یێ نـە ل گـۆڤـەندێ خـۆش دەهواتـی یە
نایف مەحموود
«یێ نە ل گوڤەندێ، خۆش دەهواتی یە»؛ پەندەكا كوردی یا رەسەن و پڕی واتا و حیكمەتە، كو ڕەنگڤەدانا دەروونناسییا مرۆڤی و سەرەدەرییا وی دگەل كێشە و ئاریشێن ژیانێ دكەت. ئەڤ پەندە ل سەر وی كەسی دهێتە گۆتن یێ كو ژ دوور ڤە تەماشەی بابەتەكی دكەت و ب ساناهی بڕیاران ل سەر ددەت، بێی كو بزانیت كا یێن د ناڤ جەرگێ وی دۆخی دا د چ دژواری و زەحمەتیا ڕا دەرباز دبن. د چاند و جڤاكێ مە یێ كوردی دا، گوڤەند و دەهوات هێمایێن هەڤپشكی، گرێدان و پێكڤەژیانێ نە. لێ ل ڤێرێ ڤێ پەندێ دەربڕینەكا مۆتیڤی و جڤاكی یا كوور ب كار ئینایە. دەما مرۆڤەك ژ دەرڤەی بازنێ گوڤەندێ ڕاوەستیا بیت، لایەنێ جوان و ئاوازێن شاد دبینیت، هەست ب گرانیا گاڤان و وەستیانا وان دەهواتكەرا ناكەت. ژ دوور ڤە هەر تشت بازار و ب سناهی دیار دكەت. لێ پا د ڕاستیێ دا، هەر كەسێ د گوڤەندێ دا دزانیت كا پاراستنا ڕیتمێ و ڕاوەستان ل سەر پیا چەند یا ب زحمەتە. ئەڤ گۆتارا جڤاكی تنێ بۆ دیلانێ نینە، بەلكو دوماهیكێ دگەل هەمی سێكتەرێن ژیانێ یێن ڕۆژانە یەكدەستە. بۆ نموونە، د ناڤ كایەیا پەروەردێ و فێركرنێ دا، گەلەك جاران یێن ژ دەرڤەی پرۆسێ ڕەخنەیێن سادە دگرن و دبێژن كارێ مامۆستایەكێ یان ڕێڤەبەرەكێ یێ ب سناهی دۆخی ب ڕێڤە دبەت؛ لێ تنێ ئەو كەسێ د پۆلێ دا دگەل جوداهیێن تاكەكەسی یێن قوتابیان دژیت، دزانیت كا بارێ گرانی بەرپرسایەتیێ چەند یێ مەزنە. هەروەسا د ژیانا خێزانی و كاروبارێن ئابووری دا، مرۆڤ دكارن ژ دوور ڤە ئامۆژگاریێن بێ بنەما پێشكێش بكەن، یان ل سەر كێشەیێن كەسێن دی ب ساناهی باخڤن. ب حوكمێ هندێ كو ئەو نە د ناڤ ئاگرێ كێشەیێ دانە، بریاردان بۆ وان كارەكێ گەلەك یێ سادەیە. لێ یا گرنگ ئەوە مرۆڤ فێری «هەڤسۆزیێ» بیت؛ بەری بڕیارێ ل سەر بارودۆخێ كەسەكێ دی بدەت، پێدڤییە خۆ د ماندیبوونا پێلاڤا وی دا ببینیت و د ناڤ بازنا گوڤەندا وی دا بڕێڤە بچیت. د ئەنجام دا، ئەڤ پەندە هۆشیارییەكێ ددەتە مە كو بەری هەر هزر و بڕیارەكێ، پێدڤییە مە لێكۆڵین و تێگەهشتنەكا كوور بۆ بابەتان هەبیت. مرۆڤێ دانا و خودان ئەزموون چو جاران ژ دوور ڤە بریاران نادەت و ب سناهی دەهواتا كەسێ ناكەتە خۆشی، بەلكو ڕێزێ ل ماندیبوونا یێن د ناڤ گوڤەندێ دا دگریت. كێمكرنا لۆمە و ڕەخنەیێن بێ بنەما و زێدەكرنا پشتەڤانیێ، ڕێكا سەرەكییا ئاڤاكرنا جڤاكەكێ تەندروست و تێگەهشتییە، لەوما دڤێت ژیرانە و ب هونەرەكێ جوان سەرەدەریێ دگەل ژینگەها خۆ بكەین خۆ بدانینە جهێ وی بارودۆخێ هەر كەسەك تێدا و پاشی هەلسەنگاندنێ بكەین.
