باشوورێ كوردستانێ و كارهسات
كارهسات: ههر روودانهكا ژ نیشكهكێڤه دروستبیت ل سهر مرۆڤان و ماف و خزمهتێن وان یێن ژیانێ ودهولهتێ ب ماف وبهرژهوندێن وان،دبته ئهگهرێ خرابكرن و وێرانكرێن مهزن و زیانێن گهلهك كووور ل دووڤ خوه بهێلت، ب رهنگهكی دی: روودانا دهستنیشانكری ب دهم و جه، دبته گهڤ و مهترسی بوَ سهر كوَمهلگههی ههموویێ یان بهشهك ژێ، دهرئهنجام ژ دهستدان و زیانێن: مهعنهوی، مرۆڤی، ههتاكو رادهیێ باندۆرا خوه ل سهر دووباره ئاڤاكرنا كوَمهلگههی و رهنگێ ژیانێ دكهت، ژێدهرێن وێ كلاسیك و نهكلاسیك، كلاسیك ژ سروشتی وهك: بیولوجی: نهخوهشی، ئێشێن چاندنێ، ئێشێن گیانهوهران، جیولوجی: ئهردههژ، لههی، سوتنا دارستانان، ئاسمانی:گ هرماتیا رۆژێ،ن هكلاسیك ژ كارێن مرۆڤان: چهكێ ئهتوَمی ب ناكوَكی، كیمیایی، شهر، تیروَر، تاوان، لاوازی و سهرپێچی دكاری دا، روودانێن هاتن و چوون، دهریایی، پهیاده، ههژاری، برساتی، تاوان، ئهركا دهولهتێ دگهل جهێن شولهژێ بوَ روبروبوونا كارهساتێ چارهسهرێن بلهز ل بهر دهست ههبن ب رهنگهكێ لادان و كێمكرنا زیان و خرابكرن و ێرانكرنێ و مهترسیان بهێتكرن، بهلێ دهولهت كارێن سهرهكی و پێدڤی نهخشه دكت ب رهنگهكێ پێشبینا كارهساتان بهێتكرن یان ل دهمێ روودانێ باشترین بژاردهێن چارهسهریێ ل بهر دهست ههبن ب كێمترین زیانێن مروڤی، دراڤی، مهعنهوی ژێ دهرباز ببت، ب رهنگهكێ دووباره بهلانسا ژیانێ بزڤڕت سهردهمێ سروشتیێ خوه، ئهڤه چارهسهرێن بلهز ههموو جهێن شولهژێ بهشدارن ب باشترین ههماهنگی و تمامكرن و پارڤهكرنا ئهرك و بهرپرسیاریان ل ههرسێ قوَناغێن كارهساتێ: پێش روودانێ، دهمێ روویدانی، پشتی رویدانێ.
پرسیار: باشوورێ كوردستانێ و رهوشهنبیریا كارهساتان چاوا ؟
كارهسات ئێك ژ گهف و مهترسێن بهردهوامه بوَ سهر ئاسایشا: كهسی، نهتهوی، باشووریان ب ههموو ماف، بهرژهوند، پیروَزین وان، بهلێ ل دهمێ بۆری باشوورێ كوردستانێ دسالانێن خوه ئیدارهكرنا خوه دا ب ناوچا ئارام و ئهڤرۆ ههرێمهك دستووری دچ ارچوڤهیێ ئیراقا فیدرال دا، توشی كارهساتان بوویه ب قهبارهێن بچووك ب رهنگ و جورێ: بیولوجی، جیولوجی، چهكێ ئهتۆم، شهر، تاوان، روودانێن هاتن و چوونێ، زێدهتر كارهساتێن تیروَرێ و شهران مهزنترین زیان ب مروَڤی و دراڤی ل پشت خوه هێلانه، دبهرامبهردا ل دهمهكێ ئهڤه كارهساته سهرهلددن ب چ رهنگ و جورێ خوه ههموو ئهوه دهرفهت ههنه هنگێ بدوماهیك بهێن ب سروشتا خوه و مهزنترین زیان و خرابكرن و وێرانكرنا ب مرۆڤی و دراڤی ل دووڤ خوه بهێلن، بهلێ باشوور وهك پێدڤی رهوشهنبیریا كارهساتان ههر ژ ههرسێ قوَناغان ناسنهكریه: پێش روودانێ، دهمێ روودانی، پشتی روودانێ، چارهسهرێن بلهز ل بهر دهست نینن ب رهنگهكێ كارهساتێ رابگرن یان كێمترین زیانان ژێ دهركهڤت، جاران ههیه مهزنترین زیان ژی داینه تایبهت كارهساتێن شهر و تیروَرێ و روودانێن هاتن و چوونێ ل دهمهكێ وهك پێدڤی رهوشهنبیریا رزگاركرنێ نهبوویه.
ل دهمهكێ باس ل پروَسا پێكهینانا دهولهتبوونێ دهێتكرن ههلبهت پێدڤیه، پرۆسهیهك ساخلهم ههر چ ستوونهك ئاسایشا نهتهوی دگهل سهركهڤتنا بهرهڤانیكرنا گهف و مهترسێن ئاسایشی ب ناڤخوه، دهرڤه، جیهانی ب ژێدهرێن سروشتی و مرۆڤ ب زانستی و ئهكادیمیهتا خوه ههبت، كارهسات ب ژێدهرێن خوه ئێك ژ گهف و مهترسێن بهردهوام خواندن و ڤهخواندن و ئامادهكرنا چارهسهرێن بلهز و دهركهڤتن ب كێمترین زیان و وێرانكرن بوَ كارهساتێ كارهك فهر و گرنگه، لهورا گهرهكه باشوورێ كوردستانێ هزر لێ بكت و گاڤێن بلهز بهاڤێژیت د ناڤ خوه دا پهیدا بكت، بهلێ ژ ئهركێن ستراتیژی یێن باشوور دابینكرنا رهوشهنبیریا كارهساتان، ههموو شیان بوَ نهخشهكرن ل دهمهكێ كارهسات رووی نهدت بهلێ گاڤا روویدا چارهسهرێن بلهز ههبن، ب كێمترین زیان دهرباز ببت، ل دهمهكێ ستوونێن ئاسایشا نهتهوی هاتن دیتن دگهل سهركهڤتنا بهرهڤانییا گهڤ و مهترسین ئاسایشی، باشوورێ كوردستانێ بهر ب پێكهینانا دهولهتا نهتهوی و پهرهپێدانا وێ.
