ههلبژارتنا جۆرێ مۆبايلێ و كهساتى
نيروژ مهسعود عهلى
د سهردهمێ نوكه دا، مۆبایل نه ب تنێ ئامرازهكێ پهیوهندیكرنێ یه، بهلكو بوویه بهشهكێ سهرهكی ژ ژیانا رۆژانه، كاری و پهروهردهیا ههر تاكهكی. لهوما، كڕینا مۆبایلێ بڕیارهكا ههڕهمهكی نینه، بهلكو پهیوهندی ب پێدڤیاتیێن دارایی، بكارئینان، هۆشیاریا جڤاكی ڤه ههیه. ل ههرێما كوردستانێ ب گشتی و ل پارێزگهها دهۆكێ ب تایبهتی، بازاڕێ ئامیرێن زیرهك بهرفرههـ و پڕ بوويه ژ بژاردان، لهو گرنگه مرۆڤ بزانیت چاوان ههلبژارتنهكا دروست بكهت.
یا گرنگ ئهوه بهری ههر تشتەکی، كهسێ بكڕ پێدڤیاتیێن خۆ دیار بكهت. گهلهك جاران خهلك پارهیهكێ مهزن ل مۆبایلێن ب بها و پێشكهفتی ددهت بێی كو مفاى ژ پێكهاتهیێن وێ وهربگرن. ههلسهنگاندنا دروست ل سهر چهند خالهكان دهێته كرن: شیانا پاتریێ بۆ وان كهسێن دهمژمێرێن درێژ ل دهرڤه كار دكهن، بهێزیا كامیرهیێ بۆ حهزژێكهرێن وێنهگریێ و لهزاتی و هێزا پرۆسێسهری بۆ كارهكێ بێ گیرۆبوون. ههروهسا پێدڤی یه هایداری بهایێ وێ یێ پشتی بكارئینانێ و بهردهستبوونا كهرستێن وێ يێن یهدهگ و خزمهتگوزاریا چاكسازیێ ل بازاڕى بین.
ژ لایهكێ دی ڤه، تایبهتمهندیا جڤاكی یا مه یا گرنگه بهێته بهرچاڤ وهرگرتن. ل دهڤهرا مه، هێشتا كارتێكرنا «چاڤلێكرنێ» یان ههڤڕكیا نیشاندانا مال و سهروهتى د ناڤ جڤاكی دا یا بهرچاڤه؛ گهلهك جاران گهنج یان سنێل داخوازێ ژ مالباتێن خۆ دكهن ئامیرێن ب بها بۆ بكڕن كو د شیانا دارایی یا وان دا نینه، ئهڤه ژی بارهكێ گران دئێخیته سهر ملێ خێزانێ و د گهل بها و نهریتێن مه یێن پاراستنا ههڤسهنگیا جڤاكی ناگونجیت. ههلبژارتنا مۆبایلێ پێدڤی یه ل دووڤ شیانێن دارایی بیت، نهك بۆ خۆدیاركرن یان خاپاندنا كهسێن دی.
د ههمان دهم دا، رهوشتێ بكارئینانێ پێنگاڤهكا پێكڤهگرێدایه د گهل جۆرێ ئامیرێ دهێته ههلبژارتن، ب تایبهت دهمێ دێ بۆ زارۆيان یان گهنجان هێته كڕین. گرنگه ئهو مۆبایل بهێته ههلبژارتن كو سیستهمێ كۆنترۆلا خێزانی و پاراستنا زانیاریێن كهسی و پاراستنا نهێنیێن خێزانێ ل دهف يا ب هێز بیت. د كلتوورێ مه دا، پاراستنا سنوورێن خێزانێ و بهایێن جڤاكی يێ ل دهستپێكێ، لهوما پێدڤی یه ئهو ئامیر نهبیته ئهگهرێ دروستبوونا كێشهیێن ئهخلاقی یان دهروونی.
مۆبایلا دروست ئهو نینه یا كو بهایێ وێ ژ ههموويان گرانتر، بهلكو ئهوه یا كو پێدڤیاتیێن ته یێن كاری و پهیوهندیێ ب باشترین شێوه بجهـ دئینیت، بارگرانیێ بۆ سهر كیسێ ته دروست نهكهت و ل گهل بها، رهوشت و هێلا ژیانا ته یا جڤاكی ل كوردستانێ ب تهبایی بمینیت. هۆشیاریا ل سهر چاوانییا بكارئینانێ، گهلهك ژ جۆر و براندا مۆبایلێ گرنگتره.
