ڤـەکێشانا هێزێن ئـەمریکی قوونـاغەکـا نوویه
محەمەد مراد
هێزێن ئەمریکی ژ کوردستانێ چوون، ئەڤه بۆ کوردان ژبلی ڤەکێشانا چەندین سەربازان و گوهۆڕینا جهێن سەربازی، هەر دیسا ڕوودانەکا سیاسی و ئەولەهی یە، کو دکاریت کاریگەرییەکا گرنگ ل سەر داهاتوویێ کوردستانێ و پەیوەندییێن وێ یێن ناڤچەیی و نێڤدەولەتی بکەت، ل دویڤ ڕاگەهاندنا فەرمی یا ٣٠ ئیلۆنا ٢٠٢٦، ئەمریکا و هەڤپەیمانێن وێ کارێن سەربازی یا خۆ ل ئیراقێ تەمامکرن و هێز و کەرەستەیێن خۆ ژ بنگەهێن هەولێرێ ڤەکێشان. ئەڤ گوهۆڕینیە ل دویڤ ڕێککەفتنا بەغدا و واشنتنێ بوون یا ٢٠٢٤ هاتە ئەنجامدان. کوردستان پشتی ڤەکێشانێ پشتی ڤەکێشانا هێزێن ئەمریکی، کوردستان چاوا دکاریت پاراستنا ئارامی و سەقامگیرییا خۆ بپارێزیت؟
کوردستان ل ناڤچەیەکێ دا دهێتە دابەشکرن کو دەمهکێ درێژە تێدا ململا‌نێیێن سیاسی و سەربازی لێ هەنه، هەر چەندە هێزێن پێشمەرگە و هێزێن ئەمنی یێن کوردستانێ ل دژی تیرۆرێ و داعشێ دا ئەزموونەکا مەزن یا هەی سەرکەفتنێن مه زن ئیناین، بەلێ پاراستنا ئاسمانێ، ڕووبەڕووبوونا هێرشێن بێ هەڤال و بەردەوامییا هاریکاریا هەولگەری، هەمی پرسن کو پێدڤی ب پلان و ئامادەکارییا جدی هەنە. وەزارەتا پێشمەرگەی ل ٢٨ ئیلۆنا ٢٠٢٦، د راگەهاندنا خۆدا ئاماژە ب ڤێ مەترسییێ کر و ڕاگەهاند کو ڤەکێشانەکە بێ دانانا سیستەمەکا جێگریە و یا بەرگرییا ئاسمانی، ل ڕەوشەکا هەستیار دا، جهێ نیگەرانییێ یە. پێدڤییا خۆپشتبەستنێ و ئێکگرتنێ ئەگەر کوردستانێ بڤێت د ڕووبەڕووبوونا گوهۆرینێن ناڤچەیێ دا ب هێز و ئارامی بمینیت، پێدڤییە ژ ئەڤرۆ وەک دەرفەتەکێ بۆ ڕێکخستنا کارێ ناڤخۆیی و بهێزکرنا دامەزراندنێن خۆ ببینیت. ئێک ـ ئێکگرتنا هێزێن پێشمەرگە و دوورخستنەوەیا وان ژ ململا‌نا حزبی، پێدڤییەکا بنەڕەتییە. هێزەکێ نیشتمانی دڤێت بەرژەوەندییا گەل و خاکی بپارێزیت، نە کو ببیتە ئامرازێ ڕکابەرییا سیاسی. دو ـ حوكمەتا هەرێمێ پێدڤییە پەیوەندییێن خۆ یێن ل گەل حوكمەتا فیدرال یا ئیراقێ ب بنەمایێ هاریکاری و ڕێککەفتنێ ب هێز بکەت. ب گۆرەی دەستووری، پاراستنا ئەسمانێ ئیراقێ وەک پرسەکا نیشتمانی، پێدڤی ب هاریکارییا دامەزراندنێن فیدرال و هەرێمی هەیە. سێ ـ پێدڤییە هەردو حوكمەت پلانەا ڕۆهن بۆ پاراستنا سنووران، ڕووبەڕووبوونا مەترسییێن تیرۆرستی و پێشخستنا شیانێن ئەمنی و سەربازی دابنن. ئەڤ کارە نابیت تەنێ ل سەر کاغەزێ بمینیت، بەلکو پێدڤی ب بودجە، راهێنان، تەکنەلۆژیا و ڕێکخستنەکا بەردەوام هەیە. ئەمریکا دچیت، بەلێ پەیوەندی دکارن بمینن پێدڤییە جوداهیێ د ناڤبەرا ڤەکێشانا هێزێن سەربازی و دوماهیهاتنا پەیوەندییێن سیاسی و ستراتیژی دا بهێتە زانین. واشنتونێ پشتی تەمامبوونا میشنا سەربازی یا خۆ ل ئیراقێ، ئاماژە ب بەردەوامییا پەیوەندییێن ئەمنی و ئابووری کر. هەروەسا ب گۆرەی ڕاگەهاندنەکێ ل ئیكی چریا ئێكێ ئەمریکا گۆت کو دڤێت پەیوەندییەکا ئەمنی و ئابووری یا بەردەوام ل گەل بەغدا و هەولێرێ بهێتە پاراستن ژ بەر ڤێ چەندێ، دڤێت حوكمەتا هەرێمێ دیپلۆماسییا خۆ بەرە ب پەیوەندییێن بەرفرەهتر ڤە ببەت؛ نە تنێ ل گەل ئەمریکا، بەلکو ل گەل هەموو دەولەتێن کو بەرژەوەندییێن هەڤپشك ل گەل کوردستانێ هەنە. پەیوەندییێن دیپلۆماسی، هاریکارییا ئابووری، پەروەردەیی و تەکنەلۆژیکی دکارن ببنە پشتەڤانەک بۆ ئارامی و پێشکەفتنا هەرێمێ. بەرپرسیاریا داهاتیێ ل سەر شانیێن مە دەرچوونا هێزێن بیانی نابیت ببیتە هۆکارێ ترس و بێ هیڤی بوونێ، بەلکو پێدڤییە ببیتە هاندەرەک بۆ ڕێکخستن، ئێکگرتن و بهێزکرنا شیانێن خۆیی. ئەڤ قووناغە دڤێت بۆ هەرێمێ ببیتە دەرفەتەک بۆ گەشەپێدانا سیاسەتەکا ئەمنی یا سەربەخۆتر، ل سەر بنەمایێ هاریکارییا ناڤخۆیی و پەیوەندییێن دیپلۆماسی. پرسا گرنگ ئەوە نینە کو ئەمریکا چوو یان دەمکێ دی ڤەگەریێت، پرسا گرنگ ئەوە کوردستان چاوا دکاریت بێ هەبوونا هێزێن بیانی، ئارامییا خۆ بپارێزیت، هێزێن خۆ ئێکگرتی بکەت و بەرژەوەندییێن گەلێ خۆ بپارێزیت. کوردستانێ پێدڤی ب سیاسەتەکا ڕۆهن، حوكمەتەکا بەرپرسیار، هێزەکا ئەمنی یا ئێکگرتی و دیپلۆماسییەکا چاڤڕوان و بەردەوام هەیە. ئەڤە دکارن ببنە بنەمایێ سەقامگیرییا داهاتیێ. ژبەر ڤێ چەندێ، ڤەکێشانا هێزێن ئەمریکی دڤێت بۆ کوردستانێ نه تنێ دوماهی قووناغەکا سەربازییه، بەلکو دەستپێکا قووناغەا نوو بیت؛ قووناغەکا کو تێدا ئێکگرتن، بەرپرسیاری و پاراستنا بەرژەوەندییێن نیشتمانی ل پێش هەموو بەرژەوەندییێن حزبی دهێنە دانان.