گۆتنێن بێده‌نگ

گۆتنێن بێده‌نگ

83

د سیاسه‌تا توركیا دا رۆژێن ره‌ش

ب راستی ژی ئێدی ئه‌م چ بێژن بێ فه‌یده‌ یه‌. ژ به‌ر كو هه‌ر تشتێ ئه‌م تینن زمان رۆژ ب رۆژ پێك تێ و ئه‌ڤ ژی باندۆرا مه‌ترسیێ دكه‌ته‌ سه‌ر مرۆڤی. وه‌ك كو هون ژی دزانن ل سه‌ر داخوازا حوكمه‌تا ئاكه‌پێ مافێن پارلامه‌نته‌ران وێ وه‌ره‌ راكرن و هه‌ر وه‌ها ژ بۆ ڤێ ژی 3 پارتیێن دن ده‌ستكاریا هه‌ڤ دكن. من گه‌له‌ك جاران نڤیساندیه‌ و به‌حس كریه‌ كو وێ د ده‌مه‌ك نێزیك دا بنچاڤكرن و گرتنێن سیاسی پرتر ببن و دیاره‌ كو ئاكه‌په‌ دخوازت ده‌به‌په‌(پارتیا هه‌رمێن ده‌مۆكراتیك) وه‌ره‌ گرتن.
بالا خوه‌ بدنێ كو د ڤان ئوپه‌راسیۆنێن داویێ دا ژ % 85 ئه‌ندامێن رێڤه‌بریا ده‌به‌په‌ هاتن گرتن. هه‌ری داوی ژی سه‌رۆكێ گشتی كاموران یوكسه‌ك ل ئامه‌دێ ل سه‌ر داخوازا دۆزگه‌ر هاته‌ بنچاڤكرن. دۆزگه‌ر ژ بۆ داخویانیێن كاموران یوكسه‌ك ئه‌ڤ بریار دا بوو و ب ئاوه‌یه‌كی ئاوه‌رته‌ ئێریش ل سه‌ر ناڤه‌ندا ده‌به‌په‌ و مالا كاموران یوكسه‌ك كرن. د لێگه‌رینا ده‌به‌په‌ و مالا كاموران یوكسه‌ك دا تشته‌ك ب ده‌ست نه‌خستن لێ پرتووك و وێنه‌یه‌ك برنه‌. یانی تو تشته‌ك كو ژێ گومان وه‌ره‌ كرن ب ده‌ست نه‌خستن. ب راستی ژی گه‌له‌ك بالكێشه‌ كو سه‌رۆكێ گشتیێ پارتیه‌ك هه‌گه‌ر نكاربت د داخویانیێ دا نێرینێ خوه‌ بینته‌ زمان وێ چاوا و ل كوده‌رێ نێرینێ خوه‌ پارڤه‌بكه‌ت?
ژ خوه‌ ڤان ئوپه‌راسیۆنێن كو ل باكوورێ كوردستان پێك تێن ب گشتی بریارێن سیاسی نه‌. هه‌گه‌ر بریارێن سیاسی نه‌بن چاوا كو سه‌رۆكێ گشتیێ پارتیه‌كی ب ڤێ ره‌وشێ وه‌ره‌ بنچاڤكرن. بالا خوه‌ بدنێ كو رۆژنامه‌ڤان رۆژ ب رۆژ تێن گرتن و ئێدی هه‌ژمارا كه‌سێن كو ئاگاهیێن زه‌لال ب رایا گشتی ره‌ پارڤه‌بكن كێم بوون. ئارمانجا حوكمه‌تا ئاكه‌پێ ژی ژ خوه‌ ئه‌ڤ یه‌.
ل توركیا تو كه‌سه‌ك نكارت ل هه‌مبه‌رێ داخوازێن سه‌رۆككۆمار ئه‌‌ردۆگان بسه‌كنت. نه‌ پارله‌مه‌نته‌ر نه‌ ژی سه‌رۆكوه‌زیر. وه‌ك كو هون ژی دشۆپینن سه‌رۆكوه‌زیر ئه‌حمه‌د داڤوتۆگلو ژی ل سه‌ر داخواز و بریارا ئه‌‌ردۆگان ژ كارێن خوه‌ دوور كه‌ت و ده‌ستكشانا خوه‌ دا. هه‌گه‌ر كو ئه‌‌ردۆگان رێهه‌ڤالێن خوه‌ ژی ب ره‌وشه‌ك ئاوه‌رته‌ د ده‌ت دوورخستن ئێدی هون بزانبن كو ل توركیا مافێن ده‌مۆكراسیێ نه‌مانه‌. ل گۆر قانوونا ئه‌ساسی ئه‌و تشتێ كو ئه‌‌ردۆگان دكه‌ت سووجه‌ و دووری قانوونێ یه‌. لێ مخابن نه‌ دۆزگه‌ر نه‌ ژی تو كه‌سه‌كی دن به‌حسا ڤێ سووجێ ناكه‌ن.
ژ ئالیه‌كی دن ژی سیاسه‌تمه‌دارێ كو ب “ژ هه‌ر تشت ره‌ نا” تێ ناسین ده‌وله‌ت باخچه‌لی د ده‌ما 7‌ه‌ خزیرانێ دا ژ بۆ كۆالیسیۆنا ئاكه‌پێ د گوت نا لێ د ڤێ ده‌مێ دا پشته‌ڤانیا ئاكه‌پێ دكه‌ت و هه‌ر وه‌ها دبیژتَ كو ئه‌م ئاماده‌نه‌ كو بێپرس پشته‌ڤانیێ ژێ بكه‌ین. یانی ده‌وله‌ت باخچه‌لی دبێژت كو ده‌ما بابه‌ت كورد بن ئه‌م بێ پرس و بێ سه‌وال ئالیكاریا ئاكه‌پێ دكه‌ین. ئه‌‌ڤه‌ سیاسه‌ته‌ك وسان بالكێشه‌ ل توركیا و ئه‌م كورد ل گه‌ل ڤێ سیاسه‌تێ ڕاهاتنه‌.
سه‌رۆككۆمار ئه‌‌ردۆگان ده‌ما سه‌رۆكوه‌زیر ئه‌حمه‌د داڤوتۆگلو ده‌ستكشانا ئه‌شكه‌ره‌ كر ژ بۆ یه‌كێتیا ئه‌‌ورۆپا ده‌ملده‌ست داخویانی دا و گۆت كو نه‌ پێوسته‌ ئه‌م د رێیا وه‌ دا وه‌رن. هون ل رێیا خوه‌ ئه‌م ل رێیا خوه‌. بالكێشه‌ كو ژ بۆ ئه‌و په‌ره‌یێن كو یه‌كێتیا ئه‌‌ورۆپا وێ ب ده‌ته‌ توركیا ژ بۆ په‌نابه‌ران ئه‌‌ردۆگان ژ بۆ وێ ژی دبێژت “دێ ب له‌ز بده‌ن, هه‌گه‌ر هون ناده‌ن ئه‌م ژی چاره‌سه‌ریا په‌نابه‌ران پێك نائینین. ” ب راستی تێ خویاكرن كو ره‌وشا توركیا هه‌ر كو دچت خرابتر دبت و رۆژێن ره‌ش ل پێشیا سیاسه‌تا توركیا یه‌.
به‌رهه‌ڤكرن: ئه‌ڤرۆ

کۆمێنتا تە