ژ وەرزشا دەولەتێ بەر ب دەولەتا وەرزشێ
سەرکەفت ڕەشید
د جیهانا ئەڤڕۆ دا وەرزش ئێدی نە بتنێ هەڤرکیەکا جەستەیی یە ل ناڤ یاریگەهان، بەلکو بوویە زانستەکێ ستڕاتیژی و کەرتەکێ ئابووری یێ بهێز، ئەڤ گوهۆڕینە نە بتنێ د پراکتیکێ دا رووداینە، بەلکو د زمانێ زانستی و چەمکێن ئەکادیمیێن وەرزشی ژی دا گوهۆڕینێن مەزن هاتینە هەبوونێ دێ بزاڤێ کەین د ۱٥ گرنگترین ئەوا زاراڤو چەمکیێن د هزرا وەرزشیا جیهانی دا هاتینە نوژەنکرن دیار بکەین
١. ژ وەرزشا دەولەتێ بەر ب دەولەتا وەرزشی ئانکۆ وەرزشا دەولەتێ واتە پشتەڤانیا حکومەتێ بۆ کەرتێ وەرزشێ، لێ دەولەتا وەرزشێ ئەوە دەمێ وەرزش دبیتە پشکەک ژ ناسنامە، هێزا گەرما ئابوورێ جیهانی یێ وێ دەولەتێ.
٢. ژ حوکمڕانیا وەرزشێ بەر ب وەرزشا حوکمڕانکری (Sport Governance to Governed Sport): دەربازبوونە ژ قووناغا دانانا یاسا و ڕێسایان، بەر ب سیستەمەکێ وەرزشی یێ کو ب راستی شەفافیەت و چاڤدێریێ د کارگێڕیێ دا جێبەجێ دکەت.
٣. ژ کارگێڕیا وەرزشی بەر ب وەرزشا کارگێڕیکری: جوداهیا د ناڤبەرا هەبوونا ڕێڤەبەریێن کلاسیکی «تەقلیدی» و هەبوونا سیستەمەکێ پیشەیی یێ کو ل سەر بنەمایێن کارگێڕیا سەردەم و دامەزراوەیی دهێتە بڕێڤەبرن.
٤. ژ وەبەرهێنانا وەرزشی بەر ب وەرزشا وەبەرهێنەر: وەرچەرخانەک ژ چالاکییەکا پشتگیریکری ژ لایێ حکومەتێ ڤە، بۆ کەرتەکێ ئابووری یێ سەرنجڕاکێش بۆ سەرمایێ جیهانی یە.
٥. ژ ئابوورێ وەرزشێ بەر ب ئابوورێ وەرزشی یێ دەولەتێ: وەرزش ئێدی نە بتنێ چالاکییەکا ئابووری یا سنووردارە، بەلکو بوویە کەرتەک کو پشکداریێ د داهاتێ نەتەوەیی و پەیداکرنا دەلیڤەیێن کاری دا دکەت.
٦. ژ تەشریعا وەرزشێ بەر ب وەرزشا یاسایی: گوهۆڕینا قووناغا دەرکرنا یاسایان بۆ قوناغا کارکرنێ د ناڤ چوارچۆڤەکێ یاسایی یێ روون دا کو سەقامگیریێ دابین دکەت.
٧. ژ مارکێتینگا وەرزشێ بەر ب وەرزشا مارکێتینگکری: گوهۆڕینا وەرزشێ بۆ بەرهەمەکێ ڕاگەهاندنێ و بازرگانی یێ جیهانی کو پشت ب مافێن پەخشێ و سپۆنسەریێ دبەستیت.
٨. ژ پیشەگەریا وەرزشێ بەر ب وەرزشا پیشەیی: (Professional Sport) دەربازبوون ژ قووناغا ئارەزوومەندیێ (Hobby) بەر ب پیشەگەریەکا تمام کو ل سەر بنەمایێ گرێبەست و ئابوورێ وەرزشی بیت.
٩. ژ دیجیتالکرنا وەرزشێ بەر ب وەرزشا دیجیتالی: بوونا وەرزشێ ب سیستەمەکێ کو پشت ب داتا، شیکاریا دیجیتالی و تەکنۆلۆژیایێن زیرەک دبەستیت.
١٠. ژ بەردەوامیا وەرزشێ بەر ب وەرزشا بەردەوام (Sustainable Sport) مەبەست ژێ ئەو وەرزشا سەردەمە یا کو ل سەر ئاستەکێ درێژخایەن ئارمانجا وێ بەردەوامیا دارایی، ژینگەهی و جڤاکی یە.
١١. ژ جیهانیبوونا وەرزشێ بەر ب وەرزشا جیهانی: ڤەگوهاستنا وەرزشێ ژ هەڤڕکیێن ناڤخۆیی بۆ سیستەمەکێ جیهانی یێ کو جەماوەرێ وێ سنووران دەرباز دکەت.
١٢. ژ دیپلۆماسیەتا وەرزشی بەر ب وەرزشا دیپلۆماسی: بکارئینانا وەرزشێ وەک ئامرازەک بۆ پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و ئاڤاکرنا خالێن بهێزێن پەیوەندیێ د ناڤبەرا وەلاتان دا.
١٣. ژ زانستێ وەرزشێ بەر ب وەرزشا زانستی: وەرزش ئێدی پشت ب بەهرەیێ بتنێ نابەستیت، بەلکو پشت ب شیکاریا زانستی، بایۆمیکانیک و زانستێن ئەدایێ جەستەیی دبەستیت.
١٤. ژ داتایێن وەرزشێ بەر ب وەرزشا داتا-تەوەر: یانە و فیدراسیۆن ئێدی دێ پشت ب شیکاریا داتایان و ژیریێ دەستکرد (AI) بەستن بۆ وەرگرتنا بڕیارێن وەرزشی.
١٥. ژ ئاساییشا وەرزشێ بەر ب وەرزشا ئارام: گوهۆڕینا رێکارێن پاراستنێ یێن کلاسیکی «تەقلیدی» بۆ سیستەمەکێ گشتگیر بۆ پاراستنا یاریزان، جەماوەر و پاقژیا هەڤڕکیان.
ل دووماهیێ دێ ئەڤ دەرئەنجامە وەک وەرچەرخانا راستی د فکرا وەرزشیا جیهانی دا دروست بیت کۆ بتنێ پەرەپێدانا ڕێسایان نینە، بەلکو گوهۆڕینا زمانێ زانستی یێ ڤی کەرتێ گرنگە. ئارمانجا دوماهیێ ئەوە دەولەت بگەهنە قوناغا «دەولەتا وەرزشێ»، کو تێدا وەرزش دبیتە هێزەکا ئابووری، دیپلۆماسی و ناسنامەیەکا نەتەوەیی.
