پهندێن ههیڤا رهمهزانێ (رهفتار و كریارێن شاش د ههیڤا رۆژیان دا)
هندهك رهفتار و كریارێن شاش د ههیڤا رۆژیان دا ههنه دخوازم بۆ خووشك برایێن موسلمان دیار بكهم، رۆژی د كڤانێ راهێنانا مرۆڤان ل سهر ئهمانتهتی هاتیه فهرزكرن، رۆژی ئهمانهته د ناڤبهرا خودای و بهندێن وی دا، مرۆڤ رۆژیێ دگریت ژ بۆ رازیبوونا خودێ و ترسا سزادانێ و وهرگرتنا مافێ رۆژیێ ژ ئالیێ خودایێ دلوڤان ڤه، ئهڤجا تشتێ ههڤدژێ موسلمان دكهت ئهوه كو سستیێ د ڤێ ئهمانهتی دا بكهت. ئهڤجا بلا بزانین ئهو كهسێ دچیته بهههشتێ ئهوه یێ ئهمانهتێ خوه بجهكری و رازیبوونا خودایێ خوه وهرگرتی، و یێ بچیته دۆزهخێ ئهوه یێ وهختێ ب ههروه بۆراندی و ئهمانهت بجه نهكری، ل ڤێرێ خودایێ مهزن دبێژیت: [وَالَّژِینَ كَفَرُوا ڵهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لا یُقْچَی عَڵیْهِمْ فَێمُوتُوا وَلا یُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِنْ عَژابِهَا كَژلِكَ نَجْزِی كُلَّ كَفُورٍ * وَهُمْ ێصْگڕخُونَ فِیهَا رَبَّنَا أَخْڕجْنَا نَعْمَلْ صَالِحاً غَیْرَ الَّژِی كُنَّا نَعْمَلُ] ((فاگر:36-37)) ئهڤجا دهمه كو مرۆڤ ل سهر دهێته پرسیاركرن و محاسبهكرن، ئهڤجا یان دێ پێ هێته خهلاتكرن یان سزادان، زێدهبارێ ڤێ ئێكێ ژی هندهك ههنه گوهداریا ڤێ ئێكێ ناكهن و وهختێ خوه ب كارێن خراب ڤه دبۆرینن، مینا تهماشهكرنا زنجیرێن بێ رامان یان وهختێ خوه ب گوهداریا سترانان ڤه دبۆرینن. پرسیارا شوستهیان بكهن دێ بهرسڤێ دهن و ب تایبهتی گهنجان و دهمێ دبیته رۆژا دێ بینی ههمی دنڤستینه كو ئهڤهیه ئهنجامێن شهڤ حهیراندنێ و رهنگه گهلهك ئهركێن وی نههێنه بجهئینان، ل دهمهكی ئهڤه نابیته چاڤدانا ئهمانهتان، ب تایبهتی ئهمانهتێ وهختی!
ژ شاشیێن ژنكا د رهمهزانێ دا:
بێگومان ههیڤا رهمهزانێ بۆ ژنكان تشتهكێ جودایه، چونكی ئهم ههمی دزانین دهلیڤهكه كو ژن بۆ نڤێژێن تهراویحان بچنه مزگهفتان و دێ زكرێ خودێ كهن و دێ گوهداریا قورئانا پیرۆز كهن و ئهڤه تشتهكێ ههری باشه، لهورا پێدڤیه مرۆڤ مفای ژێ وهرگریت، خوزی زانایێن ئایینی گرنگیێ بدهنه ژنان، چونكی ئهم دزانین هندهك تشت ههنه ژنكا موسلمان ژ مال دهربێخن و ژ ئایینێ وێ ژی دهربێخن و بزاڤ دهێنه كرن كو ژ پاقژیا وێ ژی دهربێخن، لهورا ههیڤا رهمهزانێ خۆشترین دهلیڤهیه كو زانایێن ئایینی و بانگخواز بهرێ ژنكان بدهنه مزگهفتان و شیرهتان لێ بكهن و ل ڤێرێ دخوازم ئاماژێ ب هندهك كارێن نهرێنی بكهم كو هندهك خووشك دكهڤنه تێدا:
1. دهركهفتن ب جلكێن سهرنجراكێش و بێهن خۆش: هندهك ژنك ب جلكێن سهرنجراكێش و بێهن خۆش دهردكهڤن كو بێگومان ئهڤه حهرامه، چونكی ههكه ژنك دهركهفت، پێدڤیه بێی جوانی و خهملاندن و تهبرج دهربكهڤیت، ههروهسا هندهك ژنك بێهنێن خۆش بكار دئینن كو دووراتیا چهند مهتران بێهن ، چونكی ئهو ژنكا دچیته مزگهفتێ پێدڤیه بزانیت یا وهسا بیت تشتهكی ئاڤا بكهت و تشتهكێ دی خراب بكهت، ئانكو پێنج نڤێژان بكهت و بیست تشتێن مهكروه بكهت! ههروهسا هندهك ژنك هندهك بێهنێن خۆ گهل خوه دبنه مزگهفتان، بگره ژ گولاڤان یان بوخیرێ و ددهته ههڤالێن خوه ل مزگهفتێ، ئهڤه ژی نابیت بهێتهكرن
2. برنا زارۆیێن بچووك بۆ مزگهفتان: هندهك خووشك زارۆیێن خوه دگهل خوه دبهنه مزگهفتان بێی كو چاڤێ وان لێ بیت و دهێلنه د مزگهفتێ ڤه و دبیته سهدهما قهرهبالغێ و ئیزعاجا نڤێژكهران، ههتا رهنگه ئهو ژنك ب خوه ژی پێ ئیزعاج ببن نهمرتاح بن، چونكی نزانن زارۆیێن وان چ لێهاتن و چ دكهن و رهنگه نڤێژی بكهن و دلێ وان ل سهر زارۆیێن وان بن و رهنگه نڤێژا خوه بهتال بكهن و سهحكهنه زارۆیێن خوه، لهورا پێدڤیه زارۆیێن خوه تهسلیمی هندهك دهستێن ئهمین بكهن، یان ژی ل دهف زارۆیێن خوه ب روونن و چاڤدێریا وان بكهن، ئهڤجا نڤێژكرنا ژنكێ ل مال باشتره ل مزگهفتێ بكهت، ل ڤێرێ پێغهمبهر سلاڤ ل سهر بن دبێژیت: {لا تمنعوا إماء الله مساجد الله وبیوتهن خیر لهن}، پێغهمبهری ئهڤ گۆتنه ل مهدینا منهوهر گۆت، ئانكو نڤێژا ژنكێ ل مال باشتره ل مزگهفتا پێغهمبهری سلاڤ ل سهر بن، ل دهمهكی نڤێژا ل مزگهفتا پێغهمبهری ب هزار نڤێژێن مزگهفتێن دی یه.
وهرگێران، حكمهت زێوكی
