٣٨ سـال بـۆریـن و هێشتا كـارتێكرنا ئـەنفالان ل سـەر ژن، زاڕۆك و گـەنجان یا دیـارە!
شڤان فەتاح عەبدی
ئەنفال، جینۆساید و تاوانەكا مەزنە د دیرۆكا هەڤچەرخا مللەتێ كورد دا، برینەكا تیمارنەكریە ل سەر جەستە و د هزرا تاكێ كورد دا مایە.
ئەڤ جینۆسایدا رژێما بەعسا ئیراقی ل دژی مللەتێ مە یێ كوردی كری ب ئارمانجا قڕكرنێ نەك ب تنێ بی ئەگەرێ بەرزەكرن و شەهیدكرنا ب هزاران گەنج و ژن و زاڕۆك و پیر و كالان بەلكۆ شیرازا خێزانا كوردی ژی هلوەشاند، ئەو خێزانا پێشتر پیر و باپیر ب دایباب و خویشك برا ڤە ل سەر سفرەكێ خوارن دخوار هەمی تەڕا و بەڕا كرن، كاریگەرییا ڤێ تاوانێ ب گەلەك جۆران ئازار ب تەخێن جودا یێن جڤاكا كوردی گەهاندن ب تایبەتی (ژن، زارۆك و گەنجان)، ئەرشیفكرنا ب بەلگەنامەیان یا ئەڤان كارتێكرنان پێنگاڤەكا گرنگە بۆ دانەنیاسینا چاوانییا ئاڤاكرنا ئەڤێ هەرێما بوویە پەناگەهـ و حەوینگەها مللەتێ كورد و نفشێن داهاتی.
ئەگەر ئەم كارتێكرنێن ئەنفالان ل سەر هەرسێ تەخان وەك نموونە وەربگرن.
كارتێكرنێن ئەنفالان ل سەر ژنان:
پشتی بەرزەكرن و شەهیدكرنا زەلامێن وان ل بیابانێن ناڤەڕاست و باشۆرێ ئیراقێ، ژن بینە سەمیان و سەرپەرشت و دابینكەرێن پاریێ ژیانێ بۆ خێزانێ ئانكۆ ب ڕۆلێ زەلامان ژی ڕابین سەرباری ڕۆلێ خوە یێ ژنێ ئەڤ كارتێكرنە هەر ژ ناڤ كەلهێن نزاركێ و سەلامیێ و هەتا بەحركێ دیاربی ژ كێشانا ئازار و گۆتنێن سەربازێن سەدامێ دكتاتۆر هەتا گەهشتییە ئازارێن جەستەیی و هزری و بێبەشبوونێ ژ پێدڤیاتیێن سەرەكی یێن ژیانێ.
زێدەباری چاڤەڕێبوونا هەڤژینان ئێخستنە د ناڤ دودلی و بارگرانیەكا دەروونی دا سەرەڕایی كاودانێن دژوار یێن ژیانێ زۆربەیا ژنان مانە ل سەر زاڕوكێن خوە و ب ئەنجامدانا كارێن هەری دژوار و ب زەحمەت ئەڤ زاڕۆكە مەزنكرن و هەتا گەلەك ب ئارمانجان گەهاندین، لێ د هەمان دەمی دا ئەڤ ژنە ژ لایەكێ دی ڤە ژ ژیانا هەڤژینیێ بێبار بین و بینە قوربانیێن تاوانەكا ل دژی مرۆڤینیێ هاتیە ئەنجامدان.
كارتێكرنێن ئەنفالان ل سەر زاڕۆكان:
جیهانا زاڕۆكینیێ گەلەك یا جودایە ژ جیهانێن دی، ژ خوەشیێن یاریكرن و هەمبێز و خەلاتێن دایبابان و هەتا دگەهتە ژیانەكا بەختەوەر، لێ ب مخابنی ڤە زاڕۆكێن ئەنفالكریان چاڤێن خوە د ناڤ دیمەنێن ڕەڤێ، برسێ، تڕسێ، كوشتنێ، بومبە و ناپال و كێمیا و شەهیدكرنا ب كۆم و لێدانان ڤەكرن و ئەو هەمی دیمەنە ب چاڤ دیتن، ب ڤێ چەندێ گەلەك ژ زاڕۆكان ب ڕێكێن رەڤین بۆ ژیانێ ژ برسا و ترسان دا گیانێ خوە ژ دەستدان یان تووشی ئێشێن دەروونی بین و ئەو دیمەنە مانە د ناڤ مەژیێ وان دا و دگەلدا مەزن بوون، زێدەباری كاركرنا وان د ئەوی ژیێ نازك و هەستیاردا بوو ئەگەرێ زڕباركرنا وان ژ خۆشیێن ژیانێ و بێبەشبوون ژ چوونا قوتابخانێ و ئەڤان برینان ژی كاریگەریا خوە ل سەر گەشەكرنا وان یا سروشتی كر، زاڕۆكێن ئەنفالكریان ژ كێمترین و بچویكترین مافێ زاڕۆكینیێ كو پەیڤا بابۆ یە بێبار بین و خوە د ناڤ جڤاكێ دا ب كەسێن شكەستی د دیتن ژبەركو جاران ئەو تشتێن دڤیان بدەستڤەبینن یان بگەهنێ ژ هەژاری یان ژ بێ بابی نەدشیان.
كارتێكرنێن ئەنفالان ل سەر گەنجان:
گەنج بڕبڕەیا پشتا جڤاكی یە و پاشەڕۆژ یا ل سەر ملێن وان، گەنجێن ئەنفالكری ئەگەر هەر ئێكی هیڤی و ئومێدەك د دلی دا هەبت پتریا وان هاتنە ژناڤبرن و ئەڤان گەنجان پێنگاڤێن ب زەحمەت و سەخت بۆ پاشەرۆژێ د ناڤ ئاگرەكێ دژوار و ڕێكەكا تژی ژ تەلهێن كەتنێ دا هاڤێتن.
پێیەك ل خواندنێ و پێ یێ دی ل گەل دایكان بۆ پەیداكرنا نانێ ژیانێ و پاراستنا خێزانا بێ زەلام، ئاڤاكرنەڤە یا خێزانەكا هەڕفتی و تژی ئازار كەتە سەر ملێن وان و ئەزموونەكا جودا یا ژیانێ ل باژاڕان تاقیكر ئەو ژیانا تژی زەحمەت و ئاستەنگ، ئەڤە هەمی د ناڤ ڕەوشەكا سەخت یا ئابووری و سیاسی دا بۆ تەخەكا كێم ئەزموون گەلەك یا دژوار بی ب تایبەتی گەنجێن كچ ئەركێ وان زەحمەتتر بی هەر ژ خوە پاراستنێ و كاركرنێ ل بن فشاران و كارێن مالێ و هەتا دگەهتە بەردەوامیدانێ ب خواندنێ، لێ زەحمەتیێن ژیانێ بینە ئەگەرێ دابڕانا گەلەك ژ گەنجان ژ كاروانێ خواندنێ و ب ڤێ چەندێ هەتا ڕادەیەكی پاشەڕۆژا وان تاری بی و مەرجێن ژیانێ بزەحمەتتر لێكرن.
ب بۆرینا ٣٨ سالان ل سەر ئەڤێ جینۆسایدێ لێ ب مخابنی ڤە هێشتا ژی كارتێكرنێن وان ماینە و ئەنفالكری باش هەست پێ دكن و د ناڤ جڤاكێ ژی دا د دیارن!
* ئێك ژ ئەنفالكریان
