هەڤسەنگییا هێزا مێیاتیێ

هەلز سمیر حجی

هێزا مێیاتیێ چیە؟ هێزەكا ئەرێنییە، پەیوەندی ب سەرو سیمایێ دەرڤە نینە، بەلكو گرێدایی ناڤخۆیا تەیە، ئەڤ هێزا ناڤخۆیی كارتێكرنێ ل سەر دەرڤەییا مە دكەت، كو دبێژنێ “مێیاتیا هەڤسەنگ”.
هەڤسەنگی چییە؟
هەڤسەنگی ئەوە كو تو د هەر تشتەكی دا زێدەڕۆییێ نەكەی؛ وەكی ئەڕك و ڕۆڵێن ژنێ، كو ژن بەرپڕسیار بیت ژ ئەڕك و كارێن خۆ، نەك بەروڤاژی.
هەڤسەنگی چەوا پەیدا دبیت؟ دەمێ ئەم ب درستی هەست و هێزا خۆ بنیاسین و بزانین كەنگی، ل كیڤە و دگەل كێ ڤێ هێزێ بكاربینین؛ چونكی ژن پێكدهێت ژ هێزا مێیاتیێ و نێراتیێ، لێ هێزا مێیاتیێ 70% یە و یا نێراتیێ %30 یە، یا زەلامی بەروڤاژییە.
بۆچی ئەڤ هێزە د گرنگن؟
داكو ژیانا مە ب كەیف و خۆشی، بەختەوەری و ڕێزڤە بڕێڤە بچیت، دوور ژ شەڕی، دژاتی و شكاندنا ئێكودو. لەوا هەڤسەنگی دناڤبەرا هەردو هێزان دا وەدكەت كو پەیوەندیێن مڕۆڤی دگەل دەوروبەران خۆشتر ببن، ژیان باشتر پێشوازییا مڕۆڤی بكەت، و مڕۆڤ زویتر بگەهیتە قۆناغێن باشتر یێن ژیانێ.
ئەرێ جوانی و مێیاتی ئێكە یان ژێك جودانە؟
مێیاتی و جوانی ژێك جودانە؛ مێیاتی جیهانا ناڤخۆیی، هەست، ئارامی و زیرەكییا ڕاستەقینەیە، بەلێ جوانی بتنێ ڕووكەش، سەرو سیما و ئاڤاكرنا دەرڤەیە، كەواتە ئەم دشێین بێژین جوانی بتنێ بەشەكێ بچووكە ژ مێیاتیێ.
جیاوازی دناڤبەرا مێیا هەڤسەنگ و مێیا نەهەڤسەنگ دا چییە؟
مێیا هەڤسەنگ: ئەو ژنە یا بشێت بڕیارێن درست و د جهێ خۆ دا بدەت، سنوران دانیت، ل دەم و جهێن گونجایی پەیڤا “نەخێر” بكاربینیت، باوەری ب خۆ هەبیت، كێماسی و خالێن خۆ یێن لاواز قەبوول بكەت و خۆ پێشڤە ببەت، و د هەمان دەمدا یا هشیار، ئارام و ئەرێنی بیت.
بەلێ مێیا نەهەڤسەنگ: ئەو ژنە یا هەردەم توڕە، ڕەخنێ ل خۆ دگریت، ژ خۆ دڕەڤیت و بهایێ خۆ ژ دەرڤە دئینیت. هەردەم هەستا پێدڤیبوونێ یا هەی، و چاڤێ وێ ل كەسێن دییە بهێن گرنگیێ و بهایی ب دەنێ و سەرەڕای خالێن وێ یێن لاواز وێ قەبیل بكەن. هەردەم یا ب گازندەیە، و ل شوینا ئاریشێ چارەسەر بكەت مەزنتر لێدكەت؛ هشیارییا وێ یا كێمە و د نوكەیا خۆ دا ناژیت.
ئەگەر هێزا مێیاتیێ یان نێراتیێ نەهەڤسەنگ بیت، دێ چ چێبیت؟
دێ هەستێن نەرێنی و گازندەكرن و توڕەبوون و نەئارامی و خەمۆكی و تێكچوونا هۆرمۆنان لدەف مروڤی پەیدا بیت.
ئەڤ چەندە لدەف هەردو ڕەگەزان پەیدا دبیت، لەورا یا گرنگە مێ ل دەم و جهێن پێدڤی هێزا مێیاتیێ بكاربینیت، و ل دەرڤە هێزا خۆ یا نێراتی بۆ كار و جهێن پێدڤی بكاربینیت داكو ژ ئاریشان یا پاراستی بیت.
هەمی ژن جوانن، لێ هەمی ژن مێ نینن؛ چونكی جوانی دهێتە گۆهۆڕین، لێ مێیاتی یا نەگوهۆڕە و مڕۆڤی دگەهینیتە پلە و قۆناغێن بلند.

کۆمێنتا تە