گەنج و جڤاك
پەروین سەلاح
گرنگیا گەنجان د پێشڤەبرن و باشتركرنا جڤاكی دایە، چونكی گەنج رۆلەكێ گرنگ د نووكرنا رەوشا نوكە یا جڤاكی دا هەنە، ئەڤە ژی ب رێكا سەركردایەتیێ، داهێنانان و شیانان دێ بیت و چاڤەرێی گەنجان دهێتەكرن كو بۆارێن ل خوارێ دیاركری پێشڤەببەن (تەكنۆلۆژیا، پەروەردە، سیاسەت) هەروەسا پێدڤیە گەنج پارێزگاریێ ل كلتۆر و بهایێن جڤاكی بكەن، هە روەسا گەنج ل هەر جڤاكەكی چینا هەرە چالاك و بزاڤن و بزاڤكەرێ گەشەكرن و پێشكەفتنێ نە، چونكی ئەوان هێزا كاركرنێ دابین دكەن بۆ ئاڤاكرن و بەرهەمئینان و پێشكەفتنێ و ئەو ستوونا سەرەكی و پشتا هەر نەتەوەیەكێ نە.
لەورا پشتەڤانیكرن و دەرفەتدان ب گەنجان د بەشداریكرن و هەولێن وان یێن پێشەنگیدا گرنگە بۆ گەشەكرن و پێشڤەبرنێ، چونكی گەنج رۆلەكێ گرنگ و سەرەكی د پێشكەفتن و گەشەكرنا جڤاكی و ئاڤاكرنا دەولەتەكا بهێز و نەتەوەیەكا مەزن دا دبینن، لەورا، گەنج ستوونا پشتێ نە بۆ هەر نەتەوەیەكێ، گەنج دشێن ڕۆلەكێ گرنگ بگێڕن د پەرەسەندنا جڤاكی دا.
ئامار دیاردكەن كو وەلاتێن د حالەتێ پەرەسەندنێ دا یێن كو ژمارەیەكا مەزن ژ گەنجان ل خۆڤە دگرن، دشێن پەرەسەندنەكا مەزن د هەموو سێكتەرێن وەلاتی دا ببینن ب مەرجێ كو وەبەرهێنانێ د پەروەردا گەنجان و ساخلەمیا وان و پاراستن و دەستەبەركرنا مافێن وان دا بكەن و باوەرم كو مێشكێن گەنجێن ئەڤرۆ و سەركردێن سوباهی،داهێنەر و ئاڤاكەر و نووخوازان.
بۆ كو گەنج ببنە سەركردە و داهێنەر و نووخوازێن باش، گرنگە پشتەڤانی لێ بهێتەكرن و ساخلەمی و ڕاهێنان و پەروەردەیا باش پێ بهێتە دان، ژبەركو وەك سەركردەیێن پاشەڕۆژێ ل وەلاتی، بەرپرسیارن د پشكداریكرنێ دا بۆ باشتركرنا جڤاكی، گەنج هەردەم هێزا پالنەر بوونە ل پشت گەشەپێدانا ئابووری و زانستی و دێ ل پاشەڕۆژێ ژی هەروەسا بیت، لەورا گرنگە ئەم وەبەرهێنانێ د گەنجێن خۆ دا بكەین و دەرفەتێن فێربوون و گەشەكرن و سەركەفتنێ بۆ وان دابین بكەین،
هەستەكێ گشتی یێ ئەڤرۆ هەیە كو گەنج د رەوشا جڤاكی یا نوكە دا بێ بەهرن ژ دەرفەتێن گەشەكرن و پێشكەفتنێ، هەروەسا پشكداریێ د كاروبارێن خێزان و دەولەت و جڤاكی دا، لەوێڕا ئەوا دهێتە باوەركرن كو گەنج هەست ب بێ هیڤیبوون و دلگرانی و خەمگینیێ دكەن و ئەڤە ژی ئێكە ژ ئەگەرێن تێكهەلبوونا وان د كارێن توندوتیژی و تێكدانێ دا.
