هەستکرن ب بەرپرسیاریێ گرنگترە ژ حەزکرنا پلە و پایەیان
ئيحسان ئــامێدی
بەرپسیاری ئەرکە، و بجهئینانا ئەرک و کارێن دەستنیشانکرییە ل دویڤ دەستوور و یاسایا و پەیرەوان. ئانکو پێگیریکرنە ب جهئینانا وان ئەرکێن پێ هاتیە راسپاردن و هەلگرتنا بەرپرسیاریا ئەنجامێن وێ و لێکەفتێن لێپرسینێ.
هەستکرن ب بەرپرسیاریێ پرسەکا وژدانی یە و پێگیریەکا سنجی و جڤاکی و یاسایا هەر تاکەکی یە، دلسۆزی و داکۆکیکرنە ب ئەنجامدانا وی ئەرکی کو بەرپرسیاریا وێ وەرگرتی.
مرۆڤ کو ژیندارەکێ جڤاکی یە و ل گەل کۆمێ دژیت بەرپسیاری ژ هەر گوتن و کریار و رەفتارەکا وی بۆ چێدبیت و دکەڤیتە بەر لێپرسینا جڤاکی، لەو دڤێت ب ژیرانە و ل دویڤ یاسا و دابونەریتان سەرەدەریێ بکەت.
مرۆڤ د ژیێ گەهشتنێ دا بەرپرس دبیت و دکەڤیتە بەر کۆمەکا بەرپرسیاریان، بەرپرسیاریێ وەکو تاک کو پێ رابیت و بجهبینیت و پێگیربیت ب بوهایێن مررڤی یێن سنجی، بەرپرسیاریا جڤاکی چ وەکو ئەندام یان بەرپرس د خێزانەکێ دا، یان توخمەکێ کاڕا یێ جڤاکی بیت د بیاڤێن سیاسی و ئابووری و رەوشەنبیری دا، کو پێگیر دبیت ب یاسا و داب و نەریتێن جڤاکی و یێن کاری.
هەنە حەژ بەرپرسیاریێ دکەن وەکو پلە و پایە و دەستکەفت و داکو خۆ نیشابدەت، ئەو ژی تشتەکە د جڤاکێ دا و دەستکەفتییان ب دەستخۆڤە بینن و هەنە ژی حەوژ بەرپسیاریێ دکەن، داکو ئەرکەکی بجهبینن و ئەڤە هەستکرنە ب بەرپرسیاریێ و مرۆڤین ژ ڤی توخمی گرنگیا بەرپرسیاریێ دزانن و ب دلسۆزی کاردکەن دا وی ئەرکی ب شێوەکێ باشتر بجهبینین.
گەلەکا گرنگ و پێدڤییە یێ دلێ خۆ دبەتە فەرمانبەریەکا گشتی یان پلە و پایەکێ، تێبگەهیت بەرپرسیاری چییە و د ئەرکێ خۆ بگەهیت و ب دلسۆزی کار بکەت بۆ بجهئینانا ئەرکێن وێ بەرپرسیاریێ و بزانیت د بەرپرسیاریێ دا ئەو بەرپرسە ب ئەنجامدانا ئەرکێن خۆ ل دویڤ دەستهەلاتێن پێ هاتینەدان، هەروەکو بەرپرسە ل هەر کێماسیەکی و خەمساریەکێ و دێ کەڤیتە بەر لێپرسینی و لێکەفتێن وێ یێن یاسایی و سیاسی و جڤاکی.
دڤێت هەردەم و د هەمی ئەرک و کاران دا مرۆڤ یێ ب وژدان بیت و ب وژدان سەرەدەریێ ل گەل بەرپرسیاریێ بکەت، و وی ئەرکی بۆ مەبەستا کەسۆکی و بەرژەوەندیێن تایبەت بکارنەئینیت، دا کاروبار باشتر برێڤەبچن و شاشی و سەرپێچی کێم ببن و پرانسیبێن دادپەروەریێ بجهبهێن و رازیبوونا تەڤایی چێبیت، بەروڤاژی ڤێ؛ دێ ستەم و زۆری هێتە بکارئینان و قۆرغکاری هێتەکرن و مەبەستێن کەسۆکی و بەرژەوەندیێن تایبەت بجههێن و نەرازیبوون چێبیت و سەقامگیری تێکچیت.
یا سروشتییە پلە و پایە دلخواز بیت و کار بۆ بهێتە کرن، بەلێ بۆ هەر کارەکی و ب تایبەتی بۆ یێن گشتی دڤێت مرۆڤ ل ئاستێ وی ئەرکی بیت و هەژی وێ بەرپرسیاریێ بیت و هەست ب بەرپرسیاریا وێ بکەت و بشێت ب سەرفرازی بەردەوامیێ بدەتە ئەرکێ خۆ و ببیتە جهێ رێزگرتنێ و باوەریا خەلکێ.
گرنگە هەر مرۆڤەک کار بکەت و یێ دلسۆز و پاقژ و بنەجهـ بیت د کارێ خۆ دا، چونکی دێ کەڤیتە بەر لێپرسینا یاسایی و جڤاکی و خۆدایی.
بارزانیێ نەمر دفەرمۆت: (دڤێت مرۆڤ لایەنگیرێ دادپەروەریێ و وژدانێ و وەکهەڤیێ بیت د ژیانێ دا)، ئەڤە ستوونێن ب دەستڤەئینانا رازیبوونێ و پشتراستکرنا خەلکینە، ژ مرۆڤی دهێتە خواستن بجهبینیت دا ئارمانج بجهبهێت.
خۆدی مەزن دبێژیت:(و بێژە: کار بکەن، خۆدێ و پەیامبەرێ وی و باوەردار دێ کار و کریارێن هەوە بینن و پاشی هوین دێ هێنە زڤڕاندن بۆ دەف وی خۆدایی یێ زانایێ نهێنی و ئاشکرایان، ڤێجا دێ هەوە ژ وان کاران ئاگەهدار کەت یێن هەوە دکرن). هەروەسا دفەرمۆت: (وان رابگرن، ب ڕاستی دێ پرسیار لێ هێنەكرن). ئەڤە ئاگەدارکرنا خۆدێ یە بۆ بەنیێن وی کو چارەنڤیسێ وان گرێدای کارێن وانە. پەیامبەر دفەرمۆت: (هوین هەمی شڤانن و هەر ئێک ژی بەرپرسە ژ شڤانیا خۆ).
ل ڤێرە جێگیر دکەت کو شڤانی ئەرکە و بەرپرسیاری لێ دکەڤیت و بەرپرسیاری یا هەمیانە هەر ئێک ل ئاستێ وی ئەرکێ ل سەر ملێن وی.
ب ڤێ چەندێ خۆیا دبیت مرۆڤ بەرامبەر ئەنجامدانا ئەرک و کاران دێ کەڤیتە بەر لێپرسینا وژدانی و جڤاکی و یاسایی و خۆدایی.
و هەر دەمێ ئەرک و کار ل دویڤ ڤان فەرمۆدەیان بهێنەکرن، هەكە بهێنەکرن دێ دادپەروەری و وەکهەڤی بجههێت و رازیبوون بدەستڤە هێت و ئارامی جێگیربیت.
