چ جارا كورد و عهرهب نابنه ههڤپشك د ئێك كورسیك دا.
ل گۆر قۆناغێن دیرۆكی و ههر ژ دهسپێكا ههبوونا نهتهوهیان ل سهر روویێ عهردی، چ جاران دوژمن نهبوویه دوستێ ههڤپشك دگهل ههڤڕكێ خوه، لهوا ههر دهما نهتهوهك لاواز بوو دێ نهتهوهیا بهێز كونترۆلێ ل سهر كهت و نموونه ژی نهتهوا عهرهب یێ كو چ ژ بنهمایێن مرۆڤاتیێ دگهل كوردان نهزانی و ههر دهم دژایهتیهكا هۆڤانه دژی ڤی مللهتێ بن دهست كری.
عێراق ههر ژ ههبوونێ تا نوكه چ ئایدۆلوژیهك باش بهرامبهر كوردان نهبوویه و بكار نهئینایه ژبلی وێرانكرن و دهربهدهركرن و شههیدكرن و ئهنفالكرنێ، كوردان ژی بهرامبهر هندێ چاكی و مهردایهتی دگهل بكار ئینایه.
ل سهر دهمێ رژێما بهعس یا دكتاتۆر چ جاران كورد نهشیاینه ب مافێن خوه شاد و ئازاد ببن، پشتی سهرهلدانا سالا 1991 عێراق ژ لایێ وهلاتێن زلهێز ڤه هاته دوورپێجكرن و ههرێما كوردستانێ ژ لایێ (ئابووری، لهشكری) ژ لایێ (وهلاتێن زلهێز و عێراقێ) ڤه هاته دوورپێجكرن د ئهنجام دا رهوشا كوردستانێ بهرهڤ ئالۆزیهكا مهزن چوو و بههرا پتریا خهلكی بهرهڤ وهلاتێن ئورۆپی چوون تا سالا 2003 یێ دهما رژێما بهعس یا دكتاتۆر ژلایێ وهلاتێن زلهێز و كوردان ڤه هاتیه ژ ناڤبرن، ل ڤێره قۆناغهكا نوو ب ناڤێ (عێراقا فیدرال) هاته دامهزراندن و ههرێما كوردستانێ ژی ما پارچهیهك ژ وێ عێراقێ، لێ گهلهك نهڤهكێشا شهرێ تائیفی (سوونه، شیعه) ل چهندین دهڤهرێن عێراقێ دهست پێ كر و كورد نهبوونه پارچهیهك ژ ڤی شهری تا هاتنا تیرۆرستێن داعشێ د ناڤا ئاخا عێراقێ دا ل 10/6/2014 و مهزنه باژێرێن وێ داگیركرن و ههر ب هندێ ژی حكومهتا تائیفی ل عێراقێ ب ههموو رهنگان دژایهتیا كوردان كر، ب تایبهتی دهما كورد راستی شهرێ داعشێ بووین و پێشمهرگهیێ كوردستانێ سهركهفتن تۆمار كرین ئهو ژی بوَدجا حكومهتا ههرێمێ بڕی و چهك ژی بۆ پێشمهرگهیێ كوردستانێ رهوانه نهكر، واته كوردستان ڤهگهرانده سالێن نوَتان، لێ ب كارێزمایا سهرۆكێ ههرێمێ (مهسعود بارزانی) و ب ئیرادا گهلێ كورد شیان كونترۆلێ ل سهر دهستكهفتێن وهلاتێ خوه بكهن و مللهتێ خوه راگرن، ل ڤێره دیار دبیت عهرهب ب گشت ب (سوننه و شیعه) ڤه ب هیچ رهنگهكی مافێن كوردان ل بهغدایێ نهپاراستیه و گهلهك جاران سهرپێچی یا دستووری كریه پێخهمهت كورد دزهرهرمهند بن.
د ههمان دهم دا كوردان خوه بهرامبهر راگرت تا شیعهیان دهست ب جاكسازیێن حهیدهر عهبادی سهرۆك وهزیرێن عێراقێ ب ناڤێ حكومهتا تهكنوقرات كری، لێ چونكه ئهنجوومهنێ نوونهرێن عێراقێ دهنگ ب وهزیرێن تهیارێ سهدری نه دا، ئینا روودانێن 30/4/2016 هاتنه پێش، كو لایهنگهرێن تهیارێ سهدر سهر ب پهرلهمانێ عێراقێ دا گرت و بووینه ئهگهرێ ژناڤبرنا شهرعیهتا پهرلهمانی و نهباوهریێ ب حكومهتا عێراقێ و دیسان چهندین ئهندام پهرلهمانێن كورد قوتان، ل ڤێره پرسیار ئهوه پشتی ڤێ ئالۆزیا پهیدا بوویی ئایا دێ چ روو دهت؟ دێ ههلویستێ كوردان چ بیت؟.
د ڤێ قۆناغا گرنگ و ههستیار و مهترسیدار دا گرنگه لایهنێن سیاسیێن كورد پێداچوونهكێ د سیاسهتا خوهیا دژایهتكرنێ دا دگهل ئێك و دو بكهن و ئێك بگرن و دهنگی بدهنه پال دهنگێ سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ بۆ پرسا ریفراندوَمێ و دیاركرنا چارهنڤیسێ كوردان، د ههمان دهم دا ئهو ئاوهریێن عهرهب نابیت ببنه جهێ باوهریا كوردان، رهنگه ل پاشهرۆژێ ببنه مهترسی ل سهر رهوشا ههرێما كوردستانێ ئهگهر حكومهت و سهركردایهتیا سیاسی ل ههرێمێ رهوشا ئابووری و سیاسی و لهشكری رێك نهئێخیت و بارێ ئاسایێ ههرێمێ نهڤهگهرینه ڤه، چونكه شهری دژی تیرۆرێ بهردهوامه و دوور نینه ل دووڤ ڤی شهری روبهرێ شهرهكێ دژوارتر بن دگهل لهشكرێ عێراقێ ب تایبهت (حهشدا شهعبی)، لهوا نهمانا كوردان دگهل حكومهتا عێراقێ باشترین جارهسهری یه.
