ئـادار و بـوهـار
ئيحسان ئـامێدی
د رۆژژمێریا کوردان دا بوهار دەستپيکا سالا کوردی یە و ژ ئيکێ نەورۆزێ بوهار دەستپێدکەت کو رێکەفتی ٢١ ئاداري یە.
جڤاکا کوردستانێ ل دویڤ ژینگەهـ و سەقایێ کوردستانێ کاروبارێن خۆ ريکخستینە و سێ وەرزين سالێ بوهار و هاڤین و پاییز یێن کار و بەرهەمئینانێ و عمبارکرنێ نە، داکو ل وەرزێ زڤستانێ کو وەرزێ جيگیرکرن و سەرەدەریکرنا سر و سەرما و بەفر و بارانێ یە، خۆ پي بگرن و بۆ وەرزێ بوهارێ دەبازبکەن.
وەرزێ بوهارێ ل کوردستانێ ب بووکا سالێ و وەرزی نووژەنکرنا ژیانێ دهێتە هەژمارتن.
بوهار گەشبوونا ژینگەهێ یە، هەر ئەو گەشبوون دلێ خەلکی ژی گەش دکەت و گێولێ وان خۆش دکەت، نەمازە کو یێن شیایین خۆ ژ ئاستەنگێن زڤستانێ دەربازکەن، ب هیڤی و ئومێد ل داهاتووی دنێڕن. و دەست ب کاروچالاکیێن ژیانێ.
ل بوهارێ ژینگەها سروشتی و یا مرۆڤی و یا تەڤ ژینداران خۆش دبیت، هەروەکو نوبوونەکا نوی.
پشتی زستانەکا سر و سەرما و ب بەفر و باران وەرزی بوهارێ دهێت و ژیانێ دەتە ژینگەهێ و سروشتی د خەملینیت.
د ڤی وەرزی دا، سروشت ژ خەوا خۆ یا گران رادبیت و جارەکا دی دهێتە نووژەنکرن. چیا و دەشتێن کوردستانێ ب کەسکاتیێ دهێنە پۆشین، و دەنگێ عەڤر و رۆناهیا برووسیان تێکەلی دەنگێ گژلۆک و تەرگ و باران و ليمشتێن ئاڤێ دبن، و ئاوازين چویچک و شالویل و بلبلان تێکەلی بایێن هین و تەزی دبن، و بيهنا گول و نێرگز و کەسکاتیێ ل گوند و باژێران بەلاڤ دبن، ئێدی جوانی رەوشا خۆ ل سەر هەمی قولاچين وەلاتی دا بەردەت، و دیمەنين گەش ل هەمی جها خۆ نیشا مرۆڤی ددەن، و ئارامیێ و خەمڕەڤێن دەتە گیانێ مرۆڤی و گەشبینیي چێدکەت.
سەرێ سالا کوردستانێ، دەستپێکا بوهارێ ژ نەورۆزێ دەستپێدکەت، نەورۆز جەژنا نەتەوەیا کوردستانێ یە، سەرسالێ یە، جەژنا رزگاربوونێ یە ژ زڤستانێ، جەژنا سەرهەلدان و ئازادیێ یە، جەژنا سەرکەفتنا رۆناهیێ یە ل سەر تاریاتیێ. چالاکیێن بوهارێ ل ڤێ رۆژا پیرۆز دەستپێدکەن، ب هەلکرنا ئاگرێ نەورۆزێ، و سروود و سترانان و گۆڤەند و شەهیانان، و گەشت و سەیرانان.
یا ڤی وەرزی خۆش دکەت دلخۆشیا خەلکێ یە و دەرکەفتنا وانە ب جلوبەرگێن کوردی بۆ جهين سروشتی بۆ گەشت و دەمين خۆش. ئەڤ رەوشە ب دريژاهیا وەرزی بەردەوام دبیت.
ب کورتی، بوهار ل کوردستانێ تەنێ گوهۆڕینا سەقای و رەنگێ سروشتی نینە، بەلکو ژیانەکا نوو یە کو تێدا سرۆشت و مرۆڤ پێکڤە دبنە تابلۆیەکێ رەنگاورەنگ و جوان. بوهار وەرزێ ڤەژینا نووبوونەڤێ و ڤیانێ، تەڤایێ و کارکرنێ و ئاڤاکرنێ یە.
ل ڤێ نووبوونێ دا چالاکیێن مرۆڤی مشە دبن و هەمەجۆر دبن، و هەلکەفت و بیرەوەری لێ چێدبن.
هەر ژبەر پیرۆزیا ڤی وەرزی و دەستپيکرنا وێ، هەرسال خەلکێ کوردستانێ چالاکیێن جۆراوجۆر ب ڤێ هەلکەفتنێ دکەن، و چێرۆکا ئەفسانەیا کاوەیێ ئاسنگەر ژی هەر د نەورۆزێ دا ئەنجامدایە، هەروەکو ب سەدان داستان و چالاکیێن دی ب ڤێ هەلکەفتنێ و دڤی وەرزی دا دهێنەکرن.
ل کوردستانێ پتریا هەلکەفتن و بیرەوەریێن وێ یێن خۆشی و نەخۆشی ل ڤی وەرزی دانە، شادی و شینی، و گۆڤەند و بەهی تيکهەلی هەڤ دبن.
دوژمن و نەیاران گەلەک نەورۆز و بوهارێن کوردستانێ ل خەلکێ وێ کرینە شینی و گری، لي هەردەم گیانێ بەرخۆدانێ و قەپخوازیێ ل دەف کوردان هەبوویە، و شیاینە خۆ لێ دەربازکەن، و نویاتیەکا دی ژێ چێکەن، و هەبوونا خۆ یا نەتەوەیا کوردستانێ بسەپینن.
ب کورتی دێ چەند بیرەوەریێن ئادارێ پێشچاڤ کەم بۆ بیرئینان..
ل ٢١ ئادارێ نەورۆزە و سەرسالا کوردی یە و جەژنا نەتەوەیا کوردستانێ یە، هەر بۆ وێ روژێ ڤە ئەفسانەیا کاوەیێ ئاسەنگەر دهێتە گرێدان.
و ل ٢١ ئادارا سالا ٦١٢ بەری زاینێ لەشکرێ میدی شیان دەستێ خۆ دانە سەر نەینەوا و دوماهیێ ب ئمبراتۆریەتا ئاشوری بینن.
ل ١٩٠٣/٣/١٤ ژ دایکبوونا بابێ روحیێ نەتەوا کورد بارزانیێ نەمرە و ل ١٩٧٩/٣/١ مالئاڤاهی کر.
ل ١١ ی ئادارا ١٩٧٠ ێ ريکەفتنا ميژوویا ١١ ی ئادارێ یا دانپێدانێ ب مافين گەلێ کوردستانێ، ول ١٩٧٤/٣/١٨ دوماهیهاتنا گفتوگۆیا پارتی دیموکراتی کوردستانێ و حوکمەتا ئیراقێ سەبارەت ب ئوتونۆمی یا کوردستانێ، ب پاشگەزبوونا حوکمەتا ئیراقێ ب ريکەفتنا ١١ ی ئادارێ. و ل ١٩٧٥/٣/٦ رێکەفتنا خیانەتکاریا جەزائیر یا دژی شۆرشا ئیلۆنا نیشتیمانی.
ل ١٩٨٦/٣/٧ رێکەفتنا ئاشبوونا نیشتیمانی د ناڤبەرا پارتی و یەکێتی. ل ٢٠٠٣/٣/٢ رێکەفتنا ستراتیژی د ناڤبەرا پارتی و یەکێتی. و ل ١٩٩٥/٣/٢٨ دەستپێکرنا گەرا دویێ یا شەرێ ناڤخۆ.
ل ١٩٩١/٣/٥ سەرهلدانا گەلێ کوردستانێ ل رانیە دەستپيکر و ڤێرا چوو، و ل ٧ ێ ئادارێ سليمانیێ رزگارکر و ل ١١ ی ئادارێ هەولێرێ رزگارکر و ل ١٤ ئادارێ دهۆکێ رزگارکر و ل ١٩٩١/٣/٢٠ کەرکووکا دلێ کوردستانێ رزگارکر و ل ١٩٩١/٣/٢٩ کۆچرەوا ملیۆنی دەستپيکر.
ل ١٩٨٨/٣/١٦ کیمیابارانا هەلەبجە.
ل ٢٠٠٣/٣/٢٠ دەستپێکرنا شەري ئازادکرنا ئیراقێ ژ رژێما دکتاتۆری.
ل ١٩٢٥/٣/٢١ سەرهەلدانا مەزنا شێخ سەعید پیرانی.
ل ١٩٧٦/٣/٢٥ مالئاڤاهیا سەرکردەیێ کورد ئیحسان نووری پاشا.
ل ١٩٤٧/٣/٣١ سێدارەدانا پێشەوا قازی محەمەدی.
هۆسا ب دەهان هەلکەفت و بیرەوەریێن دی.
و ل دەستپيکا بوهارا ئەڤ سالە ژی شەڕێ ئەمریکا و ئسرائیلی ل دژی ئیرانێ دەستپێکر، و ئاگرێ ڤی شەڕی کارڤەدانا خۆ ل سەر جیهانێ و دەڤەرێ و کوردستانێ هەیە، ب هیڤینە ئەڤە شەڕە ب دوماهی بهێت و چارەسەریێن ئاشتیانە بۆ ناکۆکیێن نێڤدەولەتی و دۆزێن مللەتان بهێنە دیتن، و ئێدی شەڕ و کوشتن و وێرانکرن بدوماهی بهێن، ئەقلیەتا سەپاندنا ب هێزێ و سەرکوتکرنا یێ دیتر نەمینیت و رێز ل مرۆڤی و بەهایێن مرۆڤی بهێتە گرتن و هەر تاکەک و کۆمەک و پێکهاتەک و مللەتەک و نەتەوەیەک ب مافێن خۆیين رەوا شادببیت. ئاشتی و ئاسایش و ئارامی جيگیربیت و مرۆڤ خوشگوزار و بەختەوەر بیت.
بلا ئێدی دەرفەت بۆ کوردستانێ ژی دابینبیت بشێت ب ئازادی نەورۆز بوهار و هەلکەفتنێن خۆ ب خۆشی بکەت.
