گرنگییا ژینگەهـا فێرکـرنێ
ئیمان لەزگین
ژینگەها فێرکرنێ رۆلەکێ مەزن د باشترکرنا ئەزموونا فێرکرنا قوتابیان یان زیانگەهاندنا وان دا دگێریت، چونکی گرنگییا دابینکرنا ژینگەها فێرکرنێ یا ئەرێنی کارتێکرنێ دکەتە سەر قوتابی یان بۆ باشتر فێربوونێ یان پشت گوهئێخستناوان. لەورا مە پێدڤی ب جهەکێ دەستنیشانکری وەک قوتابخانە هەیە کو پێدڤیە ژینگەهەکا وەسا بیت قوتابی رۆژانە ب حەزا خۆ لێ ئامادە ببیت، هەروەسا مامۆستایەکێ هوشیار، چونکی د ناڤ ڤێ ژینگەهێ دا ئەو نەبتنێ فێرکارە، بەلکو راهێنەرە ژبۆ گەشەپێدانا وان یا کەسایەتی و ئامادەکرنا وان بەر ب پاشەرۆژێ. د ڤێ رێنیشادەریێ دا مامۆستا دشێت د سەردەری، نەرماتی و خۆراگری و هەڤکاری و زانینا خۆ دا دیار بکەت. سەرەرای وێ چەندێ کو پێدڤیە قوتابی هەست ب ئازادییا خۆ یا دەربرینێ بکەت د ناڤ ڤێ ژینگەهێ دا، ب ئازادانە فێرببیت، ئەڤجا چ ب رێکا تاقیکرن و پرسیارکرنێ یان ب رێکا فێربوونا ئەلکترۆنی کو ئەڤە ژینگەهەکا ئەرێنیە دەرفەتا باشتر فێربوونێیە بۆ هەر کەسە کێ پشکداریێ د ڤێ لەزاتیا فێربوونێ دابکەت، نەخاسمە قوتابی ژبۆ باشترکرنا وان زانیاریێن کو گرێدای بابەتێن وان یێن رۆژانە ئەرکێ مال دشێت پشتبەستنێ ل سەر ژێدەرێن ئەنترنێتی بکەت، ئەڤ چەندە شیانێن قوتابی باشتر لێ دکەت و پرۆسا فێرکرنێ ب ساناهیتر لێدکەت. هەلسەنگاندن و فێربوونا راستەوخۆ ژ هەڤ پۆل قوتابی بۆ قوتابی دانوستاندنان د ناڤبەرا قوتابیان دا دەرفەتەکا باشە کو ژهەڤدو فێرببن. یان ژ قوتابخانەکێ بۆ قوتابخانەکا دی بیت. لێ نە بتنێ ژینگەها قوتابخانێ کارتێکرنێ ل سەر قوتابی دکەت، بەلکو ژینگەها مال و خێزانێ ژی ب شێوەیەکێ بەرچاڤ کارتێکرنێ ل سەر ئاستێ وان یێ فێرکرنێ دکەت. پێکهاتەیا جۆراو جۆر یا خێزانێ چ بچویک یان مەزن دشێیت ب شێوەکێ ئەرێنی یان نەرێنی کارتێکرنێ ل سەر پرۆسەیا فێربوونێ بکەت. د خێزانەکا بچویک دا ئەگەر هەیە قوتابی سوودمەند بیت ژ ژینگەهەکا ئارام و دویر ژتێکدان و مژوولکرنێ، لێ مەرج نینە هاریکاریا وان د خواندنێ دابکەت. بەروڤاژی ڤێ چەندێ هەمیێ دبیت د ناڤ خێزانەکا مەزن دا تێکدان و ئالۆزی، مژوولی زۆر بن لێ د هەمان دەم دا پتر هاریکار و پشتەڤان بیت بۆ قوتابی د فێربونوێ دا. هەروەسا بارودۆخێ ئابووریێ خێزانێ دابونەریت و کولتوور، شێوازێ رێڤەبرنێ و جڤاک ژ خالێن کاریگەرن ل سەر ژینگەها فێرکاریێ. هەر چەند بارودۆخێ ئابووری و جڤاکی یێ قوتابی باشتر بیت دەرفەتێن قوتابی بۆ بدەستڤەئینانا فێرکرنەکا باشتر زێدەتر لێ دهێیت و بەروڤاژی ڤێ چەندێ ژی راستە. لەورا ژینگەها فێرکرنێ پێدڤیە گەش و هەوایەکێ پەروەردەیێ دروست تێدا هەبیت و ئالاڤێن هاریکاریا فێربوونێ دکەن و پرۆسەیا فێرکرنێ ب ساناهی دکەن.
