هێرشێن درۆنی بۆ سەر هەرێما كوردستانێ، پێشێلكرنا سەروەری و ئالۆزكرنا ڕەوشا ئەمنی یا دەڤەرێ یە
نایف مەحموود
د چەند سالێن بووری دا، هەرێما كوردستانێ بوویە ئارمانجا هێرشێن بەردەوام یێن دروونی و ئەڤ هێرشە ژ هەر لایەكێ ڤە بهێنە ئەنجامدان، پێشێلكاریەكا ئاشكرایە بۆ سەر سەروەریا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، دژی هەمی پرەنسیپ و قانوونێن نێڤدەولەتی و پەیوەندیێن هەڤسۆیاتیێ نە. هەرێما كوردستانێ هەر ژ دەستپێكێ ڤە فاكتەرەكێ سەرەكی یێ سەقامگیریێ بوویە ل دەڤەرێ، لێ ئەڤ هێرشێن دروونی ڕاستەوخۆ ئەمن و سەقامگیریا وێ دكەنە ئارمانج. زیان گەهاندن ب ژێرخانا ئابووری، ب تایبەت كێلگەهێن نەفتێ و گازێ و دامەزراوەیێن مەدەنی، نەك تەنها ئابوورێ هەرێمێ لاواز دكەت، بەلكو ژیانا ڕۆژانە یا وەلاتیان ژی تێكدچیت، ترس و دودلی نە ئارامیێ د ناڤ جڤاكی دا بەلاڤ دكەت. ب ڕاستی ژی پاراستنا ئاسمانێ هەرێما كوردستانێ ئەركەكێ نیشتمانی و دەستووری یە، پێدڤی یە حوكمەتا ئیراقێ بەرپرسیارەتیا خۆ یا قانوونی و ئەخلاقی بجهـ بینیت و سیستەمێ بەرگریا ئەسمانی بۆ هەرێمێ دابین بكەت. هەروەسا پێدڤی یە هەڤپەیمان و جڤاكا نیڤدەولەتی بێدەنگ نەبن، چونكی ئاساییشا هەرێما كوردستانێ بەشەكە ژ ئاساییشا ڕۆژهەلاتا ناڤین، سەروەری ب دروونان ناهێتە پاراستن، بەلكو ب ڕێزگرتن و پێكڤەژیانێ دهێتە پاراستن. خۆیایە ژی كو هەرێما كوردستانێ وەك فاكتەرەكێ تەناهی و سەقامگیریێ ل دەڤەرێ هاتیە نیاسین و بەردەوام هەول داینە پەیوەندیێن دۆستانە و دیپلۆماسی ل سەر بنەمایێ ڕێزگرتنا ل سەروەریا جیرانان ئاڤا بكەت، مخابن جارا بۆ جار دهێتە ئارمانجكرن. هێرشێن دروونی یێن كۆمارا ئیسلامیا ئیرانێ بۆ سەر دەزگەهێن ئەولەهیێ و نڤێسینگەه سەرۆك وەزیرێن كوردستانێ ئاخ و وەلاتیێن سڤیل یێن هەرێمێ، كریارەكا نەڕەوا و پێشێلكرنەكا ئاشكرا یا هەمی یاسا و نەریتیێن نیڤدەولەتی یە. ئەڤ جۆرە هێرشە چو بهانەیان هەلناگرن و تنێ د خزمەتا ئالۆزكرنا ڕەوشا ئەمنی و سیاسی یا دەڤەرێ دانە و هەروەسا پێشێلكرنا سەروەریێ و ئارمانجكرنا سڤیلانە. ئەو درۆنێن كو ل سەر ئاسمانێ هەرێمێ دهێنە خوار و دبنە ئەگەرێ شەهیدكرن و برینداركرنا وەلاتیێن بێگونەهـ و تێكدانا ژیارا وان، چ ڕاستی و ڕەوایەتیێ نادەنە سیاسەتا دەستێوەردانێ. بێگۆمان قوربانیێن ڤان هێرشان پڕانیا جاران ژن، زارۆك و وەلاتیێن سڤیل یێن بێ دەستهەلاتن و هەر دیسان ترساندنا وەبەرهێنەران و تێكدانا ژێرخانا ئابووری یا دەڤەرێن سنووری. ژ دەرئەنجامێ ڤان كریارێن نە ڕەوا ژ لایێ كۆمارا ئیسلامی یا ئیرانێ ڤە، ئالۆزی دكەڤیتە دەڤەرێ و ڕەوش بەر ب كمباخیێ ڤە دچیت. هەلبەت ئەڤ ڕەفتارە نەك تنێ نابنە ئەگەرێ لاوازكرنا ئیرادەیا گەلێ كوردستانێ، بەلكو پێگەیێ ئیرانێ بخوە ژی د چاڤێ جڤاكێ نێودەولەتی دا بەر ب لاوازیێ دبەن، ل شوونا كو زمانێ دیالۆگێ و لێكتێگەهشتنێ بهێتە بكارئینان، پەنابرن بۆ هێزا سەربازی و چەكێن بێفڕۆكەڤان (درۆن) نیشانا دووركەفتن و خۆ ڤەدزینێ یە ژ چەمكێ ڕێزگرتن و زمانێ دانوستاندنێ. هەژیە بێژین «سەقامگیریا هەرێما كوردستانێ پشكەكە ژ سەقامگیریا هەمی دەڤەرێ و ئیراقێ، و هەر هێرشەك بۆ سەر ڤێ ئارامیێ، شەرمزاركرنەكا نیڤدەولەتی و مرۆڤی یە.» بەرانبەر ڤان پێشێلكاریان، پێدڤیە جڤاكێ نێڤدەولەتی و حوكمەتا فیدراڵ یا ئیراقێ هەلوەستێن توندتر و ڕژدتر وەربگرن بۆ پاراستنا ئاسمان و ئاخا هەرێمێ. گەلێ كوردستانێ هەمی دەمان لایەنگرێ ئاشتیێ بوویە ژ پێخەمەت ژیانەكا سەرفراز، و ئەڤ جۆرە فشارە نكارن وێ ڕاستیێ و وێ باوەریێ بگوهۆرن یا كو كوردستان كریە واقعەك و بوویە جهەكێ ستراتیژی ل دەڤەرێ.
