یارییا بێ دادڤان
ئهڤا ل عیراقێ تێته روویدان یارییهكا سیاسییه وهكی یاریێن ڤاڤارتنهكا تهپا پێ یه بوَ قارهمانییهكا نێڤ دهولهتی. ژمارهكا تیمان د ڤێ یاریێ دا د پشكدارن، و ههر ئێكێ راهێنهر و كاپتن و یاریكهر و جهماوهرێ خوه یێن ههین. ههموو ڤاڤارتن ل یاریگهها ئهنجومونێ نووینهرێن عراقێدا، كو د كهڤیته دهڤهرا كهسك دا، تێنه كرن. د یارییا تهپا پێ دا یاسا و رێسا یێن دههین بوَ كونتروَلكرنا یاریێ و ههر یاریكهرهكێ ژ وان یاسا دهركهڤیت تێته سزادان ب كارتێن زهر و سور ژ لایێ دادڤانی ڤه. د یاریێن سیاسی دا دهستوور قانوونه و دادگههێن فێدرالی دادڤان و چاڤدێرێن هێلانه، لێ ئهڤ یارییا سیاسییا ل عێراقێ تێته كرن دهستووری و دادگههێ هیچ رولهك نینه و یا بێ دادڤانه ژبهر هندێ د ماوێ ههیڤهكێ دا چوار جاران كورسیكا سهروَكێ پهرلهمانی هاته گوهوَڕین ژ (سهلیم جبوری) بو ( عهدنان جهنابی) پاشی دوباره بوَ ( جبوری) و ل دووماهیێ بوَ گهنجێن تهیارێ سهدری. ههر وهسا ژ ئهگهرا نهبوونا دادڤانی سێ لیستێن ناڤێن وهزیرا یێن ل بهر دهستێ ( حهیدهر عهبادی) بو وهزارهتێن كابینا وی ئهوا د نالیت د ناڤبهرا تێكنوكراتیێ و پشكێن پێكهاتان دا. ل پشت ڤێ یارییا سیاسییا ئاشكهرا، یارییهكا دی یا نهێنی یا گهرمه د ناڤبهرا دوو جهمسهرێن مهزههبیێن شیعا دا. سهركێشێ تیما ئێكێ (موقتهدا ئهلسهدر) ه كو گهنجهكێ بێ سهربوَره لێ ژ مالباتهكا ناڤداره و خودان جهماوهره و تێمهكێ زیرهك و كاپتنهكێ شههرهزا د ناڤ پهرلهمانی دا یێن ههین كو گوتارێن وی د كهنه كار. دیاره ئهڤ گهنجه یێ توره یه ژ شێوێ رێڤهبرنێ و مایتێكرنا دهرهكی، بتایبهت ئهمریكا و ئیرانێ، د كاروبارێن عێراقێ دا. ئهو یێ شیایی ههستا جهماوهری بۆ خوه رابكێشیت و وی جهماوهری ئارسته بكهت و پال بدهت بوَ ههر جههكێ وی بڤیت وهكی شیای ل 30 نیسانێ وان بهربهستێن دهڤهرا كهسك ب ههرفینیت و ب هزاران ژ لایهنگیرێن وی گوَرهپانا یاریێ، ئاڤاهیێ پهرلهمانی، داگیر بكهن و پروَسێسا سیاسییا عێراقێ بێخنه د مهترسیێدا. رێبهرێ تیما دووێ گهنجهكێ بنهمالهكا دی یا دێرینا ئاینییا شیعانه كو (عهمار ئهلحهكیم) ه. ئهڤ تیمه پتر ب ژیرانه یێ یاریێ د كهت و د ڤیتن بالانسا پێكهاتێن عراقێ بێته راگرتن و ل سهر وی شهنگستهی دهستههلات بێته دابهشكرن. پشتهڤان و لایهنگیرێن ڤی تیمی هپچ روول نینه ل سهر جادا شیعی و ل گورهپانا یاریێ. دیاره كو گوَل یێ ل سهر وان تێنه توماركرن و نێزیكه ژ یاریێ دهركهڤن. د ناڤبهرا ڤان ههر دوو لایهنێن مهزههبی دا تێمێن سیاسیێن شیعان یێ چاڤدێریهكا هوورا یاریێ دكهن و یێ خوه رێك دئێخن كو ب هێز بێنه د ناف یاریێ دا و ببنه قارهمانیێن ههڤڕكییێ. سهركێشێ ڤێ تیمێ ( نوری ئهلماكی) یه كو ل بهره جهێ پهرلهمانتارێ دهست ژ كار كێشای (حهسهن سونهیدی) بگریت و ژ نێزیك سهرپهرشتییا تێما خوه بكهت كو یا پێكهاتییه ژ یاریكهرێن پارتا (دهعوه) و هندهك ژ پهرلهمانتارێن سوونا. ئهو یێ كار دكهن كو گهندهلییا وان یا ههشت سالێن دهستههلاتێ بێته ژێبرن و ژ بیركرن و دوباره بێنه سهر دهستههلاتێ. وسا دیاره وهك بهنڤهدانا شهركهرا نیڤا ئێكێ یا یاریێ ب دوزماهی هات ب سهركهفتنا تیما سهدرییا لێ ئهگهر سنورهك بوَ ڤێ گێلهشویا ل یاریگههێ نه ئێته دانان، د نیڤا دووێدا دێ گوَڕهپانا یاریێ ئێته ڤهگوهازتن بوَ سهنگهرێن شهری ل شهقامێن بهغدا و باژێرێن شیعه نشین ب تایبهت پشتی جهكدارێن ( سهرایا ئهلجیهاد ، هێزێن بهدر و سهرایا ئهلخورهسانی و سهرایا ئهلسهلام و لهشكرێ مههدی.. . ) هاتینه بهلاڤكرن ل بهغدا. ههر وهسا دووبر نینه هندهك ژ سهركێشێن ڤێ یاریێ بێنه ژ ناڤبرن یان دووماهیك ژیانا خوه د زیندانێن تاریڤه ب بورینن. گومان تێدا نینه كو هێزێن دهرهكی، ب هوشیاری، یێ تهماشهی ڤێ یاریێ دكهن و د بهنڤهدانا د ناڤبهرا ههر دوو نیڤێن یاریێدا ئهمریكا و ئیران دێ بنه راهێنهرێن ( حهیدهر عهبادی و سهلیم جبوری) و دێ بزاڤێ كهن كو بارودوخ وهكی بهرێ ب زڤرن. وان ههردوو وهلاتان روولهك ههبو د ڤان روویدانادا و ئهو یا دیار بو ژ هاتنا (جوون كێری و جو بایدن) بوَ عیراقێ و لڤێنێن بالیوزێن ئهمریكا و ئیرانی بوَ پشتهڤانییا جبوری و عهبادی و شكهستنا پهرلهمانتارێن مانگرتی. ئهمریكا و ئیرانێ د ڤێت دهستههلاتهكا لاواز ل عێراقێ ههبیت دا ئهجندا وان ب رێڤه بچیت. گهندهلییا دهستههلاتداران و ههژارییا مللهتێ عێراقێ بوَ وان د گرنگ نینن. لێ ئهڤه سیاسهتهكا شاشه و یا فهره ئهمریكا و ئیران بزانن كو عێراق ئێدی نا بیته وهلاتهكێ ئێكگرتی، و ئهگهر ل ژێر گهفێن ههبوونا تیروَرێ بشێن بوَ ماوهكی دی حهیدهر عهبادی و سهلیم جبوری ب هێلن ئهو نهشێن ڤی جهماوهرێ ب توندی داخوازییا گوهوَڕینێ دكهت بێ دهنگ بكهن. پێتڤییه یان ئهمریكا و ئیران دهستا ژ عێراقێ بهردهن و پارچه پارچه ببیت یانژی ببنه دادڤانێن دادپهروهر د ناڤبهرا مللهتی و دهستههلاتا عێراقێ دا.
