«دونیا دێ بیتە بهۆسـت دوژمـن نـابیتە دۆسـت»
نـۆڕا جـەعفەر شـیمۆ
د دیرۆكا دروستبوونا دەولەتا ئیراقێ ل ڕۆژهەلاتا ناڤەراست؛ سیستەمێ حوكمرانیێ ل ئیراقێ ل سەر بنیاتەكێ دیمۆكراتی یێ ڕەسەن نەهاتیە بنیاتنان و گوهۆرینێن سیاسی نەبووینە ئەگەرێ چاندنا كولتوورەكێ دیمۆكراتی یێ ڕاستەقینە د ناڤ جڤاكێ و دەستهەلاتێ دا، هەر چەندە ڕژێما دیكتاتۆری یا بەری نوكە هاتیە گوهۆڕین، بەلێ ئەقلیەت و شێوازێ هزركرنا وێ ڕژێمێ هێشتا ل دەف سیاسەتمەدارێن بەغدایێ دا یا زیندیە، چونكی فەرمانڕەوایی هێشتا ل ژێر كارتێكرنا هەمان هزركرنا بەرێ دایە، كو مەیلا وێ یا سەرەكی ژناڤبرنا لایەنێن دی یە.
گوهۆڕینا ڤی سیستەمی ژ «مەركەزی بۆ فیدڕالی»، بتنێ گوهۆڕینەكا سەرڤەیی بوو، د راستی دا شێوازێ ڕێڤەبرنا دەولەتێ و رەفتاركرن ل گەل پێكهاتەیێن دی؛ هێشتا وەك خۆ مایە؛ ب تایبەت هەرێما كوردستانێ، هەر ژ بەر ڤێ چەندێ ئەڤ دەستهەلاتا نوو یا ل بەغدایێ؛ هەر چەندە د دژایەتیا حزبا بەعس دا هاتیە ئاڤاكرن، بەلێ د راستی دا؛ هەمان ڕەفتار و مەیلا بەعس یا كەڤن جێبەجێ دكەت.
دیتنا سیاسی وەسا ددەتە دیاركرن كو پێكئینانا كابینەكا نوو ل بەغدا دێ بیتە ئەگەرێ گوهۆڕینەكا بنەڕەتی و ئەرێنی د پەیوەندیێن د ناڤبەرا هەرێمێ و بەغدایێ دا، بەلێ ئەڤە دیتنەكا نەدروستە و ل گەل واقیعی ناگونجیت، ژبەركو مێژوویا ڤان پەیوەندیان وەسا دایە دیاركرن كو گوهۆڕین بتنێ د سەر و شكلان دایە، د دەمەكی دا كو ئەو كێشە و زولما ل دژی گەلێ كورد هاتیە ئەنجامدان د قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ هێشتا وەك خۆ مایە، دەسەڵاتا ناڤەندی یا بەغدا د سەرەدەریكرنا خۆ ل گەل هەرێمێ خۆدان ڕاستگۆیی و ئنیەتەكا پاقژ نینە، چونكی ئەگەر چەند شێوازێن دەستهەلاتێ بهێنە گوهۆرین ئیراق هەر ل سەر ئێك وێنە دمینیت كو ئەو ژی توندرەویە.
ژ بەر ڤێ چەندێ چاڤەڕێكرنا گوهۆڕینەكا جەوهەری ل ئیراقێ یا ب زەحمەتە، هەر وەك مەزن دبێژن «ئاخ دێ بیتە بهۆست؛ دوژمن نابیتە دۆست»؛ ئەگەر بناغەیێ سیستەمی ل سەر نەدادپەروەریێ هاتبیتە ئاڤاكرن گوهۆڕینا كەسان بتنێ نەشێت دادپەروەرێ دابینبكەت، چونكی ئەڤ گوهۆڕینێن شێوازی ژ خرابی بۆ خرابتری دهێتە ڤەگوهاستن و نەك زێدەتر.
