خوزی بهرپرسێن مه ل ترافیكان راوهستیابان
دستوور چی یه و بۆ چ هاتیه دانان؟! بێگومان دستوور بۆ برێڤهبرنا دهولهتان و رێكخستنا ژیانا وهلاتیان دهێنه دانان و دستوور ژ چهندین قانوونان پێك هاتیه كو ههموو وارێن ژیانی ب خوهڤه دگریت و ههر دهولهتهكێ دستوورهك ههیه. بێگومان ههر قانوونهكا بهێته دانان سزا بۆ پێشێلكاران ژی دهێنه دانان، چنكو بهرۆڤاژی ههكه قانوون نهبیت دێ بیته بهرهلایی و پێدڤیه قانوون فهقیری و زهنگینی و وهلاتیێ نۆرمال و بهرپرسی نهنیاسیت، ئانكو وهكو تهلههكێ بیت ههركهسێ شاشیێ بكهت بكهڤیتێ.
ل ڤێرێ دخوازم بهحسێ پێشێلكرنا قانوونا هاتنوچوونێ بكهم و ب تایبهتی دیاردا راگرتن یان ڤهكرنا ترافیكان بۆ هندهك بهرپرسان! چنكو هندهك بهرپرسێن مه قانوونێ پێشێل بكهن؟! جارێ هندهك پرسیار خوه دئازرینن، ئهرێ پۆلیسێن هاتنوچوونێ مافی ددهنه خوه و ترافیكا بۆ هندهك بهرپرسان رادوهستینن یان ڤهدكهن؟ یان ئهو بهرپرسن فهرمانێ ل پۆلیسان دكهن كو ترافیك بۆ بهێنه ڤهكرن؟ ههكه پۆلیس ڤی كاری ژ دهف خوه دكهن ئهڤه ب خوه پێشێلكرنهكا مهزنه و ههكه فهرمانا وان بهرپرسان بجه دئینن ئهڤه عزرا ژ قوبحهتێ مهزنتره!! لهورا دبێژم خوزی بهربرسێن مه وهكو ههموو وهلاتیێن دی ل ترافیكان راوهستیابان و رێز ل قانوونێ گرتبا!
باشه نهراوهستیانا بهپرسان چ رامان ددهت؟ ههكه مهزناتی بیت داكو خهلك بزانن دمهزنن، ب دیتنا من مهزناتی نه د پێشێلكرنا قانوونێ دایه، ههكه ژ ترسێ بیت، ب دیتنا من باژارێ مه یێ ئارامه و چ ترس پێ نهڤێت و ههكه ژ خوهترسن بلا عومهرێ كورێ خهتابی بۆ خوه بكهنه چاڤلێكهر و وهكی وی عهدالهتێ بكهن دا پشتراست بهێن و بچن و بنڤن، دهمێ قاسدێ كیسرای دهێته دهف عومهرێ كورێ خهتابی و دبینت ب تنێ بێی زێرهڤان ل بن دارهكێ یێ نڤستیه و دبێژیتێ (ته حوكم كر.. ته عهدالهت كر.. تو پشتراست بووی. . تو نڤستی یا عومهر)، رهنگه هندهك بێژن ئهڤه درهوه ههما موسلمان بۆ خوه دبێژن، باشه بلا (وێنستون چرچل) سهرۆك وهزیرێ بریتانیا بكهنه چاڤلێكهر دهمێ ل شهڕێ جیهانیێ دویێ ڤیای بچیته كۆمبوونهكا لهشكری یا ب لهز و گههشتیه ترافیكێ یا سۆر بوو، ئێكسهر ل ترافیكێ دا، زێدهباری كو پۆلیسێ هاتنوچوونێ زانی ئهو كی یه! لێ ترۆمبێلا وی راوهستاند و پێشێلكاری ل سهر تۆمار كر، پاشی سهرۆك وهزیری گازیكرێ و گۆتێ “ئهزێ ب لهزم و من كۆمبوونهكا لهشكری یا گرنگ یا ههی”، پۆلیسی گۆتێ “خوه بۆ من بده نیاسین” چرچلی گۆتێ “راستی تو من نانیاسی؟ ئهز سهرۆك وهزیرم”. پۆلیسی پێشێلیا دویێ ژی ل سهر تۆمار كر و گۆتێ “تو مستهحهق بووی پێشێلیا دویێ ل سهرته تۆمار بكهم، چنكو تو سهرۆك وهزیری و پارێزهرێ قانوونێی و تو نوكه قانوونێ پێشێل دكهی، ئهڤجا چهوا دێ ته عهفو كهم و وهلاتیێن نۆرمال سزا دهم” چرچل بێی خوه تۆره بكهت و بێی زێرهڤانێن خوه فرێكهتێ و بقوتن گۆت “مادهم مه زهلامێن وهكی ته ههبن بریتانیا یا ب خێره و ئهم دێ سهركهڤین”.
لێ مخابن ئهم دبینین بهرپرسێن مه هاتنوچوونا نۆرمال دكهن و ترافیك بۆ دهێنه ڤهكرن، ئهرێ بهرپرسو ههكه تو خودان كاربی باوهر بكه خهلكێ دی ژی یێ ب كاره و دخوازن زوو بگههنه سهر كارێن خوه! ڤێجا ڤهكرنا ترافیكان ژی بهس نینه یێ رۆنگ ساید دچن. بێگومان ههكه بهرپرسێن مه قانوونێ پێشێل نهكهن وهلاتیێ ههژار چ جاران قانوونێ پێشێل ناكهن، بهلكو ههمی قانوون ل سهر دهێنه سهپاندن.
ل دووماهیێ دێ بێژم بلا قانوون سهروهر بیت و پۆلیسێ مه ژی وهكی پۆلیسێ بریتانی ئهو ماف ههبیت بهرپرسێ پێشێلكار راوهستینیت و پێشێلكاریێ ل سهر تۆمار بكهت، دا ئهم ژی وهكی چرچلی بێژین وهلاتێ مه دێ سهركهڤیت.
