حوكمەت چـاوا گرنگیێ ب كـەرتـێ گـەشتوگـوزارێ بدەت؟
عەبدولرەزاق نهێلی
گەشتوگوزار ئەڤرۆ بوویە پێشەسازیەكا سەردەم ل سەرانسەری جیهانی و بەردەوام ئەڤ كەرتە د گەشەكرنێ دایە ل دویڤ خواستا گەشتیاران وەلات گرنگیەكا باشتر ب كەرتێ گەشتوگوزارێ ددەن و كریە ژێدەرەكێ باش ێێ ئابوورێ وەلاتێن خۆ و دهێتە زانین كو كەرتێ گەشتوگوزارێ ب رێژەیا (11%) بێكاریێ ژ ناڤدبەت و زێدەباری ئینانا دراڤێن گران بها بۆ ناڤا وەلاتان و سروشت و جوگرافیا هەرێما كوردستانێ ب خۆزایا خۆ یا پڕە ژ جۆرێن گەشتوگوزارێ و پڕانیا فاكتەرێن گەشتیاری دهێنە دیتن وەكو فاكتەرێن سروشتی چیا و دۆل و نهال و كانی و دارستان و…هتد.
بەلێ هەتا ڤی دەمی وەكو پێدڤی ئەم نەشیاینە كەرتێ گەشتوگوزارێ بكەینە كەرتەكێ ئابووری ێێ ب هێز بۆ وەلاتی ژ ئەگەرێ نەبوونا میكانزمەكا رێكخستی ل سەر چاوانیا سەردەریكرنێ ل گەل ژیوارێ گەشتوگوزارێ و لاوازی د برێڤەبرنا كەرتێ گەشتیاری ب گشتی و ژبەر ڤێ چەندێ بگرنگ دزانم ب ڤان خالێن ل خارێ حوكمەت و سازی بزانن دێ چاوا كەرتێ گەشتوگوزارێ كەنە كەرتەكێ ئابووری ل هەرێما كوردستانێ بۆ یا پێدڤی:-
١- بریار بهێنە دان كۆمپانیێن گەشتوگوزاری یێن ناڤخۆیی ریكلاما (marketing) و بازاركرنێ (promotion) نا جهێن گوزاری بكەن ل دەرڤەی وەلاتی ب هەمی جۆران (دیتن و گوهلێبوون و نڤیسان) ب زمانێن بیانی.
2- ل سەر كۆمپانیێن گەشتوگوزارێ بهێتە سەپاندن كا چاوا گەشتیاران دبەنە دەرڤەی وەلاتی وەسا بینە ناڤ هەرێمێ.
3- كێمكرن و ئاسانكاری د رسۆمات و باجەیێن كۆمپانیێن گەشت و گوزاری دا بهێتەكرن.
٤- داشكاندن د بهاێن جهێن ڤەحەواند و گەشتكرنا گرۆپێن گەشتیاری دا بهێتەكرن.
٥- ڕێ نەهێتەدان هەر سەرمایەدارەك ببیتە خۆدانێ كۆمپانیەكا گوزارێ هەكە كەسانێن شەهرەزا و بسپۆر د وارێ كەرتێ گەشتوگوزارێ دا كارگێریا وێ كاری برێڤەنەبەن.
٦-زۆر گرنگە هەر كۆمپانیەكا گەشتوگوزاری رێڤەبەرێ كارگێری خۆدان باوەرنامەیا گوزاری بیت و شەهرەزا و كاڕا بیت د كەرتێ گەشتوگوزاری دا.
7- رێ نەهێتە دان كریكارێن بیانی ل كەرتێ گەشتوگوزارێ كار بكەن بتنێ هەكە ڤالاتی هەبین.
٨- گرنگی ب خواندنا گوزاری بهێتە دان و زانكۆ و پەیمانگەهێن تایبەت بهێنە ڤەكرن.
9- گرنگی ب رێ و ریباران بهێتەدان.
10- گرنگی ب هەمی جۆرێن گەشتوگوزارێ بهێتەدان.
11- د سازیێن راگەهاندنێ دا گرنگی ب بازاركرن و بازارگەریا گەشتیاری بهێتەدان و ریكلامكرن و پرۆگرامێن گوزاری بهێنە پێشكیێشكرن و كەنالێن ئاسمانی TV تایبەت بێنە ڤەكرن و تێدا دیمەنێن بالكێش و گەشتوگوزار بهێنە نیشادان.
12- رێبەرین گەشتیاری (tour guide) بهێنە دروستكرن.
13- رێبەرین كەسۆكی بهێنە ڕاهێنان و خۆلێن بهێزكرنێ بۆ بهێنە ڤەكرن.
14- ل دام و دەزگەهێن میری یێن گەشتوگوزارئ كەسانێن بسپۆر و شارەزا بهێنە دانان.
١٥- كەسێن خۆدان شیان و كاڕا د وارێ گوزاری دا، درێورەسم و هەلكەفتێن گوزاری دا بهێنە خەلاتكرن و رێز لێ بهێتە گرتن.
١٦- جیاوازی بهێتەكرن د ناڤبەرا وەبەرهـێنەر و سەرمایەداران دا.
١٧- كۆمپانێن جیهانی یێن گوزاری بهێنە بانگكرن بۆ وەبەرهێنانێ د كەرتێ گوزاری دا.
١٨- دەڤەرێن گەشتیاری بهێنە پۆلینكرن و ڤاڤارتن.
١٩- پۆلیسێن گەشتیاری بهێنە دانان و دامەزراندن ل وان دەڤەرێن گوزاری.
٢٠- یاسایێن گەشتیاری بهێنە دانان و كار پێ بهێتەكرن و تێدا مافێن گەشتیاری و كرێكار و خۆدان كاری بهێنە دابینكرن.
ب ڤێ چەندێ دێ سال بۆ سالێ كەرتێ گەشتوگوزارێ ل هەرێما كوردستانێ بەر ب پێش ڤەچیت و وەربەرهێنەرێن ناڤخۆی و بیانی دێ پتر خۆ د ئاڤەدانیا كەرتێ گەشتوگوزارێ دا بینن و سالانە دێ رێژەیا گەشتیاران باشتربن و دەلیڤەیێن كاری بۆ وەلاتیان پەیدابن و حوكمەت پتر مفاداربیت و كەرتێ كەشتوگوزارێ بیتە كەرتەكێ ئابووری ل هەرێما كوردستانێ ب گشتی.
