مەسرۆر بارزانی وەكو بالیۆزێ ئاڤاكرنا پرا پەیوەندیێن سیاسی و دیپلۆماسی د ئاستێ...

مەسرۆر بارزانی وەكو بالیۆزێ ئاڤاكرنا پرا پەیوەندیێن سیاسی و دیپلۆماسی د ئاستێ هەرێماتی و نێڤدەولەتی دا

2

نایف مەحموود

د دەمەكی دا كو جیهان ل سەروبەندێ هندەك گوهۆڕینێن بلەز یێن جیۆپۆلیتیكی یێن نوی دایە و رۆژهەلاتا ناڤین ژی دناڤ ئاڵۆزیێن سیاسی، ئەمنی و ئابووری دا دژیت، ژبەر هندێ رۆلێ كەسایەتیێن كاریزما و ب هێز و دیپلۆماتیك یێن هەڤسەنگ و بیرتیژ دبیتە پڕا ڕزگاریێ ژ قەیرانێن بەروكێ كەتواری دگرن. د ڤی سەردەمێ تژی ئالۆزی و كێشمەكێشم دا، هەرێما كوردستانێ پێدڤی ب دیدگایەكا كویر و هشیار هەیە كو بشێت دناڤا ڤان ئالۆزیان دا خۆ ل سەر پێ یێن خۆ بگریت و ئەڤان پێل و بۆڕێن ب سەر ئارامی و ئاساییشا كوردستانێدا دهێن ب سلامەتی و تەناهی بشەقینیت. ل ڤێرێ، ناڤێ مەسرۆر بارزانی وەكو سەرۆك وەزیرێن هەرێما كوردستانێ و بالیۆزەكێ چالاك د ئاڤاكرنا پرا پەیوەندیێن سیاسی و دیپلۆماسی دا دهێتە پێش، نە بتنێ د ئاستێ هەرێمایەتی دا، بەلكو د ئاستێ نیڤدەولەتی ژی دا، چونكی هەر ژ دەستپێكا وەرگرتنا پۆستێ سەرۆكێ حوكمەتێ، جەنابێ وی رێبازا دیالۆگ و دانوستاندنێ هەلبژارتیە، ل جهێ بەرەڤانیكرنێ ب زمانێ توند و زمانێ چەكی، وی هەردەم بزاڤ كرینە كو كوردستان ببیتە ناوچەیەكا ئارام و سەقامگیر د ناڤبەرا بەغدا وەلاتێن هەڤسۆ دا، میناك ژی سەرەدانێن وی یێن ڤێ داویێ بۆ ئەنقەرە و وەلاتێن كەنداڤی ئاماژە و نیشانێن ڤێ سیاسەتێ نە، د ئاستێ وان بزاڤ و پەیوەندیێن سیاسی دا د گەل ڤان وەلاتان، هەمی هەول داینە كو پەیوەندیێن ئابووری و ئەمنی بكەتە بنەمایێ پەیوەندیێن سیاسی، چونكی باوەر دكەت گەشەكرن و بازرگانی پڕا باوەری و متمانە پێكرنێ دروست دكەن. هەروەسا د ئاستێ نیڤدەولەتی دا، مەسرۆر بارزانی شیایە دەنگێ كوردستانێ بگەهینیتە ناڤەندێن بڕیارێ، گرۆڤە ژی بۆ ڤێ چەندێ بەشدارییا ناڤهاتی یا چالاك د كۆنفرانسێن میونخ، داڤۆس و وان ڕوینشتن و جڤینێن نەتەوەیێن ئێكگرتی دا. ئەڤە نە بتنێ بۆ نیشاندانا دۆزا ملەتێ كورد بووینە، بەلكو بۆ دروستكرنا هەڤپەیمانیێن ستراتیژی بوو، هەڤپەیمایێن ئابووری و سیاسی بوو، هەردەم تەكەز ل وێ چەندێ كریە كو كوردستان هەڤپشكەكێ راستەقینەیە د شەرێ دژی تیرۆرێ دا و د پاراستنا ئارامییا جیهانێ، ڤێ چەندێ دەرفەتێن مەزن بۆ نیشاندانا دبلۆماسیەتا باوەرپێكری یا هەرێمێ پەژراند، ئەو شیا د ڤان پلاتفۆرمان دا دۆزا كوردستانێ د بیاڤێن ئاسایش، وزە، و چاكسازیێن ئابووری دا پێشكێش بكەت، ڤێ چەندێ وەكر كو وەلاتێن زلهێز و بڕیاربەدەستێن جیهانی، كوردستانێ وەك هەڤپەیمانەكێ ڕاستەقینە و گرنگ د شەڕێ دژی تیرۆرێ و دابینكرنا ئاسایشا وزێ دا ببینن. هەر دیسا ئێك ژ خالێن ب هێز د پلان و كارێ وی دا، گرێدانا دیپلۆماسی ب ئابووری ڤە، ژ بەر ڤێ ژی سەرۆكێ حوكمەتێ ڕێزدار مەسرور بارزانی د وێ باوەرێ دایە كو پرا راستەقینە د ناڤبەرا گەلان دا، ئابووری یە، لەورا د سەروبەندێ ڤان دەركەفتن و سەردان و لڤینێن جەنابێ وی یێ بەردەوام دا بۆ ڤان وەلاتان پەیوەندیێن وزێ و بازرگانیێ دگەل توركیا، ئیمارات، قەتەر وەلاتێن ئەورۆپی بەر ب پێشڤە برن و كوردستان بەر ب وەرچەرخانەكا دیرۆكی ڤە بر. ب حكمێ ڤێ شارەزایی و ڤێ عەقلیەتا سەردەمانە، ڤان جموجۆلێن سیاسی و ئابووری نە بتنێ چاڤكانیێن داهاتی بۆ هەرێمێ ڤەكرن، بەلكو كوردستان كرە خالەكا گرنگ د نەخشەیا وزا جیهانی دا، ئەڤ دیپلۆماسیەتە وێ چەندێ د سەلمینیت كو د فەرهنگا سەرۆكێ حوكمەتێ دا وزە بوویە چەكەكێ بێدەنگ، بەلێ كاریگەر د پاراستنا ماف و بەرژەوەندیێن كوردستانێ دا. بنەمایێ سەرەكی یێ جیهانبینی و دبلۆماسیەتا مەسرۆر بارزانی ل سەر بنەمایێ هەڤسەنگی، بەرژوەندیێن هەڤپشك و ڕێزگرتنا ل سەروەریێ هاتییە بنیاتنان، ئەو تێگەهشتییە كو پاراستنا قەوارێ هەرێمێ و گەشەپێدانا وێ ب تنێ ب سیاسەتا ناڤخۆیی بڕێڤە ناچیت، بەلكو پێدڤی ب دبلۆماسیەتەكا چالاك و دینامیكی هەیە كو بشێت كوردستانێ وەك ئەكتەرەكێ باوەرپێكری و سەقامگیر د دەڤەرەكا ئاڵۆز دا نیشابدەت. د ڤێ هەڤكێشەیێ دا، پەیوەندیێن دبلۆماسی بتنێ ئامراز نینن، بەلكو پرن بۆ گەهاندنا دەنگێ گەلێ كوردستانێ و دابینكرنا پشتەڤانیا نیڤدەولەتی بۆ مافێن وێ یێن ڕەوا. كاریزمایا مەسرۆر بارزانی د وێ چەندێ دایە كو ئەو دزانیت چاوا د ناڤبەرا پاراستنا مافێن كوردستانێ و پاراستنا هەڤسەنگیێ دگەل بەغدا و هەڤسۆیێن خۆ بهێلیت و هەردەم ئاماژە ب ڤێ چەندێ كری و گۆتیە: «مە دڤێت ببینە هەڤپشكەكێ ئارام، نە كو كێشەیەك بۆ دەوروبەرێن خۆ». ئەڤ زمانە بوویە كلیلا ڤەكرنا گەلەك دەرگەهێن گرتی. ل جهێ دژاتیێ ، وی رێكا هەڤكاریێ هەلبژارتییە، ل جهێ تاكرەویێ و خۆسەپاندنێ، رێكا ڤەكرنا دەرگەهێن جیهانێ هەلبژارتیە. مەسرۆر بارزانی نەكو سەركردەیەكێ رۆژا ئەڤرۆیە، بەلكو دویربینەكێ بێ ڕكابەرە د ناڤبەرا دوهی و ئەڤرۆ و سوباهی یا نوی دا یا كو ئاسۆیێن پاشەڕۆژەكا گەشتر چاڤەڕێی كوردستانێ دكەت. هەر بۆ پتر ئاشنا بوون ب ڤێ ڕاستیا هاتیە باس كرن، خۆیا دبیت ل سەر ئاستێ هەرێمایەتی، مەسرۆر بارزانی سیاسەتەكا ژیرانە و دونیابین پەیڕەو كرییە، سەرەڕای هەمی ئاڵۆزی و ناكۆكیێن ل دەڤەرێ هەین، ئەو شیا پەیوەندیێن لایەنێ كوردی دگەل وەلاتێن هەڤسۆز ل سەر بنەمایێ بەرژوەندیێن ئابووری و ئەمنی یێن هەڤپشك ڕێكبێخیت. ئاڤاكرنا ڤان پران د جیهانا دبلۆماسی دا، بۆچوونا وەلاتێن دەڤەرێ بەرانبەر هەرێمێ گوهۆڕی ژ فاكتەرەكێ مەترسیێ بۆ فاكتەرەكێ سەرەكی یێ سەقامگیری و ئاشتیێ، كۆمبوون و سەرەدانێن وی یێن بەردەوام بۆ پایتەختێن دەڤەرێ، بەلگەنە ل سەر ڤێ چەندێ كو كوردستان پشكەكە ژ چارەسەریێ، نەك ژ ئاریشەیان، هەردەم وەسا یا دیار كری ب شێوەیەكێ زارەكی و مەیدانی كو كوردستان دەرگەهەكێ ڤەكریە بۆ بەرەف پێشچوونا پەیوەندیێن دیپلۆماس ل سەر ئاستێ هەرێمایەتی و نێڤدەولەتی. ئەڤجا ژ هەژیە بێژین سەرۆك وەزیرێ كوردستانێ وەك چەڤەنگ و هێمایێ دبلۆماسیەتا كوردی یا نوی دهێتە نیاسین. ژبەرهەمێ ڤێ سەرەدەری و ڤێ سیاسەتا حەكیمانە دەرفەتێن مەزن بۆ نیشادانا دبلۆماسیەتا باوەرپێكری یا هەرێمێ پەژراند، ئەو شیا د ڤان پلاتفۆرمان دا دۆسا كوردستانێ د بیاڤێن ئەولەهی، وزە و چاكسازیێن ئابووری دا پێشكێش بكەت. هەلبەت یا ڕەوایە بێژین ئەگەر دیرۆك ب ئاڤاكرنا پرێن كۆنكرێتی و ئاسن و دار و بەران هاتبیتە نیاسین، مەسرۆر بارزانی پرێن متمانە، هەڤكاری و پەیوەندیێن ستراتیژی بۆ ملەتێ كورد ئاڤاكرینە، بوویە یاریزانەكێ سەرەكی د گۆرەپانا سیاسی دا، رۆلێ وی وەكو بالیۆزەكێ ئاڤاكەر د دیرۆكا سیاسی یا كوردستانێ دا دێ هەر زیندی مینیت و وەكو نموونەیا سەركردەیەكێ خۆڕاگر و دویربین د هەمی قوناغ و كاودانێن جودا جودا دا، نموونەیەكە ژ بۆ چاندنا تۆڤێ هیڤی و ئومێدان بۆ گەلێ كوردستانێ.

کۆمێنتا تە