۆ) كو كاریگەرییا بەرچاڤ ل سەر كێمكرنا ڕوودانێن هاتن و چوونێ و ئاسانكرنا ڤەگوهاستنێ هەبوویە.
پرۆژەیێن ئاڤ و كارەبێ: گڕێدان و ئەنجامدانا چەندین پرۆژەیێن ستراتیژی یێن ئاڤێ بۆ ڤێ چەندێ كو دەڤەر ژ كێشەیێن ئاڤا ڤەخوارنێ قورتال ببن.
٢- هەمەجۆركرنا ئابووری و پشتەڤانیكرناچاندنێ:
مەسرۆر بارزانی پتر تەكەزی ل سەر وێ ئێكێ كریە كو ئابوورێ هەرێمێ نەبیت، بتنێ پشتبەستنێ ل سەر پترۆلێ بكەت، لەوڕا چەندین پێنگاڤێن مەزن هاڤێتینە كو ئابۆرێ هەرێمێ باشتر بكەت:
هنارتنا بەرهەمێن چاندنێ بۆ دەرڤە: وەك ڤەكرنا دەرگەهان بۆ هنارتنا پەتاتە، سێڤ، هنار و بەرهەمێن خۆمالی یێن جۆتیارێن كوردستانی بۆ بازارێن ئیراقێ و ولاتێن دەرڤە. ئەڤە پشتەڤانییەكا مەزن بوو بۆ جۆتیارێن دەڤەرێ.
پشتەڤانیكرنا كەرتێ تایبەت و كارگەهان: ب ڕێكا ساناهیكرنا مەرجێن وەبەرهەمهێنانێ، چەندین كارگەه و پرۆژەیێن پە‌روەردەیی و گەشتیاری هاتینە ڤەكرن كو دەرفەتێن كاری بۆ گەنجان دابین كرینە.
٣_ پرۆژەیێن گەشتیاری و پێشئێخستنا كەرتی گەشتیاریێ
دەڤەرا بەهدینان ب سروشتێ خۆ یێ جوان جهە‌كێ گونجایی یە بۆ گەشتیاریێ. حوكمەتێ گرنگییەكا تایبەت دایە ڤی كەرتی:
گەشەپێدانا زاخۆ و جهێن گەشتیاری: دروستكرنا پرۆژەیێن جوانكاریێ، پاڕك، بازاڕ و ڕێكوبانێن گەشتیاری (وەك ل دەڤەرا زاخۆ، ئامێدیێ، شێخان و سێمێلێ) كو هژمارا گەشتیاران ل دەڤەرێ گەلەك زێدە كریە و بوویە ژێدەرەكێ باش بۆ داهاتێ دارایی یێ خەلكێ خومالی.
٤_ چاكسازی و بەرهەنگاربوونا گەندەلیێ:
دیجیتالكرنا فەرمانگەهان (Digitization): ئێك ژ كارێن باش و مەزن یێن كابینەیا وی، كێمكرنا رۆتینێ بوو، ب ڕێكا پڕۆژەیێن دجیتالكرنا مامەلەیێن فەرمانگەهان (وەك پڕۆژەیێن ئەلیكترۆنیكرنا گومرك و باجەیان و خزمە‌تگوزارییێن وەلاتیان).
شایستە سالاری و یە‌كسانی: بۆ دابینكرنا دەرفەتێن كاری بۆ گەنجان ل سەر بنەمایێ شیانان، و هەروەسا ڕێكخستنا دارایی و زێدەكرنا داهاتێ نە-نەوتی یێ هەرێمێ.
٥_ پەیوەندییێن نێڤدەولەتی و دبلۆماسی:
مەسرۆر بارزانی ڕۆلەكێ بەرچاڤ هەبوویە د خۆراگرتنا پێگەهێ سیاسی و دبلۆماسی یێ هەرێما كوردستانێ دا ل گەل وەلاتێن جیهانێ و ناڤەندێن بڕیارێ، بۆ پاراستنا قەوارەیا دەستوورییا هەرێمێ و مسۆگەركرنا هەماهەنگییێ د وارێن ئەمنی و ئابووری دا.
6- ل دووماهیێ ژی خالا گرنگ یا پێدڤی بۆ وەلاتیێن دەڤەرا بەهدینان، ئەو بوو گوهداریكرنا ئێش و ئازار و گازندە و گۆتنێن كەسایەتیێن جودا د هەر بیاڤەكی دا و سەرۆكێ حوكمەتێ سۆزدا ل سەر هەمی تێبینی و گازندە و ئاریشەیێن بۆ هاتینە گۆتن ل سەر رابوەستیت و دەستێ خۆ دابنیتە سەر برینا خەلكی و ژ نێزیك هایداری جەماوەرێ كوردستانێ ببیت.