سیناریۆیا پێكئینانا حوكمهتا عیراقێ دبن گۆشارین ئهمریكا و ئیرانێ دا
بهرپابوونا دهسپێكا شهڕی ل عیراقى و ژ دایكبوونا دهولهتا كوردی
تهیار عادل گۆران
پشتى بۆرینا چهند رۆژان ب سهر ههلبژارتنا ئهنجوومهنا نوونهرین عیراقێ ههمى لایهنین براوهین ههلبژارتنان كهفتینه بن گۆشارێن سیاسی یا ئهمریكا و وهلاتین عهرهبی و ئیرانى. ههر ئێك ژ برێت مهكگورك نوونهرى تایبهتیا سهرۆكى ئهمریكا و قاسم سولهیمانى فهرماندهیا سۆپایا قودسا ئیرانى چهند رۆژهكه ل عیراقى و ههرێما كوردستانى ب شێوازین جودا جودا و كۆمبوونین دژ ب ههڤدو رشت ل گهل لایهنین عیراقى و كوردستانى ئهنجامددهن. ژێدهرهك د ناڤ پارتى دیمۆكراتى كوردستان كو هایداره ژ داخوازین ئهوان ههردو لایهنان بۆ پێكئینانا حوكمهتى عیراقى بۆ ئهڤرۆ دیاركر كو بریت مهكگۆرك ب شێوازهكا ئاشكرا ب موقتهدا سهدر و حهیدهر عهبادى گۆتیه كو ئهمریكا و ههمى وهلاتین ههڤپهیمانیا عهرهبی سهرهدهریى ل گهل ههوه دكهن كو حوكمهتا نوویا عیراقى پێكبهینن ب مهرجهكى خوه دوور بئێخن ژ ههژموون و كارتێكرنا ئیرانێ. د بهرامبهردا ههر ئێك ژ نوورى مالیكى و هادی عامرى و عهمار حهكیم نهشیاینه خوه ژ وى ههژموونا ئیرانى دهرباز بكهن و د ئامادهباشیان دانه ب فهرمانا ئیرانى لڤینان ل عیراقى ئهنجام بدهن. ل گۆر زانیارین ئهڤرۆ بریت مهكگورك نوونهرى ئهمریكا دهما هاتنا وى بۆ ههرێما كوردستانێ و كۆمبوونا وى ل گهل سهرۆك مهسعوود بارزانى ب ئاشكرا ئاماژه ب وى چهندێ كریه كو ئهمریكا حوكمهتهكا دوور ههژووموونا ئیرانى ل حزبێن سیاسین عیراقى دڤێت. پشتى كۆمبوونان ل گهل سهرۆك بارزانى بریت مهكگورك چار كۆمبوونین دێ دگهل ئێكهتیا نیشتیمانیا كوردستانێ ئهنجام داى كو چ دى نهكهڤنه ب داڤ و ههژموونا ئیرانى. مهكگورك شیوازین جودا جودا و ب چار كۆمبوونان ل گهل ههر ئێك ژ لاهۆر شیخ جهنگى و باڤل تالهبانى و كۆسرهت رهسوول و مهلا بهختیار. ژێدهرهكا نێزیك ژ بالا كۆسرهت رهسوول عهلى دیار كر كو كۆمبوونا بریت مهكگوركى پتر تهكهس كرن بوو ل سهر وێ چهندێ كو ههر ئێك ژ لاهۆر جهنگى و باڤل تالهبانى دبن ههژموونا ئیرانى بهێنه دهر پشتگیریا مالیكى و سیناریۆیا پێكئینانا حوكمهتا عیراقى لبن سێبهرا ئیرانى نهكهن. پشتى ئهڤان كۆمبوونین مهكگوركى سهركردهین سوپایا قودسا ئیرانى ئێكسهر چووینه باژێرى سلێمانى حهتا تهكهس ل سهر وێ چهندێ بكهن كو لاهۆر و باڤل بیروراین خۆ نهگوهۆرن د بن ههژموونا ئیرانێ بمینن وهك خوه. ههمى زانیارین نوو نووكه ئاماژهیان ددهنه ئهوێ چهندێ كو ئهمریكا هاریكاریهكا مهزن بۆ چهند ولاتهكا عهرهبیا سووننه نشین دكهت ل روژههلاتا ناڤین و دهڤهرى و ههڤپهیمانیهتهكا ب هێز پێكدئینیت ب سهرپهرشتیا راستهوخۆیا ئهمریكا و سعوودیا و هندهك وهلاتێن بۆ لاوازكرنا رۆلا ئیرانى ل عیراق و یهمهن و سووریا و لوبنانێ، ئهڤ ههڤپهیمانیهتیه ب چهندین قۆناغ كار دكهت قووناغا ئێكى پێكئینانا حوكمهتهكا عیراقى دوور ژ ههژموونا ئیرانى و قووناغا دووێ ب دهر ئێخستنا سۆپایا قودسا ئیرانى یه كو ئهگهر ههیه شهرهك ل باشوورى عیراق و هندهك دهڤهرێن سلیمانى بهێته روودان دگهل سۆپایا قودسا ئیرانى، بهلگژى بۆ ڤێ چهندێ ئهمریكا راستهوخوه گۆتیه موقتهدا سهدرى و حهیدهر عهبادى ههڤپهیمانیا عهرهبی ب ههمى جۆرهكى پشتگیریا ههوه دكهن ب مهرجهكى دبن دهسهلاتى ئیرانى بهێنه دهر و خوه نهدهنه وان ب ڤێ شێوازى دێ پشتیگرى ب چهكى و سۆپا و هیزاین بۆ عیراقى دهێتهكرن و دهێنه پاراستن ل ههر هێزهكا دێ، ئهڤه ژى رامانا راگههاندنا شهڕهكى یه ل دهڤهرێ كو ئهڤ شهڕه ب دو قووناغان دهێتهكرن، قووناغا ئێكى بریتى یه ل شهڕا ئابوورى كو ل چهندین مههێن داهاتى گۆشارین ئابوورى و سزا و گهمارۆین زێدهتر دهێنهكرن ل سهر ئیرانێ و تومهن هیشتا نرخى خوه ژ دهستددهت و كهلوپهلێن وانژى پترى د ناڤ خوهیا ئیرانى دمینن، ئیران باش ئهڤان تشتان دزانیت، لهورا كهفتیه خوه نوكه ل چهندین جهێن دی باشوورێ عیراقى مهرزا بازرگانیان زێدهتر ڤه دكهت دناڤبهرا خوه و عیراقێ دا حهتا بشیت ب رێیا عیراقى كهلوپهلێن خوه دهربئێخیت و ئابووریا وان تووشى داڕمانێ نهبیت. قووناغا دووێ بریتى یه ل ئهنجامدانا چهند هێرشهكان بۆ سهر سوپایا قودس و پاسداران د ناڤ ئاخا عیراقێ دا. پارتى دیمۆكراتى كوردستان ب سهرپهرشتیا سهرۆك بارزانى كارتێكرنا راستهوخۆ د سهر ئهڤێ سیناریۆى دا ههبیت باشترین بهلگه چوونا شاندا پارتى بوو بۆ بهغدا ب سهر پهرشتیا فازل میرانى كو ئێكهم كۆمبوونا وان دگهڵ موقتهدا سهدر بوو ئهڤه ژى ئاماژهیهكا روونه كو پارتى كاراكتهرهكا سهرهكیا د ناڤ بهرنامهى دا و ئهمریكا و ههڤپهیمانیا عهرهبى باوهریهكا مكوم پێ ههیه، پارتى ب دو جهمسهران یاریان ل گهل بابهتى دكهت جهمسهرا ئێكى بدهستڤه ئینانا دهستكهفتا بۆ باشوورى و كوردستانێ و دۆزا میللهتا كورد، جهمسهرا دووێ زڤراندنا كهركووك و دهڤهرێن ڤه قهتیایه ل دهڤهرێ. ئهڤ سیناریۆیه نووكه دهێته روودان د ههردو حالهتاندا كورد و پارتى دێ فایدهبن، ب مهرجهكى بێلایهنیا خوه ژ دهست نهدهن، سیناریۆیا ئێكى ههكه بهێت و حوكمهتا عیراقى دبن ههژموونا ئیرانى بهێته پێكئینان مهحاله ئهمریكا و ههڤپهیمانیا عهرهبی ب ڤێ چهندێ رازى ببن و دبیته سهرههلدانا شهڕهكا مهزن و پهرتهوازه بوونا عیراقێ و ئهگهر ههیه كار ب ریفراندۆما كوردستانێ بهێته كرن بۆ لاوازكرنا حوكمهتا عیراقێ و ئیرانێ. سیناریۆیا دووێ ههكه بهێت حوكمهتا عیراقێ ل بن ههژموونا ئیرانى بهێته پێكئینان ئهڤه ب شیوازهكا راستهوخۆ واتایا لاوازبوونا ئیرانێ دگههینیت و ئیران ب وێ چهندێ رازى نابیت و ههمدیس شهڕ پهیدا دبیت و ئهمریكا و ههڤپهیمانیا عهرهبی كار دكهن بۆ دهر ئێخستنا سوپایا قودس و پاسداران ل عیراق و دهڤهرێ.
